Kabataan, ano na ang nangyayari sa atin?

Sa kasalukuyan, ang mga kabataan ay nakakaranas ng mental disorders. Halimbawa na lamang nito ay ang depresyon, anorexia at anxiety o pagkabahala. Maituturing itong isang sensitbong talakayin sapagkat maraming aspeto ang maaaring maapektuhan dito. Sa katunayan, ang sanhi ng pagkakaroon nito ay ang pagiging stressed sa kanilang mga ginagawa o di kaya’y hindi pagkakaintindihan sa pagitan ng mga taong nakaksalimuha nila. Maaari rin dahil sa pressure sa kanilang mga ginagawa sa buhay—ito’y magmula man sa pamilya, sa eskwela, sa sarili o di kaya’y sa kanilang kinabukasan. Dahil dito, mas lalo silang nahihirapan na magkaroon ng sariling desisyon at harapin ang problemang ibinabato ng mundo.

Base sa health information website na healthline, malaki ang pinagkaiba ng pagiging depressed at ng pagiging malungkot. Ang pagiging malungkot ay isang emosyon na nagtatagal lamang ng ilang araw, habang ang depression naman ay maaaring maapektuhan ang ibang aspeto ng iyong buhay at ito ay may matagalang gamutan. Kapag dumaranas ang isang tao ng depression, maaari itong umabot sa pagkakaroon ng suicidal thoughts, na maaaring humantong sa pagpapatiwakal. Marami na ring naitalang insidente ng suicide, hindi lamang sa ating bansa, kundi na rin sa buong mundo. Kadalasan na naitatalang gumagawa nito ay mga kabataan. Ayon sa datos, ang mga bata na nasa edad na 10-14 ang namamatay dahil sa suicide at karamihan ng mga nagtatangka nito ay mga kalalakihan. 

Bilang isang responsableng mamayanan, kailangan natin maging may alam tungkol dito. Hindi dapat natin hinahayaan na umabot sa ganito ang sitwasyon ng ating kabataan, sapagkat naniniwala tayo sa kasabihan na ang kabataan ang pag-asa ng bayan. Paano na lamang kung nangyayari ito sa lahat ng mga kabataan? Sino na ang sasalba sa ating bumabagsak na bayan? Kailangan na natin buksan ang ating mga mata at isipan. Huwag na natin pairaliin ang ating pagiging mataas. Ugaliin natin silang kamustahin at kung mayroon namang hindi pagkakaunawaan ay dapat idaan sa mabuting usapan. Huwag natin sila bigyan ng mas lalong mabibigat na kargado sa buhay. Panatilihin natin silang gabayan tungo sa magandang kinabukasan. Dapat hindi natin gawing katatawanan ang ganitong problema sapagkat hindi madali ang kanilang pinagdaraanan. Mabilis ang paglipas ng panahon. Kailangan nating ipakita ang pagmamahal natin sa ating mga mahal sa buhay habang maaga pa. Bigyan natin sila ng halaga at pag-aaruga sapagkat hindi natin alam hanggang kailan tayo mabubuhay sa mundong ibabaw. Mas mabuti nang ibigay mo ang lahat kaysa magsisi ka kapag huli na. 

“Presensya” ni: Anna Marie L. Patdu

“Kailangan kita.”

Mga salitang hindi ko kailanman inakalang lalabas sa mga aking mga labi. Nakilala ko yung sarili ko na matapang, malakas, at higit sa lahat kayang tumayo sa sarili niyang mga paa. Ako rin yung tipo ng taong sanay mag-isa, gustong mag-isa madalas. Sa pag-uugali naman, sabi nga sa kanta ni Moira “titibo-tibo”. Mula pagkabata, puro lalaki ang aking nakakasama, mga laro ay baril-barilan, basketbol at kung ano-ano pa. Pormaha’y bihis lalaki, t-shirt at shorts, nakatali lang ang buhok, walang sukla-suklay o pagpulbos man lang sa mukha. Dugyutin ba. Sa paaralan ay kinatatakutan ng mga kaklase, tropa ay lalaki, bully rin noon. Bakit ganito ngayon?

Natutong mag-ayos sa sarili at maglagay ng colorete, nagsimulang magsuot ng mga bistida’t palda, minsa’y naka takong pa. Lumalandi na kumbaga. Nakilala kita, nasakanya ka. Nakilala mo ako, nasakanya ako. Ngunit sa dulo pala’y ikaw rin at ako. Dalawang puso ang nasaktan dahil sa ating pagmamahalan. Ngunit sa paglipas ng panahon natutunan rin magpatawad. Nagsimula tayong sobrang saya, abot langit ang tuwa, di makatulog sa siglang dulot ng pagsasama. Walang pakialam sa kung anong sasabihin ng iba. Maliit ka, matangkad ako, payat ka, mataba ako, sinasabi ng iba matalino ako, kulang ka. Mga salitang hindi humadlang sa pagmamahalan nating dalawa. Nagtanong ka, sinagot kita, tayo na. Mamahalin kita kahit anong mangyari, andito lang ako para sa’yo, walang makakapaghiwalay sa atin. Mga salita namang pinaniniwalaan ko’t pinanghahawakan hanggang ngayon. May nagustuhan kang iba. Grabeng sakit ang nadarama. Hindi maintidihan kung anong kulang, lahat naman ay ibinigay. Humingi ka ng tawad, nagsisi ka’t nangakong ‘di na mauulit. Pinaniwalaan kita dahil mahal kita. Makalipas ang ilang taon, ito pa rin tayo. Ikaw at ako, tayo. Halos lahat ng kasabayan natin nahiwalay na’t may sari-sarili nang landas na tinahak. Kasalukuyang walang nararamdamang init. Ang dating abot langit na kaligayahan ay unti-unting nabubura. Kung mag-usap ay madalang pa sa pagkain. Haba ng usapan sa tawag hindi pa aabot ng tatlompung segundo. Palitan ng text nabibilang lang ng kamay. Pero bakit ganun? Araw-araw namang nagkikita at magkasama sa eskwela. Pagiging magkasintaha’y ‘di nadarama. Ngunit, kailangan kita. Kailangan kita dahil mahal kita. Sa nalalapit na ika-apat na taong pagsasama, alam ko sa puso ko na ikaw pa rin at ako. Sa mga panahong ako’y nalulumbay, kailangan kita. Sa mga panahong ako’y masaya, kailangan kita. Pag nawala ka’y di ko alam kung anong madarama. Baka sa sobrang sakit ay para akong sinakluban ng langit at lupa. Hindi man halata pero kailangan kita. Walang araw na hindi ka dumaan sa aking isipan, o hindi man lang binaggit ang iyong pangalan. Sa mga panahong ako’y nag-iisa, kailangan kita. Kaya huwag sanang mawawala kailanman ang iyong presensya.

Itong video na ito ay makakatulong upang alamin pa lalo ang talumpati at ang  kahalagahan nito. Manood ng mabuti!

Depinisyon: Pagpapahayag ng mga kaisipan, pananaw at saloobin ng isang tao sa harap ng madla o isang sining ng pagpapahayag ng kaisipan sa paraang pasalita sa harap ng mga tagapakinig.

Halimbawa ng Talumpati