#wo2ms

In 2018 toen ik het programma voor 'Maassluis 75 jaar vrijheid' schreef, leek het mij mooi om het herdenkingsjaar 2020 met iets blijvends en tastbaars af te sluiten. Samen met burgemeester Edo Haan bedachten wij dat een eigen Maassluis Geuzenmonument(je) mooi zou zijn. Veel activiteiten zijn dit jaar helaas niet doorgegaan, maar op woensdag 2 december 2020 (de dag dat 80 jaar geleden Sjaak Boezeman werd gearresteerd door de SD) is het Maassluise Geuzenmonument onthuld aan de Kwartellaan. De SPEM en kunstenaar Dick Tulp hebben de realisatie op zich genomen en het is een fantastisch monument geworden. Eindelijk hebben de Maassluise Geuzen die omkwamen in de Tweede Wereldoorlog buiten een straatnaam ook een gezicht. Uiteindelijk komt er ook nog een informatie paaltje bij met de uitleg én... de namen van de 14 andere Buchenwalders uit Maassluis die wel terugkwamen.

Vandaag kreeg ik het #WO2MS archief van de grondlegger van het verzet, de LO-LKP en de Binnenandse Strijdkrachten in #Maassluis, J.W. Bouwman. Een prachtige gift van zijn zoon en achterkleindochter.

Onlangs kwam ik erachter dat Oliefabriek de Witol al tweemaal eerder op de doellijst stond van de RAF Bomber Command. Zodoende ben ik al weer een aantal avonden aan het struinen in de digitale archieven van de The National Archives. De Witol was op 6 november en op 27 november 1942 ook als doelwit aangewezen. Tot tweemaal toe konden de piloten Maassluis en de Witol niet vinden. In het RAF Operations Record Book (TNA Ref. AIR27/716/61) staat bij de 27e november "several hits were observed on a large modern White building, although was not thought to be the primary target". Dat moderne witte gebouw bleek de Van Nelle-fabriek in Rotterdam te zijn geweest. Behoorlijk schade en twee doden en dertig gewonden. Vier maanden later op 18 maart 1943 probeerden ze het nog een keer en dat verhaal is bekend.

Na de oorlog startte Pieter Pons een timmerbedrijfje aan de Prinsekade 8, wat later uitgroeide tot een aannemersbedrijf. Pieter Pons overleed op 25 maart 2006.

Bij mijn onderzoek vorige week naar de Maassluise Geus Johannes Peterse, maakte ik voor de eerste keer kennis met de Arolsen Archives - International Center on Nazi Persecution (tot 2019 International Tracing Service, afgekort ITS) in Bad Arolsen in Duitsland. Dit is een internationaal archief- en documentatiecentrum over slachtoffers van vervolging, dwangarbeid en genocide door Nazi-Duitsland. Het indrukwekkende archief bevat ongeveer 30 miljoen documenten over zo'n 17,5 miljoen nazi-slachtoffers. Er zitten meer dan 50 miljoen naamkaarten in het archief. Vandaag heb ik de rest van de Maassluise Buchenwalders maar eens opgezocht. In de archieven vond ik heel veel persoonsinformatie, waaronder de ‘Häftlings-Personal-Karte’ oftewel de ‘gevangene personeelskaart’ van alle Maassluizers die naar Buchenwald zijn gegaan. Hier de informatie van de zeven Geuzen (klik de afbeeldingen aan) die een straatnaam hebben in Maassluis. Had, dankzij de Coronavirus maatregelen, toch niets anders te doen.

Mooie nieuwe aanwinst voor in mijn #WO2MS verzameling, een 1:35 schaalmodel van de K-Mittel Biber, een eenmansduikboot. Deze waren vanaf 5 november 1944 in de Poortershaven langs het Scheur aanwezig. Lees hier het complete verhaal.

De afgelopen tijd weer een aantal #WO2MS voorwerpen mogen ontvangen. Waaronder de correspondentie met juffrouw M. Zwijnenburg die als één van de 20 gijzelaars in het Kamp Schoorl zat. Bodemvondsten gevonden bij de verleggen van de gastransportleiding langs de A20, waaronder een Britse 20 mm boordgeschut huls. En diverse documenten van de Duitse bezetter en de Binnenlandse Strijdkrachten die betrekking hebben op Maassluis. Nu nog een beetje tijd, zodat ik alles kan onderzoeken en beschrijven. Maar ach ‘wat in het vat zit verzuurt niet’. Dankjewel Gerry, Bouke en Piet.