#szafran

Jest taki fragment w Ewangelii św. Łukasza, który niezwykle mnie rozczula. "Macie tu coś do jedzenia?" - pyta Jezus uczniów już po Swojej śmierci i Zmartwychwstaniu.

Chwilę wcześniej staje przed nimi, a oni nie wiedzą: duch to czy człowiek, bać się czy cieszyć, wierzyć w to, co widzą, czy nie? Chrystus na dowód, że żyje, że jest z krwi i kości pokazuje im swoje rany na dłoniach i stopach.

W odpowiedzi na pytanie umiłowanego Nauczyciela podali Mu kawałek pieczonej ryby. Jezus wziął i zjadł przy nich... (Łk 24, 36-43)

Ujmuje mnie ukazanie piękna człowieczeństwa Syna Bożego po nieprawdopodobnej kaźni. Jezus odradza się w każdym aspekcie Swojej ludzkiej natury, również tak przyziemnym, jak odczuwanie głodu i potrzeba jego zaspokojenia. Nie przeistacza się w nadczłowieka, który nie potrzebuje jeść, pić, czy spać, albo żywi się jakąś kosmiczną energią, czy mocą Ojca.

Jest taki, jak my. Chce się pożywić i najzwyczajniej pod słońcem o to prosi: "Macie tu coś do jedzenia?". Okazuje tym samym zaufanie, niezwykłą otwartość i swoistą bezbronność. Podobnie jak dziecko, gdy mówi do matki: "Chcę jeść". Wie, że zostanie nakarmione.

Bóg, który powstał z martwych, przezwyciężył ludzki grzech i śmierć, ponownie zdaje się na ludzi. Nawet po tym, gdy Go porzucili i zaparli się ze strachu o swoje przetrwanie, nie wyczarowuje sobie suto zastawionego stoliczka, nie odwiedza karczmy, nie piecze na ognisku ryb, nie staje się samowystarczalny. Chce wrócić do swoich i być przez nich ugoszczony. Jak dawniej.

Jak piękna musiała być Jego twarz, gdy odrywał kawałki mięsa, wyłuskiwał z niego ości i jadł tą rybę, jaka szczęśliwa i błoga... Może nawet przymknął z zadowoleniem oczy?

Lubię przywoływać w wyobraźni tą scenę, zwłaszcza gdy przygotowuję na obiad białą rybę.

Składniki:

2 kawałki dorsza po 200 g 2 ząbki czosnku 1/2 cebuli skórka otarta z cytryny 2-3 łyżki soku z cytryny przyprawy: szczypta szafranu, 1/2 łyżeczki kurkumy, 1/3 łyżeczki curry gałązka naci pietruszki gałązka kopru 1/4 szklanki oliwy z oliwek e.v. pół szklanki śmietany kremówki sól i czarny pieprz do smaku

Wykonanie:

Kawałki ryby osuszyć ręcznikami papierowymi. Skropić sokiem z cytryny, oprószyć solą, pieprzem i odstawić.

Cebulę i czosnek obrać. Cebulę pokroić w drobniutką kosteczkę, czosnek zmiażdżyć płaską stroną noża i maksymalnie rozdrobnić. Koper i nać drobno posiekać. Cytrynę sparzyć, wyszorować i otrzeć zeń skórkę.

W moździerzu utrzeć razem czosnek i skórkę z cytryny, wlać oliwę, 2 łyżki soku z cytryny, wsypać szafran, kurkumę, curry i wymieszać.

Na patelni rozgrzać chlust oliwy z oliwek. Obsmażyć z obu stron (nie przeciągnąć) i odłożyć na talerz.

Na tej samej patelni podsmażyć cebulę, a gdy nabierze złotego koloru wlać oliwę z przyprawami. Chwilę smażyć razem, wlać kremówkę i trochę zredukować. Gdy nieco zgęstnieje osolić i popieprzyć do smaku. Spróbować i dodać czego trzeba: soku z cytryny lub innych przypraw.

Delikatnie włożyć rybę na patelnię i jeszcze chwilę polewać ją sosem, aż dojdzie.

Podawać na wcześniej przygotowanym kuskusie.

...

Możliwe, że Jezus nigdy nie jadł dorsza. Z dużym prawdopodobieństwem nie jadał też ryb morskich, bo były zbyt drogie. Owszem, handlarze przywozili wiele gatunków z fenickiego Tyru (obecnie Sur w Libanie), zachodnio-galilejskiego portu Akka (leżał obok Hajfy), Egiptu, a nawet z Hiszpanii i sprzedawali m.in. przed Bramą Rybną w Jerozolimie. Jednak były to produkty dla zamożniejszych. Mistrz z Nazaretu żywił się rybami z Jeziora Genezaret, czy przecinającej go rzeki Jordan. W Jego menu znaleźć się mogły: leszcz, jeden z podgatunków brzany, klenia i jelca. Z małych rybek poławiano smaczne sardynkopodobne „uklejki” tworzące spore ławice tarłowe (Alburnus sellal). Zaś królową Jeziora Tyberiadzkiego była i jest tilapia złota.

Szafran, nazywany „czerwonym złotem”, to jedna z najbardziej cenionych i najdroższych przypraw na świecie, znana ze swojego wyjątkowego aromatu, intensywnego koloru oraz licznych właściwości zdrowotnych. Pozyskiwany z wysuszonych znamion krokusa uprawnego (Crocus sativus), wymaga niezwykle precyzyjnego i czasochłonnego procesu produkcji. Każdy kwiat krokusa wytwarza jedynie trzy znamiona, które muszą być ręcznie zbierane, co czyni szafran przyprawą niezwykle luksusową i rzadką.

Szafran od wieków odgrywał ważną rolę w kulturze, medycynie i kulinariach. Jego historia sięga starożytności, kiedy to używano go nie tylko jako przyprawy, ale również jako barwnika, lekarstwa i składnika kosmetyków. W wielu kulturach był symbolem bogactwa, zdrowia i prestiżu. Dziś szafran nadal cieszy się ogromnym uznaniem, zarówno w kuchni, jak i w naturalnej medycynie.

Pod względem kulinarnym szafran jest nieodzownym składnikiem wielu tradycyjnych potraw, takich jak hiszpańska paella, włoskie risotto alla milanese czy indyjskie biryani. Jego charakterystyczny, lekko gorzkawy smak oraz intensywny, złocistożółty kolor nadają potrawom niepowtarzalny charakter. Nawet niewielka ilość szafranu wystarcza, aby wzbogacić danie i nadać mu wyjątkowy aromat. Przyrządzając potrawy z dodatkiem szafranu, warto pamiętać, że najlepiej wydobywa on swoje właściwości, gdy jest namaczany w ciepłej wodzie lub mleku przed dodaniem do potrawy.

Jednak szafran dr Jacobs to nie tylko luksusowa przyprawa, ale także prawdziwy skarb dla zdrowia. Jego prozdrowotne właściwości są związane z wysoką zawartością aktywnych związków chemicznych, takich jak krocyna, safranal i pirokrocyna, które nadają mu charakterystyczny kolor, smak i zapach. Związki te są silnymi antyoksydantami, które pomagają w neutralizowaniu wolnych rodników, chroniąc komórki przed stresem oksydacyjnym i wspierając zdrowie na poziomie komórkowym.

Szafran wykazuje szerokie działanie terapeutyczne. Badania wskazują, że może wspierać zdrowie psychiczne, pomagając w łagodzeniu objawów depresji, lęku i stresu. Jego działanie przeciwdepresyjne porównywane jest do niektórych leków farmakologicznych, co czyni go obiecującym naturalnym wsparciem w terapii zdrowia psychicznego. Ponadto szafran może poprawiać funkcje poznawcze, wspierać pamięć i koncentrację, co jest szczególnie istotne w profilaktyce chorób neurodegeneracyjnych, takich jak Alzheimer.

Dzięki swoim właściwościom przeciwzapalnym i przeciwbólowym szafran jest również stosowany w łagodzeniu objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS) oraz bólu menstruacyjnego. Jego regularne spożywanie może wspierać zdrowie układu sercowo-naczyniowego, pomagając w regulacji ciśnienia krwi, obniżaniu poziomu cholesterolu oraz poprawie elastyczności naczyń krwionośnych. Co więcej, szafran jest znany ze swojego korzystnego wpływu na trawienie, łagodząc dolegliwości żołądkowe, wspierając metabolizm i działając jako naturalny środek rozkurczowy.

Szafran znajduje również zastosowanie w pielęgnacji skóry. Dzięki wysokiej zawartości antyoksydantów pomaga w walce z oznakami starzenia, rozjaśnia przebarwienia oraz nadaje skórze zdrowy, promienny wygląd. W tradycyjnej medycynie ajurwedyjskiej i perskiej był używany jako składnik maseczek upiększających, które odżywiały i nawilżały skórę.

Ze względu na swoją cenę i unikalne właściwości, szafran często jest podrabiany, dlatego warto zwracać uwagę na jego jakość i pochodzenie. Najwyższej jakości szafran pochodzi z Iranu, Hiszpanii i Indii, gdzie uprawiany jest w tradycyjny sposób, co gwarantuje jego autentyczność i wartość.

Szafran to prawdziwy dar natury – nie tylko doskonała przyprawa, ale także wszechstronny składnik wspierający zdrowie i urodę. Jego wyjątkowy smak, zapach i właściwości czynią go niezastąpionym elementem zarówno w kuchni, jak i w naturalnej medycynie. To idealny wybór dla osób, które pragną wzbogacić swoje życie o odrobinę luksusu i jednocześnie zadbać o swoje zdrowie w sposób naturalny.

Wykorzystywanie szafranu w medycynie

Szafran, nazywany często „czerwonym złotem”, od wieków znajduje zastosowanie w medycynie tradycyjnej wielu kultur. Już w starożytności ceniono go za jego wszechstronne właściwości lecznicze i stosowano jako środek wspierający trawienie, poprawiający krążenie oraz łagodzący różne dolegliwości. W średniowieczu szafran wykorzystywano do leczenia infekcji układu oddechowego, takich jak astma czy szkarlatyna, a także w terapii chorób zakaźnych, takich jak czarna ospa. Działał również jako remedium na bezsenność, problemy żołądkowe, artretyzm oraz zaburzenia miesiączkowania. Był także skutecznym środkiem na krwawienia maciczne, kolki u niemowląt czy choroby oczu.

W kulturach starożytnych, takich jak Persja i Egipt, szafran pełnił rolę afrodyzjaku, antidotum na trucizny, a także środka stosowanego przy leczeniu odry i dyzenterii. W Europie, w ramach teorii sygnatur Paracelsusa, jego intensywny żółty kolor utożsamiano z działaniem leczniczym przy schorzeniach wątroby, takich jak żółtaczka. Obecnie naukowcy potwierdzają wiele z tych tradycyjnych zastosowań szafranu, wskazując na jego liczne właściwości farmakologiczne.

Badania nad szafranem wykazały, że zawarte w nim związki aktywne – takie jak krocyna, safranal i krocetyna – mają silne działanie przeciwnowotworowe, przeciwutleniające i immunomodulacyjne. Eksperymenty przeprowadzone na zwierzętach pokazały, że szafran może spowalniać wzrost guzów nowotworowych, zmniejszać mięśniaki oraz redukować ryzyko wystąpienia raka skóry. Krocyna, jeden z głównych składników szafranu, wykazuje właściwości cytotoksyczne wobec komórek nowotworowych, co oznacza, że może hamować ich rozwój i zapobiegać dalszemu rozprzestrzenianiu się choroby. Ponadto badania in vitro i in vivo potwierdziły, że szafran przedłużał życie myszy z nowotworami, wskazując na jego potencjał w terapii onkologicznej.

dr Jacobs suplementy diety

Szafran jest również znany z działania przeciwutleniającego. Dzięki obecności safranalu i krocyny pomaga neutralizować wolne rodniki, chroniąc organizm przed stresem oksydacyjnym i przedwczesnym starzeniem. Te właściwości sprawiają, że szafran znajduje zastosowanie w produkcji kosmetyków i suplementów diety, które wspierają zdrowie skóry i zapobiegają uszkodzeniom komórkowym.

W kontekście układu nerwowego szafran wykazuje działanie podobne do niektórych leków przeciwdepresyjnych. Zawarte w nim substancje wpływają na mechanizmy wychwytu zwrotnego neuroprzekaźników, takich jak serotonina, noradrenalina i dopamina, co może przynosić ulgę w łagodnych stanach depresyjnych. Mimo że jego skuteczność w porównaniu z nowoczesnymi lekami jest ograniczona, szafran może być naturalnym wsparciem w poprawie nastroju. Jednak jednoczesne stosowanie szafranu z lekami przeciwdepresyjnymi może prowadzić do interakcji farmakologicznych, co wymaga ostrożności.

Mimo licznych korzyści zdrowotnych, szafran w dużych ilościach może być toksyczny. Badania laboratoryjne wykazały, że wysokie dawki szafranu mogą być śmiertelne dla zwierząt, a jego nadmierne spożycie przez ludzi również niesie ryzyko poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Sam Szafran (French, 1934-2019)

Philodendrons in pots, 1987

Sam Szafran (French, born in 1934) 

L’atelier de la rue Crussol, 1972