Dom zachodzącego słońca
Życzeniem inwestora był dom reagujący na położenie słońca. Robert Konieczny - jeden z najsłynniejszych polskich architektów, właściciel biura KWK Promes, twórca wielu unikalnych, wysoko cenionych na całym świecie projektów, m.in. szczecińskiego Centrum Dialogu „Przełomy” - zaprojektował więc dom, w którym znalazł się ruchomy taras, poruszający się po półokrągłych szynach, podążający za ruchem słońca. Ruchoma część domu wyposażona jest w innowacyjny system przesuwnych szklanych ścian, pozwalający na całkowite otwarcie mobilnego tarasu z obu stron oraz w system ruchomych rolet które powodują, że ruchomy taras jest chroniony przed niskim słońcem lub zbyt silnym wiatrem.
Dom kwadrantowy to prostopadłościenna, funkcjonalna, nowoczesna bryła w warszawskim Wilanowie. W projekcie wykorzystano motyw kwadrantu, czyli starożytnego przyrządu służącego do wyznaczania pozycji gwiazd.
Dom o powierzchni użytkowej 558 m² składa się z dwóch brył. Część równoległa do ulicy mieści strefę SPA, osłaniającą działkę od strony drogi i dającą mieszkańcom poczucie prywatności. Główna część domu, z ogromnym salonem na parterze i sypialniami na górze, jest ułożona prostopadle do niej. Pomiędzy bryłami, po dwóch półkolistych szynach, porusza się, niczym wskazówka zegara, ruchomy taras. W letnie miesiące daje on możliwość ograniczenia nasłonecznienia w salonie, a w chłodniejszych można go odsunąć i przez gigantyczne przeszklenie wpuścić do wnętrza znacznie więcej światła. Taras został zaprogramowany tak, aby być w czasie dnia w ciągłym ruchu, dzięki czemu pod jego spodem rośnie naturalna trawa. Pomysł był tak odważny, że inwestor - prawnik z Warszawy - nie miał pewności, czy w ogóle da się go zrealizować. Wybrał biuro Roberta Koniecznego nie tylko dlatego, że jest to świetny architekt, ale także z uwagi na fakt, że zaprojektowane przez Koniecznego wcześniej domy zawierały mnóstwo nowinek technologicznych.
Mechanizmy, dzięki którym taras porusza się, wykonał Comstal. Firma ta brała wcześniej udział w realizacji innych projektów KWK Promes: Safe House, Arki Koniecznego i Centrum Dialogu „Przełomy”, które również wyposażone są w różnego rodzaju elementy mobilne o dużych gabarytach. Ruch tarasu i jego prędkość dostosowane są do wędrówki słońca. Zaprogramowany został tak, by w czasie dnia być w ciągłym ruchu, dzięki czemu pod jego spodem rośnie naturalna trawa. System napędowy jest całkowicie zautomatyzowany i posiada zaawansowane czujniki bezpieczeństwa - w razie natrafienia na przeszkodę taras zatrzymuje się, dzięki czemu jego użytkowanie jest całkowicie bezpieczne. Możliwe jest też sterowanie ręczne.
Podczas pracy nad projektem wykonawczym biuro KWK Promes nawiązało współpracę z firmą SKYFRAME, specjalizującą się w bezramowych, przesuwnych systemach okiennych. W tamtym czasie Skyframe nie dysponował tak szerokim zestawem szklenia – w salonie zostały zaprojektowane dwa zestawy, składające się z sześciu przesuwnych tafli okiennych, zamocowanych we wnękach ściennych i umożliwiających całkowite otwarcie salonu z dwóch stron. Ponieważ projekt Roberta Koniecznego projekt bardzo im się spodobał - potraktowali go jako wyzwanie projektowe. Po sześciu miesiącach stworzyli całkowicie nowy prototypowy system tafli przesuwnych, sterowanych silnikami, który osobiście uruchomili i zaprogramowali na miejscu.
Dom otrzymał szereg prestiżowych nagród i wyróżnień. Ostatnio znalazł się w na krótkiej liście finalistów (pięć realizacji) Wallpaper Design Award 2020 - nagrody przyznawanej nowym, prywatnym domom, wyróżniającym się innowacyjnością i indywidualnością. Dom Kwadrantowy otrzymał też nagrodę Architizer A+ Popular Choice Award w kategorii duże domy jednorodzinne, pokonując 5 innych realizacji z różnych stron świata. Dom ten nagrodzono też w kategorii: inżynieria (+Engineering). Konkurs organizowany był przez ceniony amerykański portal internetowy Architizer.
KWADRANT - przyrząd stosowany w astronomii, nawigacji i artylerii (do pomiaru kątów podniesienia lufy sprawdzenia dokładności wskazań celownika działa). Służył do wyznaczania położenia gwiazd. Miał kształt ćwiartki okręgu z naniesioną podziałką kątową, po której przesuwał się przeziernik. Znany już w starożytnej Grecji, w nawigacji morskiej używany był do końca XVI wieku. Niektóre wczesne kwadranty zamiast podziałki w stopniach miały zaznaczone szerokości geograficzne ważnych portów. Wyparty przez oktant i sekstant
ROBERT KONIECZNY jest autorem projektu Centrum Dialogu „Przełomy” (Muzeum Narodowe w Szczecinie). Oddany do użytku 25 stycznia 2016 roku budynek zdobył nagrodę World Building of the Year 2016 podczas Światowego Festiwalu Architektury (World Architecture Festival) 2016oraz nagrodę European Prize for Urban Public Space w 2016.
Fot: Robert Konieczny KWK Promes
(raj)
