#tazminat

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve dün itibariyle yürürlüğe giren kanun, satın alınan bir üründen dolayı zarara uğrayan kişilere 500 bin TL’ye kadar maddi ve manevi tazminat hakkı getiriyor.

İş kazası tazminat hesabında en belirleyici başlık maluliyet oranıdır. İşçinin kazadan sonra kalıcı hasarı varsa, tazminat yalnızca rapor süresine göre hesaplanmaz. Yaş, net ücret, kusur oranı, SGK ödemeleri ve meslekte kazanma gücü kaybı birlikte incelenir.

Bu nedenle iş kazası geçiren işçinin dosyasında önce maluliyet oranı tespit edilir. Ardından kusur raporu alınır. Son aşamada aktüer bilirkişi maddi tazminat hesabı yapar. Hesaplama mantığını ayrıntılı görmek için maluliyet tazminat hesaplama rehberini inceleyebilirsiniz.

İş Kazasında Maluliyet Ne Anlama Gelir?

Maluliyet, iş kazası sonrası işçinin çalışma gücünde kalıcı azalma meydana gelmesidir. Bu kayıp kol, bacak, el, parmak, omuz, bel, boyun, göz, işitme veya sinir sistemi hasarı şeklinde ortaya çıkabilir.

İş kazası dosyasında her yaralanma tazminat hesabını aynı şekilde etkilemez. Geçici yaralanma ile kalıcı hasar farklı sonuç doğurur. Dikiş, kırık, ameliyat, platin, hareket kısıtlılığı, görme kaybı, sinir hasarı ve uzuv kaybı dosyada ayrı ayrı incelenir.

Maluliyet Oranı Nasıl Belirlenir?

Maluliyet oranı sağlık kurulu raporu ile belirlenir. İş kazası dosyalarında SGK, Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanelerinden rapor alınabilir. Rapor, işçinin meslekte kazanma gücü kaybını gösterir.

Uygulamada şu belgeler rapor sürecinde belirleyicidir:

Acil servis kaydı

Ameliyat notları

Epikriz raporları

Kontrol muayeneleri

Fizik tedavi kayıtları

Görüntüleme sonuçları

SGK iş kazası bildirimi

Kaza tutanağı

İşçinin yaptığı iş ve meslek bilgisi

Maluliyet oranı yüzde 10’un altındaysa SGK sürekli iş göremezlik geliri bağlanmaz. Ancak bu sonuç, tazminat hakkını her zaman tamamen ortadan kaldırmaz. İşveren kusuru, geçici iş göremezlik, tedavi süreci ve manevi zarar ayrıca incelenir.

İş Kazası Tazminat Hesabı Nasıl Yapılır?

İş kazası tazminat hesabında temel mantık şudur: İşçi, kaza nedeniyle çalışma gücünün bir kısmını kaybetmiştir. Bu kayıp, gelir üzerinden parasal karşılığa çevrilir. Mahkeme dosyasında aktüer bilirkişi bu hesabı yapar.

Hesapta şu unsurlar kullanılır:

İşçinin yaşı

Gerçek net ücreti

Maluliyet oranı

İşveren kusuru

İşçinin kusuru

Aktif çalışma dönemi

Pasif dönem

SGK geçici iş göremezlik ödemesi

SGK sürekli iş göremezlik geliri

Peşin sermaye değeri

2026 Asgari Ücret Üzerinden Basit Maluliyet Hesabı

2026 yılında net asgari ücret 28.075,50 TL’dir. Basit örnek üzerinden hesap yapalım.

İşçinin yaşı: 35 Net ücret: 28.075,50 TL Yıllık net ücret: 336.906 TL Maluliyet oranı: %20 İşveren kusuru: %80 Aktif dönem: 30 yıl

Basit kontrol hesabı:

336.906 TL x 30 yıl = 10.107.180 TL 10.107.180 TL x %20 maluliyet = 2.021.436 TL 2.021.436 TL x %80 işveren kusuru = 1.617.148 TL

Bu hesap mahkeme bilirkişi hesabının birebir aynısı değildir. Aktüer raporda TRH 2010 yaşam tablosu, iskonto, artış, pasif dönem ve SGK mahsupları ayrıca uygulanır. Ancak örnek, maluliyet oranının tazminata etkisini açık şekilde gösterir.

SGK Sürekli İş Göremezlik Geliri Nasıl Hesaplanır?

İş kazası nedeniyle meslekte kazanma gücü en az yüzde 10 azalan işçiye SGK sürekli iş göremezlik geliri bağlar. Bu gelir, işverene karşı açılan tazminat davasından farklıdır.

2026 brüt asgari ücret üzerinden günlük kazanç 1.101 TL’dir. SGK formülüne göre tam iş göremezlikte aylık kazancın yüzde 70’i esas alınır. Kısmi iş göremezlikte bu tutar maluliyet oranıyla çarpılır.

Örnek SGK gelir hesabı:

%10 maluliyet: 2.312,10 TL

%20 maluliyet: 4.624,20 TL

%30 maluliyet: 6.936,30 TL

%40 maluliyet: 9.248,40 TL

%50 maluliyet: 11.560,50 TL

Bu rakamlar asgari ücret üzerinden hazırlanmıştır. İşçinin prime esas kazancı daha yüksekse SGK geliri de yükselir. Eksik prim bildirimi varsa gerçek ücret ayrıca ispatlanır.

SGK Geliri Tazminattan Düşülür Mü?

SGK tarafından bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri maddi tazminat hesabında mahsup edilir. Ancak bu mahsup, işçinin bütün zararının karşılandığı anlamına gelmez.

İşveren kusurluysa bakiye maddi tazminat talep edilir. Manevi tazminat ise ayrıca hesaplanır. SGK geliri, manevi tazminatın yerine geçmez.

İşveren Kusuru Tazminatı Nasıl Etkiler?

Maluliyet oranı yüksek olsa bile işveren kusuru düşükse tazminat azalır. İşveren kusuru yüksekse tazminat artar. Bu nedenle iş kazası dosyasında kusur raporu en az maluliyet raporu kadar etkilidir.

İşveren kusurunu artıran örnekler şunlardır:

İş güvenliği eğitimi verilmemesi

Kişisel koruyucu donanım sağlanmaması

Makine koruyucularının bulunmaması

Risk analizinin yapılmaması

Denetim eksikliği

Uygun çalışma talimatı verilmemesi

Tehlikeli işte ehil olmayan işçi çalıştırılması

Maluliyet Tazminat Hesabında Gerçek Ücret

İş kazası tazminatında hesap net ücret üzerinden yapılır. Bordroda asgari ücret görünmesine rağmen işçi daha yüksek ücret alıyorsa gerçek ücret ispatlanmalıdır.

Gerçek ücret şu delillerle ispatlanabilir:

Banka kayıtları

Elden ödeme mesajları

Tanık beyanları

Meslek odası ücret araştırması

Emsal ücret yazıları

İşçinin yaptığı işin niteliği

Gerçek ücretin ispatı tazminat hesabını ciddi şekilde artırır. Aynı maluliyet oranı, farklı ücretlerde çok farklı sonuç verir.

Manevi Tazminat Ayrıca Talep Edilir

İş kazasında maluliyet oluşmuşsa manevi tazminat talebi ayrıca kurulur. Manevi tazminat matematik formülle hesaplanmaz. Hakim; kazanın ağırlığını, kalıcı hasarı, işçinin yaşını, kusur oranlarını ve olayın işçi üzerindeki etkisini dikkate alır.

Uzuv kaybı, görme kaybı, kalıcı hareket kısıtlılığı, ağır ameliyat süreci, mesleğe dönememe ve psikolojik etkiler manevi tazminatı yükselten başlıklardır.

Sonuç

Maluliyet tazminat hesaplama, yalnızca rapor oranına bakılarak yapılmaz. İş kazası tazminat hesabında maluliyet, kusur, yaş, ücret, SGK ödemeleri ve aktüerya raporu birlikte değerlendirilir.

İş kazası sonrası en doğru hesap için önce maluliyet oranı, ardından kusur oranı netleşmelidir. Daha sonra aktüer bilirkişi maddi zararı hesaplar. SGK tarafından yapılan ödemeler mahsup edilir. Manevi tazminat ayrıca talep edilir.

Avukata gitmeden önce kabaca bir fikir edinmek isteyenler için ücretsiz online hesaplama araçları:

→ Kıdem ve İhbar Tazminatı → Nafaka Tutarı → Fazla Mesai Ücreti → Araç Değer Kaybı → Tapu Harcı → Kira Stopajı → Doğum İzni Süresi → İnfaz (Yatar) Hesaplama