#vulkaan

Gezicht op Wiesbaden vanuit het zuidoosten in 1856 op een schilderij van Nicolaus Berkhout (fragment).

Wiesbaden

Omdat ik er aangetrouwde familie heb, kom ik regelmatig in Wiesbaden. En omdat dit al jaren het geval is, ken ik Wiesbaden ondertussen best goed. Of beter gezegd de omgeving van Wiesbaden. Als het aankomt op uitstapjes verkies ik immers doorgaans het buiten boven de stad. De bossen en de velden daar, ik kan er uren wandelen. Of fietsen, dat maakt me niet uit.

Met de binnenstad van Wiesbaden en de daar aan grenzende vooroorlogse wijken is overigens niets mis. Sterker nog, als je geïnteresseerd bent in historische bouwwerken, kijkt je je ogen uit. Vooral de liefhebber van Neostijlen komt geheel en al aan zijn trekken. Dat is voor een groot deel te danken aan velen thermische bronnen die de stad rijk is.

Vanaf de tweede helft van de 19e eeuw ontwikkelde Wiesbaden zich in razendsnel tempo tot het kuuroord van Duitsland en omstreken. De thermale bronnen en daaromheen gebouwde kuurhuizen werkte als een magneet op welgestelde burgers en adel. De hele sjieke kliek wilde er vertoeven. Tot aan de Duitse keizers toe, de praalzieke Keizer Wilhelm II voorop. Rond 1900 telde Wiesbaden gevolglijk de meeste miljonairs van Duitsland. En al die lui hadden natuurlijk een fatsoenlijk optrekje nodig.

Het ‘Alte Kurhaus’ met voorplein, rond 1900.  

Niet naar de thermen, niet naar het museum.

Mijn laatste bezoek aan Wiesbaden dacht ik op te leuken met en bezoek aan het Wiesbaden museum (ik ben niet van de thermen). Volgens mijn nichtje was dat museum echt iets voor mij en ik wist van een collega-verzamelaar dat het museum een gerenommeerd natuurhistorische collectie heeft (meer mijn ding).

Maar goed, een goede voorbereiding is het halve werk, dat bezoek ging niet door. De door mij uitgekozen dag, de maandag, was het museum namelijk dicht. En een andere dag behoorde niet tot de mogelijkheden. Plan B dus. Een plan dat nog verre van uitgedokterd was. Zeg maar niet! Maar dat kon niet deren, ik had de beschikking over mobiel internet en een fiets.

Op zoek naar een vulkaan

De thermale bronnen van Wiesbaden worden diep onder de grond verwarmd door broeiende vulkanen, dacht ik, zou daar bovengronds nog iets van zichtbaar zijn? Ik zocht het op. En zo kwam ik op de Schwartze Steinkaut: een in onbruik geraakte steengroeve op een voormalige vulkaan. Ik besloot de groeve op te zoeken. Een prima plan B!

Volgens het internet moest de groeve ergens bij Erbsenacker, een gehucht in de periferie van Wiesbaden, liggen. Waar precies was echter de vraag. Aan bewegwijzering werd niet gedaan. Blijkbaar vindt men het in Erbsenacker niet nodig Schwartze Steinkaut op ‘de kaart’ te zetten.

Na enkele verkeerde afslagen en doodlopende paden vond ik op de bodem van het bos restanten van de oude minivulkaan. Her en der lagen stukken basalt. Ik moest in de buurt zijn. En... dat was ik. Een paar meter naast me liep het bos een afgrond in: de oude groeve.

Schwatze Steinkaut

De schwartze steinkaut

De ondertussen grotendeels overwoekerde groeve is vrij toegankelijk. Geheel op eigen risico natuurlijk, maar vrij toegankelijk. En dat is mooi. Je kunt er dus gaan en staan waar je wil. Als je de brandnetels en bramenstruiken weet te trotseren kom je helemaal tot aan de stijlwand. En dat is leuk want daaronder liggen nog stapels losse brokken basalt. Brokken die best eens interessant zouden kunnen zijn.

Mineralen

Het loont de moeite de basalten uit de Schwartze Steinkaut aandachtig te bestuderen. Het liefst met een loep of aanverwante oogondersteuning. In de basalten van daar kunnen, zo las ik, namelijk allerlei interessante ingesloten mineralen worden aangetroffen. Weliswaar betreft het vaak kleine kristallen of insluitsels, maar toch. Volgens mijn bron is het mogelijk er olivijn, forsteriet, diopside, chroom diopside, augiet, enstatiet, bronziet, sanidine, magnetiet en picotiet te vinden. Zelf heb ik een aantal aardige basalten mee naar huis genomen.

stuk basalt uit de schwartze steinkaut.

Welke mineralen ik daarmee buit heb gemaakt durf ik niet met zekerheid te zeggen. Ik ben namelijk niet zo thuis in de petro- en mineralogie. De determinaties bij de foto’s zijn dus met een enorme slag om de arm. Wilt u meer zekerheid, dan kunt u het best naam het Museum Wiesbaden daar hebben ze een uitgebreide geologische en mineralogische verzameling met stenen uit de regio. Let wel: op maandag gesloten!

Een aggregaat van enstatiet en olifijn.

ongedetermineerd

ongedetermineerd

Een aggregaat enstatiet.