Bakara Suresi 197. ayetin son kısmı şöyledir:
"...Azık edinin. Şüphesiz azığın en hayırlısı takvadır. Ey akıl sahipleri! Bana karşı takvalı olun."
Bu cümle sadece hac yolculuğu için değil, bütün hayat için söylenmiş çok derin bir öğüttür.
"Azık edinin."
Azık, yolculukta ihtiyaç duyulan yiyecek, su ve diğer gerekli hazırlıklardır.
Hac uzun ve zorlu bir yolculuktu. Allah, insanlara hazırlıksız yola çıkmamalarını öğütlüyor. Yani tedbir almak tevekküle aykırı değildir. İnsan önce üzerine düşeni yapar, sonra Allah'a güvenir.
Fakat Allah hemen ardından dikkati çok daha önemli bir hazırlığa çeviriyor:
"Şüphesiz azığın en hayırlısı takvadır."
Burada Kur'an, maddi hazırlıktan manevi hazırlığa geçiyor.
Neden "takva" en hayırlı azık?
Çünkü hac yolculuğu birkaç gün sürer; fakat ahiret yolculuğu bütün ömür boyunca devam eder.
Dünyadaki yolculuk için yiyecek gerekir.
Ahiret yolculuğu için ise takva gerekir.
İnsan yanında para götürebilir.
Elbise götürebilir.
Yiyecek götürebilir.
Ama öldüğünde bunların hiçbiri onunla gitmez.
Onunla gidecek olan:
İmanı,
Salih amelleri,
Samimiyeti,
Allah korkusu ve sevgisi,
Takvasıdır.
Bu yüzden Allah "en hayırlı azık takvadır" buyuruyor.
Takva nedir?
Takva kelimesi Arapçada "vikaye" kökünden gelir.
Anlamı:
Korunmak. Kendini tehlikeden muhafaza etmek.
Peki mümin neden korunur?
Allah'ın gazabından.
Allah'ın azabından.
Allah'ın hoşnut olmadığı şeylerden.
Yani takva sadece korkmak değildir.
Takva;
Allah'ı tanıdığı için O'na saygı duymak, O'nu razı edecek şekilde yaşamaya çalışmak ve O'nun yasaklarından bilinçli olarak uzak durmaktır.
Takva kalpte başlar.
Sonra davranışlara yansır.
Takvalı insan şöyle düşünür:
"Allah bunu görüyor."
"Allah bunu seviyor mu?"
"Bu davranış beni Allah'a yaklaştırıyor mu, uzaklaştırıyor mu?"
İşte bu bilinç takvadır.
Takva sadece haramlardan kaçınmak mıdır?
Hayır.
Takva iki yönlüdür.
Birincisi:
Allah'ın yasaklarından uzak durmaktır.
İkincisi:
Allah'ın emirlerini yerine getirmektir.
Mesela:
Doğru söylemek.
Adaletli olmak.
Merhamet etmek.
Namaz kılmak.
Yardım etmek.
Sabretmek.
Anne babaya iyilik etmek.
Bunların hepsi takvanın parçalarıdır.
"Ey akıl sahipleri!"
Allah neden özellikle akıl sahiplerine sesleniyor?
Çünkü aklını kullanan insan şunu düşünür:
Ben bu dünyaya niçin geldim?
Nereye gidiyorum?
Öldükten sonra ne olacak?
Hayat sadece yemek, çalışmak ve eğlenmekten mi ibaret?
Kur'an, aklı kullanmanın önemini sık sık vurgular. Akıl sahibi kişi, geçici dünya ile ebedi ahiret arasındaki farkı görür ve buna göre yaşar.
"Bana karşı takvalı olun."
Bu ifade bazen sadece "azabımdan korkun" şeklinde anlaşılır. Fakat Kur'an'daki anlamı daha geniştir.
Şunları içerir:
Bana karşı saygılı olun.
Emirlerime uyun.
Yasaklarımdan kaçının.
Hesap gününü unutmayın.
Rahmetime güvenin ama günahı da hafife almayın.
Her işinizde Benim rızamı gözetin.
Yani takva, hem Allah'ın rahmetini ummayı hem de hesap vereceğinin bilinciyle yaşamayı kapsar.
Bu ayetin hayatımıza mesajı
Her gün kendimize şu soruları sorabiliriz:
Allah bugün benden razı olacak mı?
Bugünkü davranışlarım takvaya uygun mu?
Konuşmam, ticaretim, ibadetim ve insanlara davranışım Allah'ın hoşnut olacağı şekilde mi?
Bakara 197'nin son cümlesi bize şunu öğretir:
Dünya yolculuğu için hazırlık yapmak akıllıca bir davranıştır; fakat asıl akıllılık, ahiret yolculuğu için takva hazırlamaktır. Çünkü dünyadaki bütün azıklar bir gün tükenir; takva ise insanı Allah'ın rahmetine ulaştıracak en değerli azıktır.














