Mythes busten? Gebruik je gezond verstand!
Door: Marijke van de Sande // Gepubliceerd op: slowfoodyouthnetwork.nl
Suikerverslaving, misleiding, vervuiling: termen die vaak in verband worden gebracht met ons eten. Er is geen website aan te klikken of krant open te slaan zonder een artikel over een spannend of angstwekkend nieuw ‘feit’ over voedsel tegen te komen. Zelfs wij van SFYN Brabant zien af en toe door de bomen het bos niet meer en besloten een aantal mythes uit te zoeken.
Hiertoe nodigden we op 20 april in het Annatheater in Helmond vier ‘mythbusters’ uit, om voor ongeveer 65 man publiek wat orde in de chaos der mythes te scheppen. Hans Kraak, redacteur VoedingNU en schrijver van het boek ’77 feiten en fabels over onze voeding’, trapte af met de de mythe ‘Voedsel verliest voedingsstoffen bij bereiding in de magnetron’. We leerden dat de magnetron werkt met ongevaarlijke elektromagnetische straling, die met een golfbeweging moleculen in het eten aan het trillen brengt en daarmee opwarmt. Bij het verhitten verliest het eten wel voedingsstoffen, maar dit is niet meer – en soms zelfs minder – dan bij andere kookmethoden. Later kwam Hans terug om ons meer te vertellen over de mythe ‘E-nummers zijn onveilig’’. Uit zijn verhaal bleek dat veel stoffen met E-nummers ook natuurlijk in voedsel voorkomen en alle E-nummers uitvoerig zijn onderzocht op hun veiligheid. “E staat dus niet meer voor Eng!”
De tweede spreker van de avond was Liesbeth Oerlemans, klinisch epidemioloog, natuurvoedingskundige en fervent blogster, over de mythe ‘Suiker is verslavend’. Ze liet ons met een bakje M&Ms en een bakje suikerklontjes zien hoe suiker niet verslavend kan werken zoals bijvoorbeeld heroïne, maar een combinatie van suiker, vetten en kleurtjes ons wel makkelijk verleidt. Verder liet ze weten dat natuurlijke suiker hetzelfde is als suiker gemaakt in de fabriek, maar dat je alsnog beter een appel kunt eten dan een koekje. Na de pauze kwam ze terug om ons te leren dat Himalayazout niet gezonder is dan tafelzout. Na het proeven van een ontzettend zoute ‘Sole’, een drankje van Himalayazout, werd duidelijk dat de hoeveelheid natrium (de boosdoener in zout) gelijk is in de zoutsoorten, en de hoeveelheid andere mineralen die in Himalayazout zouden zitten, verwaarloosbaar is.
Twee jongere dames kwamen ons verrijken met hun expertises op het gebied van kweekvis en voedselwetgeving. Floor Hulsken van de Visfederatie sprak over de mythe ‘Kweekvis bevat antibiotica’. Antibiotica werd tot op heden vaak gebruikt om ziektes te bestrijden of groei te verbeteren, maar vanwege meer kennis over de nadelige effecten van antibioticagebruik voor de mens is het gebruik wereldwijd sterk naar beneden gebracht. Nieuwe oplossingen zoals vaccinaties, probiotica en stressreductie maken dit mogelijk, maar zorgen helaas nog niet voor een volledige ban op antibiotica. De avond werd afgesloten door Alie de Boer, voedingswetenschapper bij Maastricht University met ‘een fascinatie voor recht’, die kwam ontkrachten dat bedrijven alles mogen beweren over hun voedselproducten. Met een kraakheldere uitleg over de Europese voedselwetgeving somde ze de vele eisen op waar bedrijven en producten aan moeten voldoen voordat ze een claim kunnen maken. De verwarring kan logischerwijs wel bestaan, omdat de naleving van de regels niet altijd even streng door de verschillende landen wordt uitgevoerd. Samen waren de sprekers het eens over het belang van nuance in de wereld van voeding en communicatie hierover. Zowel wetenschappers als (zelfbenoemde) experts zijn het niet altijd met elkaar eens en sturen tegenstrijdige en misleidende berichten de wereld in. De boodschap was om kritisch te kijken en niet zomaar elke ‘mythe’ te geloven. Presentator Rudy Janssen sloot de avond passend af: “We moeten eigenlijk gewoon ons gezond verstand weer gaan gebruiken.”
