#dhelpra

Çudia ndodhi thuajse overnight. Të gjithë ata studiues të shkencave shoqërore që kishin qenë “marksistë”, sidomos ata, të cilët deri atëherë i kishin rënë gjoksit me grusht për të treguar se ishin “marksistë të betuar”, u bënë “antimarksistë” sapo sistemi politik ndryshoi. Njerëz të tillë, Adam Michnik i ka stigmatizuar duke i quajtur “dhelpra që ndërrojnë lëkurën sipas rrethanave”. Karl Marx, mësuesi ynë i madh dhe i vetëm deri atëherë, u bë papritur, sa hap e mbyll sytë, një mendimtar “pa vlerë”, madje një njeri i urryer, mbi të cilin u hodhën të gjitha mallkimet për vuajtjet dhe prapambetjen e shqiptarëve në sistemin komunist.

Ka femra që janë si bretkoca, të tjera si dhelpra, ca si kukumjacka, ca si pula të rrjepura, nuk ka problem fiziku, por aty reflektohet karakteri. Sikurse ka edhe burra si derra, si arinj, si veshgjatë, si gjarpërinj, përsëri nuk është fiziku, është karakteri që u jep këtë pamje. Liza ishte si qymyri. (...)  Ajo ishte e vetmja grua që kam parë të mbrehej në karrocë dhe e tërhiqte atë duke vendosur gjoksin e saj të sheshtë dhe të rënë te trari i karrocës me dy rrota që i vinte nga pas. Ishte mbrehur në tërë kuptimin e fjalës. Nxirrte bukën e gojës me djersën e ballit. Nuk vidhte, nuk prostituohej, nuk lajkosej si e përdalur, nuk ndiqte as modën, asgjë nga këto. Vetëm rrugëve të Tiranës transportonte qymyr në disa thasë të rëndë që mbushnin kacik karrocën e saj. (...) Liza e Qymyrit ishte nyje paradoksesh. Emri i saj ishte perëndimor. Nuk dihej nga vinte. Po ta krahasoje me emrat e grave të tjera të kohës, ca emra fatosesh dhe pioneresh, ca emra sofikash, e myftijesh, emri i Lizës ishte një yll që ndriçonte mbi gjithçka. Ishte Perëndimi në gojët tona. Edhe Lizë edhe e Qymyrit. Emri dhe mbiemri që kurrë nuik rrinin bashkë. Liza dhe Qymyri – dy vlera të pabashkueshme. Një Lizë që e kishin vendosur në vend të kalit.