#6: Câu chuyện nghĩa địa
Thông tin
Tên sách: The Graveyard Book
Tác giả: Neil Gaiman
Dịch giả: Lê Minh Đức
Năm xuất bản: 2008
Quốc gia: Anh
Ngôn ngữ viết: Tiếng Anh
Ngôn ngữ đọc: Tiếng Việt
Số trang: 359
Nội dung
Hãy ngủ đi, bé yêu của mẹ
Ngủ cho đến khi con tỉnh giấc
Lớn lên con sẽ được thấy thế gian
Nếu mẹ không nhầm...
Câu chuyện nghĩa địa kỳ lạ như chính nhan đề của nó. Truyện kể về một cậu bé tên là Nobody 'Bod' Owens, có gia đình bị sát hại dưới tay một kẻ sát nhân từ ngày cậu đi còn chưa vững. Trong lúc vô tình chạy trốn khỏi hắn, cậu lạc vào khu nghĩa địa cổ trong thị trấn và được những cư dân (không còn sống) ở đó nhận nuôi. Cậu gọi hai hồn ma là cha và mẹ, nhận một người không sống cũng chẳng chết làm cha đỡ đầu, sống trong một căn hầm mộ ẩm thấp, ngày qua ngày lang thang giữa những tấm bia đá hàng trăm tuổi, ngồi hàng giờ bên hàng rào ngăn cách hai thế giới và ngôi nhà thờ bỏ hoang. Cậu xa lạ với người sống, dù bản thân cậu vẫn đang còn sống, đang lớn lên và thay đổi mỗi ngày...
Cảm nghĩ
Với tác phẩm viết cho thiếu nhi này, Neil Gaiman đã thể hiện một trí tưởng tượng xuất sắc. Hình ảnh khu nghĩa địa cổ trong truyện hiện lên đầy mới mẻ nhờ sức sống được tác giả khơi lên từ những hình ảnh thê lương quen thuộc ở nơi chôn cất người đã khuất. Những hồn ma chẳng hề mang vẻ dọa nạt, bí ẩn hay quái dị mà rất dễ thương rất chân thành (cảm giác hồn ma còn sôi nổi hơn chính cậu Bod nữa), và mỗi người mang một tính cách khác nhau, hợp thành một xã hội chẳng khác gì xã hội của chúng ta cả. Ở đó, có vợ chồng Owens nhân hậu, có má Slaughter với cái tên rởn da gà nhưng lại rất hiền từ, có chàng thi sĩ Nehemiah Trot dở dở ương ương, có chú Silas và cô Lupescu tưởng như lạnh lùng, vô cảm nhưng luôn hết mình bảo vệ Bod.
Nghĩa địa không chỉ là nơi nương náu tạm thời, mà nơi đó thực sự là nhà, là quê hương của Bod. Ở đó cậu được tự do đi lại, được mọi người yêu thương và che chở, được học hành như bao đứa trẻ khác. Và cũng giống như chúng, tuy cậu cũng có lúc nghịch ngợm (nổi loạn) muốn trốn khỏi nơi ấy, muốn đi thật xa để thấy thế gian, nhưng luôn luôn, sự thân thuộc và bình yên nơi nghĩa địa chính là thứ dẫn cậu trở về.
Thế nhưng định mệnh trớ trêu. Cậu chưa bao giờ thuộc về nơi ấy. Quyền Tự Do Đi Lại trong nghĩa địa của cậu chỉ là tạm thời, nó sẽ mất dần khi cậu lớn lên và nhận thức nhiều hơn. Những người bạn ngày nhỏ của cậu vẫn mãi là những đứa trẻ trong khi cậu cứ lớn lên mãi. Nên ta thấy mối quan hệ của cậu với những cư dân nghĩa địa ấm áp đó, gần gũi đó mà cũng xa cách đó. Cảm giác họ vừa không thể hòa hợp nhau, vừa không muốn hòa hợp nhau vì sợ giây phút chia lìa. Và Bod vẫn mãi chỉ có một mình trong những lựa chọn.
Có một chương trong Câu chuyện nghĩa địa khiến mình thèm được là cư dân ở nơi đó, thèm đến chết đi được - chương Vũ hội tử thần. Đó là thời điểm những bông hoa trắng trong thị trấn nở, khi mà tiết trời vẫn còn giá rét. Toàn thể cư dân trong nghĩa địa chuẩn bị cho một dịp hiếm hoi họ có thể nhảy múa với những người đang sống, hòa cùng những người đang sống trong một giai điệu kéo dài như vô tận. Mình không hiểu vì sao mình thích chương này đến vậy. Có lẽ bởi cách tác giả tả nó lạ quá. Vừa kỳ quặc không tin nổi, lại gần gũi chẳng khác nào những điều ta vẫn gặp hàng ngày.
Cái kết của tác phẩm đẹp như bao câu chuyện cổ tích khác. Trận đối đầu cuối cùng giữa Bod với kẻ ám sát gia đình cậu không quá căng thẳng hay đau thương, nó cứ thế đến rồi đi như hàng bao cuộc phiêu lưu của Bod vậy. Và Bod - lúc này đã lớn - bắt buộc phải ra đi. Có lẽ cậu sẽ trở về với những hồn ma đã cưu mang cậu - mình muốn tin là như thế - nhưng cậu phải sống đã, sống sao cho không phụ lòng họ. Cảnh Bod chia tay người mẹ nuôi, dường như cậu đã nói lời tạm biệt với cả tuổi thơ mình, cả niềm tin và những người bạn ngày nhỏ, với thế giới đẹp đẽ cậu từng sống trong. Hình ảnh ấy, mỗi chúng ta hẳn đều thấy quen thuộc.
Hôn một người thương
Nhảy một điệu vui
Tìm thấy tên mình
Cùng một kho báu
Đối mặt với cuộc đời
Với niềm vui, với nỗi đau
Không bỏ qua con đường nào.
Câu chuyện nghĩa địa có bố cục khá rời rạc. Mỗi chương truyện diễn ra cách nhau hai năm, từ khi Bod còn là em bé mới tập đi đến lúc cậu tròn mười lăm tuổi. Chính bởi vậy, người đọc sẽ cảm thấy hơi... đuối sức khi dõi theo những hành trình của Bod, bởi vì mỗi lần một chương mới mở ra, ta dường như lại thấy một Bod hoàn toàn khác. Tuy nhiên, khi kết hợp tất cả lại, ta vẫn được một bức tranh hoàn chỉnh. Bức tranh về cậu bé kỳ lạ sống ở một nơi kỳ lạ, ưa khám phá, có chút ma quái và cô độc; về thế giới của cậu, nơi tưởng như mọi chuyện vẫn đang diễn ra, nhưng thực chất đã dừng lại mãi mãi.
Nhã Nam dịch cuốn này với cùng một văn phong như bao cuốn văn học Anh khác. Nghĩa là khô không khốc. Nhưng mình nghĩ họ đã rất cố gắng để trung thành với nguyên tác. Thú thật khi đọc cuốn này mình cảm thấy mình đã quá tuổi rồi, nên chẳng còn say sưa đọc nó liền một mạch từ đầu đến cuối nữa. Giá như mình có cơ hội đến với nó bốn hoặc năm năm trước, hẳn câu chuyện của cậu bé Bod sẽ làm mình thích mê. Bởi vậy bài cảm nhận này hoàn toàn mang tính tham khảo. Ờm, mình không cố gắng các bạn đọc nó đâu (mình sẽ không phá hỏng một cuốn sách tuyệt vời trong mắt các bạn) nhưng nếu bạn đang có ý định tìm mua cuốn sách nào đó cho các em nhỏ, thì tác phẩm của Neil Gaiman này sẽ là một lựa chọn đáng cân nhắc đấy.
