Dünyada Tek Dil Konuşulsaydı ne olurdu?

Kültür farkları nasıl uyum sağlardı?

Tarih boyunca, dünya genelindeki bütün insanların aynı dili konuştuğu bir zaman dilimi hiç olmadı . Çok eski çağlarda bile konuşulan diller arasında benzerlikler olmasının yanı sıra, büyük farklar da bulunuyordu. Mesela, Sanskritçe, Yunanca ve Latince birbirine öylesine benzemekteydiler ki, bu üçünden farklı bir lisan konuşan biri, hepsinin aynı dil olduğunu sanabilirdi. Latince konuşan birinin Sanskritçeyi anlaması beklenilemez. Zaten günümüzün modern dillerinin bu üç temel dilden türediği sanılıyor.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MİT) profesörlerinden, ünlü dil bilim uzmanı Noam Chomsky “Dünya üzerinde konuşulmuş ya da konuşulmakta olan her dil, kesinlikle kendisinden bir önceki diğer bir dilin türevidir.” diyor. Lisanların tam anlamıyla hangilerinden türemiş olduğu net olarak bilinmiyor, yalnız böyle bir yapıda bütün insanların aynı dili konuştuğu bir zaman diliminin de olamayacağını açıkça görebiliriz. Herhangi bir zaman diliminde dünya genelinde kaç farklı dilin konuşulduğunu açığa çıkarmak, dilbilimciler için son derece zorlu bir görev. Çünkü her bir dilin kendi içinde de lehçe dediğimiz farklılıkları var. Bu nedenle dillerin geriye dönük takibi ve kökeninin belirleme edilebilmesi hiç basit değil. En çok öngörülen tahminler, şu ana dek toplam 6.909 adet temel dilin konuşulduğu yönünde. Fakat bütün dilbilim uzmanlarının üzerinde hemfikir olduğu tek bir konu var.

Zaman içinde, konuşulan dillerin sayısında büyük bir düşüş gerçekleşmiş olduğu. Hatta bazı uzmanlar, 2100 yılına gelindiğinde şu an kullanılan lisanların yarı yarıya azalacağını öngörüyorlar. Bu açıdan değerlendirildiğinde, çok uzak bir gelecekte dünya genelindeki insanlann tek bir dili konuşması mümkündür. Özellikle küreselleşme etkilerinin hızla yayılması ve internetin dünya genelinde aktif bir iletişime imkân tanıması, bu senaryoyu daha da güçlendiriyor.

Fakat göz ardı edilmemesi gereken bir gerçek daha var, lisanlar aslında kültürel kimliklerle yakından alakalı. Dolayısıyla kültürel ve politik yönelimler veya güç dengelerinin değişimi, kullanılan dilleri koruyup güçlendirebilir. Ama tamamıyla yok olmaya da mahkum edebilir. Eğer gelecekte bir gün dünya genelinde yalnızca tek bir lisan konuşulursa, bu çok büyük bir değişimin başlangıcı olur. Hernet, herkesle dil gibi temel bir düzeyde anlaşabildiği bir dünyada duyguların ifadesi basitlaşacağından, şahsi ve kültürel farklar da büyük oranda azalacaktır. Sonuç olarak böyle bir senaryo, farklılıklar yerine, ortak noktaların öne çıktığı küresel bir birliği de beraberinde getirebilir.