#zeeheld

Jan den Haen

Jan den Haen is een relatief onbekende zeeheld maar hij heeft toch erg belangrijke bijdragen geleverd tijdens verschillende zeeslagen. Daardoor verdient Jan zeker meer aandacht aangezien de meeste Nederlanders nooit van zijn naam hebben gehoord.

Jan den Haen werd geboren in Gouda in het jaar 1630. Hij is de zoon van een messenmaker, Jan Jansz den Haen, en Aefken Crijnen Hola. Al op jonge leeftijd was Jan gefascineerd door de zeevaart. In 1650 werd hij door zijn moeder naar zijn oom gestuurd, Cornelis Hola, die een kapitein was bij de admiraliteit van Amsterdam. Daar ging Jan in dienst als administrateur op de schip van zijn oom. In 1652 trouwde Jan met Magdalena Cools die helaas na drie jaar al stierf. Zij kregen samen één zoon.

In 1656 werd Jan gepromoveerd tot luitenant en diende als luitenant-commandeur van het schip de Haarlem tijdens de slag in de Sont op 29 oktober 1658. Deze slag vond zich plaats ten noorden van Kopenhagen, Denemarken. De Sont was voor Nederland zeer belangrijk vanwege de moedernegotie. Zweden besloot om de zeestraat af te sluiten voor de Hollanders wat leidde tot deze zeeslag. Helaas voor Jan werd hij ernstig ziek in Denemarken en was gedwongen om weer terug te keren naar Nederland. De slag in de Sont was overigens wel een beslissende Nederlands/Deense overwinning.

Enkele jaren later, in 1665, brak de tweede Engelse oorlog uit. Dit keer raakte Jan betrokken bij de slag bij Lowestoft als kapitein. Alhoewel Nederland deze slag verloor, had Jan het toch voor elkaar gekregen om een Engels schip te veroveren, the great charity. Hiervoor ontving Jan een gouden keten als beloning en 10,000 Engelse ponden. Met dit bedrag kocht Jan het admiraalhuis in Gouda. Ook werd Jan verder gepromoveerd tot ordinaris-kapitein van het schip de Calantsoog met 70 kanonnen.

Tijdens de vierdaagse zeeslag van 1666 raakte Jan's schip zwaar beschadigd. Een jaar later deed hij al weer mee aan de tocht naar Chatman wat leidde tot de grootste Nederlaag in de geschiedenis van de Britse marine. Op 19 juli 1669 werd hij gepromoveerd tot schout-bij-nacht en in 1972 deed hij mee aan de slag bij Solebay met zijn schip de Gouda. In het jaar 1672 brak namelijk al de derde Engelse oorlog uit.

Ook was Jan betrokken bij de slag bij Kijkduin en de eerste en tweede slag bij Schooneveld. In 1675 voer Jan als viceadmiraal onder Michiel de Ruyter naar de middellandse zee. Deze tocht verliep niet echt lekker aangezien er grote spanningen waren tussen Jan en Michiel de Ruyter. Uiteindelijk leidde deze tocht tot een nederlaag tijdens de slag bij Agosta.

Onfortuinlijk genoeg, raakte Michiel de Ruyter ook nog eens zwaargewond tijdens deze slag. De Franse vloot, waartegen werd gevochten, trok zich terug uit respect voor Michiel. De Ruyter overleed op 29 april 1676 waarna Jan den Haen het bevel over de vloot overnam. Hij was slechts anderhalve maand een admiraal tot op 2 juni in datzelfde jaar toen hij werd geraakt door een kogel van een Franse scherpschutter in zijn achterhoofd. Hij stierf onmiddellijk en werd op 26 april 1677 begraven in de Sint Janskerk in Gouda.

Ook al mag deze zeeheld relatief onbekend zijn onder de huidige Nederlanders, zijn daden hebben grote invloeden gehad tijdens meerdere zeeslagen waardoor hij zeker wat meer naamsbekendheid verdiend.