Τι είναι οι startup (νεοφυείς επιχειρήσεις)
γράφει ο Τάσος Κούτλας
Μία νεοφυής επιχείρηση (όπως είναι ο όρος startup στα ελληνικά) ενδιαφέρεται αποκλειστικά για την ανάπτυξή της (growth). Μία startup ξεκινά με στόχο την παγκόσμια κυριαρχία στο αντικείμενό της, με προϊόντα για αγορές που μπορούν να δημιουργήσουν κύκλο εργασιών δισεκατομμυρίων ευρώ και να ανατρέψουν τους κανόνες υπέρ τους σε παλιές αγορές. Σκεφτείτε το Google (και τι έκανε στην διαφημιστική αγορά), το facebook (και αυτό στην διαφημιστική αγορά), το AirBnB (στην ξενοδοχειακή αγορά), ή το spotify (στην μουσική βιομηχανία). Οι startups συνήθως δραστηριοποιούνται στις νέες τεχνολογίες ή λειτουργούν με επιχειρηματικά μοντέλα τα οποία δεν έχουν -στην αρχή τουλάχιστον- αποδείξει την αξία τους στην αγορά. Στην αντίπερα όχθη, όσον αφορά την ιδιοσυγκρασία και τον ρόλο τους στην αγορά, βρίσκονται οι ΜΜΕ (Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις). Οι ΜΜΕ δεν έχουν την φιλοδοξία να κυριαρχήσουν παγκόσμια, να ανατρέψουν την υπάρχουσα κατάσταση σε αγορές ή να εφαρμόσουν ριψοκίνδυνα επιχειρηματικά μοντέλα. Συνήθως οι αγορές που απευθύνονται έχουν γεωγραφική εγγύτητα με εκεί που βρίσκονται και αυτό δημιουργεί ένα (εύθραυστο πολλές φορές) μονοπωλιακό περιβάλλον. Παραδείγματα ΜΜΕ είναι οι καφετέριες, οι πιτσαρίες, οι εταιρίες συμβούλων, οι εταιρίες επιδιόρθωσης υπολογιστών, οι εταιρίες κατασκευής ιστοσελίδων, κτλ.
Έχοντας υπόψιν μας αυτούς τους ορισμούς μπορούμε να καταλάβουμε γιατί οι νεοφυείς επιχειρήσεις συνήθως συσχετίζονται με το διαδίκτυο και την τεχνολογία ενώ οι ΜΜΕ με μαγαζιά και γραφεία. Η ανάπτυξη που επιδιώκουν οι νεοφυείς επιχειρήσεις γίνεται πιο εύκολα στον ψηφιακό κόσμο όπου είναι ευκολότερο να επεκταθείς από τον 1 χρήστη στους 1.000.000 χρήστες. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πως μαγαζιά ή μικρές επιχειρήσεις δεν αναπτύσσονται πέρα από τους παραπάνω περιορισμούς. Πάρτε για παράδειγμα τα Starbucks ή τα McDonalds, είναι επιχειρήσεις που έχουν επεκταθεί πολύ και έχουν βλέψεις για παγκόσμια κυριαρχία στους τομείς τους. Αντίστοιχα υπάρχουν επιχειρήσεις τεχνολογίας που δεν ενδιαφέρονται να επεκταθούν πέρα από το να προσφέρουν ένα αξιόλογο εισόδημα στους ιδρυτές 1 και τους εργαζόμενους τους (37signals - lifestyle businesses).
Μία ακόμα σημαντική διαφορά είναι πως μία μικρή ή μεσαία επιχείρηση πρέπει να παράξει κέρδη άμεσα. Ο κύκλος εργασιών είναι αυτός που θα τροφοδοτήσει την σταδιακή ανάπτυξή της και το εισόδημα των ιδρυτών και εργαζομένων. Αντίθετα μία νεοφυής επιχείρηση το αρχικό χρονικό διάστημα λειτουργεί με ζημίες και στην συνέχεια είτε απότομα εκτοξεύει τα κέρδη της (στο καλό σενάριο) ή εξαφανίζεται (στο κακό). Το κεφάλαιο που χρειάζεται για να ξεκινήσει μία επιχείρηση, ανεξάρτητα από την μετέπειτα μορφή της, συνήθως προέρχεται από τις προσωπικές αποταμιεύσεις των ιδρυτών και συνοδεύεται από την διάθεση τους να ζήσουν με μηδαμινό εισόδημα κατά την αρχική περίοδο που δεν παράγονται κέρδη από την επιχείρηση.
Μετά την αρχική περίοδο έναρξης λειτουργίας μίας επιχείρησης οι ιδρυτές αντιμετωπίζουν ένα δίλημμα: να απευθυνθούν σε εξωτερικούς επενδυτές (VC, επιχειρηματικούς αγγέλους, κτλ) για να αντλήσουν κεφάλαια στην επιχείρηση και να επιδιώξουν αλματώδη ανάπτυξη ή να στηριχθούν σε ιδίους πόρους και να επιδιώξουν μία σταθερή, σταδιακή ανάπτυξη. Η εισαγωγή κεφαλαίου από επενδυτές είναι σαν να βάζεις μία τουρμπίνα σε ένα άνθρωπο ο οποίος έχει πάει για περπάτημα. Ορισμένες φορές η εκτόξευση είναι μία φοβερή βόλτα αλλά υπάρχουν φορές που καταλλήγουν σε αποτυχία.
Η έναρξη μίας νεοφυούς επιχείρησης εναπόκειται στην προσωπική φιλοδοξία του καθενός ή της καθεμίας και στην ικανότητα που έχει να διαχειριστεί την αποτυχία. Εξάλλου αν δεν μπορείς να πας ναδίρ πως θα φτάσεις στο ζενίθ;
οι αρχικοί ιδιοκτήτες αλλά λάβετε υπόψιν πως η μετοχική σύνθεση των εταιριών δεν είναι δεδομένη και μεταβάλλεται ανάλογα με το κεφάλαιο που εισάγεται στην εταιρία από τους διάφορους επενδυτές. ↩︎
