#proyekto

Sa tahanan ko’y init ang nadarama, Pagmamahal nila’y tunay na biyaya, Sa hirap at ginhawa’y sila’y kasama, Kayamanang wagas na di mawawala.

Sa aking kabataan sila’y gumabay, Ang bawat hakbang ko’y kanilang tinunghay, Ngunit sa paglipas ng taon at edad, Pag-aruga ko’y sa inyo ilaladlad.

Darating ang panahong kayo'y hihina, Kailangan ang aruga at ginhawa, Sa piling ng aking magulang ay tanaw, Ako’y magbabantay sa gabi at araw.

Sa oras ng dusa, ako’y naroroon, Hahaplusin sila sa tuwing may pagod, Pangako ko’y hinding-hindi maglalaho, Pag-aaruga’y dalisay at totoo.

ANG pagiging isang mabuti at mahusay na lider ay hindi nakabase sa edad, sekswalidad, nasyonalidad, at relihiyon ng isang tao. Ito ay nakadepende sa ‘yo―sa kung paano mo huhubugin hindi lamang ang pagkatao ng iyong nasasakupan, kundi na rin ang pagpapalaganap ng kabutihan at importansya ng pagmamahalan sa kapwa sa mga taong tumitingala at umaasa sa ‘yo.

Pinili ko ang aking ina bilang isang lider na talagang hinahangaan ko sapagkat sa kanya ko nakita ang mga katangiang dapat tinatagtalay ng isang pinuno. Oo, para sa iba ay isa lamang siyang maybahay, ngunit para sa akin at sa aming pamilya, siya ang nagsisilbing liwanag at gabay na tumutulong upang lumaki kaming responsable, may mga pangarap, at may respeto sa kapwa.

I want to share these projects that I made in 2016 na kailangan talaga ng sipag at tiyaga sa paggawa. In these projects: Hardwork is the key!

1st Picture:

Vasepainting. Yes, maliit lang siya and easy to handle, pero yung pagiging easy to handle at pagiging magaan niya yung nagpahirap kasi madali siyang matumba o gumulong tapos minsan napipinturahan pa yung kamay mo dahil paghawak nito + yung paint na ginamit ko ay oil-based pa, kailangan ng thinner sa tuwing magpapalit ka ng kulay kasi 2 lang brushes ko. It’s hard af L Pero worth it kasi nagandahan ng mga classmates ko.

2nd Picture:

Poster for Anti-Bullying Campaign. Rush ko na ginawa to kasi may competition pa the day before the event, which is the Walk Against Bullying na isang program ng school naming in our community. I just get the drawing materials and draw what’s in my mind (partida kasi hindi talaga ako marunong magdrawing) I just made it colorful para mas maganda sa mata and of course as a sign of equality (kasi sa unequality madalas may nabubully sa society natin.

3rd Picture:

I really don’t know what to call it, I just follow what my subject teacher wants us to do as a project and this is the result. The base is just the carton from a cake and the other two are just folders, it’s difficult to cut in circles lol our teacher wants us to know that this kind of project is one of the easy way to learn present, past and past participle of a verb easily and quickly.

Nobyembre 15, 2016 noong aking ipagdiwang ang aking kaarawan. Hindi ako makapaniwala na kahit nagdaan na ang araw na ito, ay pakiramdam ko ay bata pa rin ako. Pero hindi na ngayon. Dahil ako ay labimpitong taong gulang na. Maaaring bata pa rin sa inyong paningin, pero masasabi kong kahit paano, ay masasabi kong grown-up na ako. Hindi lamang dahil sa hindi na ako mukhang bata, pero dahil sa mga naging karanasan ko sa buhay, na sumubok sa aking katatagan, sa aking paniniwala sa mga bagay-bagay. Mga pagsubok na hindi ko inakalang makakayanan ko pala. At ngayon, ay ginagamit ko bilang aking karanasan, para sa hinaharap.

Nobyembre 16, 2016, araw matapos ang aking kaarawan, ay nagising ako ng 5:45 ng umaga. Pumunta ako sa aming balkonahe upang tingnan ang pagsikat ng araw. At hindi nasayang ang ilang minutong panonood ko sa araw, dahil sa ganda nito. Habang pinapanood ko ang pagsikat ng araw, ay bigla kong naalala ang lahat ng nangyari sa aking buhay. Mga pangyayaring naganap noong ako’y labing-anim na taong gulang pa lamang. Hindi ko masasabing masaya ang lahat ng ito, hindi rin naman naging malungkot. Tama lang. Balanse; na may mga pagkakataong masaya, malungkot... at kung ano-ano pa. Masaya ako dahil una sa lahat, ay hindi ko inasahan ang lahat ng iyon, ngunit hindi ko rin inasahan na KAYA KO PALANG lagpasan ang mga ito.

Ang sumunod na litrato ay ang aming poster para sa aming proyekto sa asignaturang Literature. Nobyembre 22, 2016 noong aming i-presenta sa klase ang aming gawa tungkol sa poster. Isa itong music video. Na tungkol sa isang African na biktima ng RACISM. Natuwa ako dahil positibo ang reaksyon ng mga kaklase ko. Gayundin sa aming guro, na pinuri ang aming gawa. Noong una, akala ko ay kahihiyan ang ipapakita ko dahil sa itsura ko. Pero noong ipinalabas ko na sa harap ng klase, ay wala na akong pakialam, dahil after all, ay gawa ko ito, at dapat ay ipinagmamalaki ko ito. 

Ang mga sumunod pang litrato ay noong ipagdiwang namin ang kaarawan ng aming bunsong kapatid. Natutuwa ako dahil tumanda nanaman siya. Kumain kami sa isang family restaurant sa SM DASMARINAS. Naging masaya ang aming gabi dahil sa sarap ng pagkain at dahil na rin sa bonding namin. Pagkatapos noon, ay sinubukan namin ng kapatid ko ang RV GAME na doon din matatagpuan. Natuwa kami dahil sa ganda ng laro. Pero sa kabuuan, ay natuwa ako dahil kahit minsan lang kami magsama-sama ng aking pamilya, ay, binibigyang halaga namin ang bawat sandaling magkasama kami. At para sa akin, iyon ang pinakamasayang bagay na mararanasan mo.

Pero syempre, nakaranas din ako ng mga araw na, hindi mo naman ginusto, pero nangyari... na nakaka-badtrip minsan. Pero alam ko, parte iyon ng buhay ng isang tao. Hindi pwedeng puro saya lang. Dapat ay makaranas ka rin ng mga pagkakataon na malungkot ka, galit ka, o minsan, ay wala kang pakiramdam. After all, TAO KA. May pakiramdam ka, at dapat ay gamitin mo ang emosyon na meron ka, para matutunan mo kung ano at paano ba ang mabuhay sa mundong ito. Mundo na hindi permanente, na palaging nagbabago, at dapat ay alam mo kung paano sumabay sa pagbabagong ito.

Labimpito na ako. Ang ibig sabihin nito ay tumanda nanaman ako. At kasabay ng pagtanda ko ay panibagong karanasan na naghihintay, maganda man o hindi... ay darating sa panahong hindi ko inaasahan. Mga bagay at pagsubok na babago sa aking pagkatao, sa aking pagtingin sa mga bagay-bagay. Mga bagay na huhubog sa iyong isipan, At matapang akong sabihing HANDA AKONG HARAPIN ANG MGA ITO. Dahil naniniwala akong ang mga ito ay magagamit ko para mahanap ko kung ano ang layunin ko sa mundong ito, kung sino ba talaga ako, kung ano ba talaga ako. Ito lamang ang maibabahagi ko sa blog na ito. Maraming salamat sa pagbasa.

Hanggang sa muli,

EJLT

Isang dula na isinulat ni Millicent Marco

Mga tauhan- Jolene Miko Toby Jun Lukas Mang Domeng Chris Aling Sinang Basti ( ang alagang aso ni Lukas) … at isang kaluluwa.

——————–pagbukas ng kurtina—————–

Eksena 1: Sa school canteen

Nakaupo sila Jolene at Toby malayo sa ingay ng mga ibang estudyante.

Toby: hay nako, eto na naman si ma'am Doringo, nagbibigay ng proyekto na hindi naman kaya ng mga estudyante!

*napakamot sa ulo si Toby, hindi na naman niya alam kung anong gagawin niya.

Jolene: relax lang Toby. Pinagpartner- partner naman tayo ni ma'am eh, kaya yan.

Toby: *nagbuntong hininga* Ayun na nga eh, mistulang walang gustong gumawa ng proyekto kasama ako. Ganoon ba ako kasama?

Jolene: *natawa* iwasan mo na kasing pumingot ng mga kaklase natin, yan tuloy parang ako nalang ang nakikisama sayo.

Toby: pati ba naman ikaw? Ayaw mo na bang makihalubilo sa akin?

Jolene: hindi naman sa ganoon. Basta iwasan mo na lang pumingot ng tenga ng mga klasmeyt…

Toby: teka maiba ako, inaya nga pala ako ni Lukas bukas sa sementeryo. Dun daw tayo gagawa ng organizer para sa isa pa nating proyekto. Naku! Napakarami naman pala ng proyekto natin.

Jolene: teka, bakit sa sementeryo? Bawal ba sa bahay nila Lukas?

Toby: Ewan ko dun , basta sabi niya sementeryo daw, sabado naman ng umaga. Wag kang mag- alala. Teka… Natatakot ka no? *tumawa ng malakas, binibiro si Jolene*

Jolene: hindi ah! Masyado na akong matanda para magpaniwala sa mga gan- *pinagsamantalahan ni Toby ang papatahimik na canteen at biglang ginulat si Jolene*

Jolene: hindi ka nakakatuwa Toby! *hinampas ng pabiro si Toby*

Toby: sige na, sige na. Hindi na kita ulit gugulatin, basta tulungan mo lang ako makahanap ng kapartner ko.

Eksena 2: Sa bahay nina Mang Domeng at aling Sinang bumukas ang pinto at pumasok si mang Domeng na para bang pagod na pagod at pagewang-gewang

aling Sinang: hay diyos ko po! Umuwi ka na namang lasing! Hindi ka pa ba nagsasawa sa kakainom?

mang Domeng: H-hindi… Ako-o lasiiiiiing….!

aling Sinang: Talaga ba? Eh hanggang dito ba naman sa kinatatayuan ko eh amoy na amoy ko yang alak sa bibig mo!

mang Domeng: T-tulog na mga bata… Kaila…ngan ba n-nating magsigawan ng dis-oras ng gabi?

aling Sinang: hay ewan ko sayo, dito ka matutulog sa baba. Ayaw kitang katabi!

mang Domeng: Bahala k-ka sa buh..ay mo.

Habang naggigirian ang mag-asawa na para bang mga panabong na manok, rinig na rinig naman ng magkapatid ito sa kanilang kuwarto.

Chris: nag-aaway na naman sila no?

Lukas: Malamang. Hindi ka pa ba sanay?

Chris: Syempre sanay na. Para ngang sirang plaka si nanay dahil paulit- ulit niyang sinasabi yon kay tatay tuwing ginagabi siya ng uwi.

Lukas: tingin mo may kabit si ‘tay?

Chris: Huwag ka nga mag-isip ng ganyan! Mahal pa rin naman ni ‘tay si ‘nay kahit parang armalite yung bibig ni nanay.

parehong natawa ang magkapatid at nagpatuloy na lamang sa pagtulog.

Eksena 3: Sabado ng umaga (Sementeryo)

Nagpatuloy sa paglalakad sina Miko at Jun papunta sa napag-usapang lugar. Silang dalawa ay nasa 18 anyos na.

Miko: mukhang malubak ang daan papunta ah, mukhang mali ata ang nasuot kong sapatos.

Jun: Malapit- lapit na tayo. Okey pa ba yang pamporma mong sapatos?

Miko: *natawa* Oo, saka hindi ito pamporma no. Nakarating na sila sa sementeryo, namukhaan agad ni Jun sina Lukas at Chris ngunit hindi niya maalala kung kilala niya ang iba pa nilang makakasama.

Lukas: sa wakas kumpleto na rin tayo!

Chris: *bumulong kay Lukas* akala ko ba hindi sila kasama?

Lukas: *sumagot rin ng pabulong* Hindi dapat, pero nakausap ko na sila bago pa nag-iba desisyon ko.

Halata kay Chris ang pagkadismaya, ngunit hindi niya ito pinakita. Hindi ngayon.

Miko: kamusta, parang hindi ko pa kayo nakikilala. Ako pala si Miko. *nakipagkamay kay Jolene bago kay Toby*

Jolene: ako si Jolene, eto pala si Toby. Klasmeyt ko.

Toby: marunong akong magpakilala ng sarili ko, Jolene.

Jolene: edi wow.

*lahat sila ay nagtawanan*

Lukas: dala ko rin pala si Basti, *hinimas ang aso*

Basti: *inamoy ang kamay ni Lukas, naghahanap ng pagkain*

Jolene: So, tungkol sa project… Kailan natin sisimulan?

Lukas: huh? Anong project?

Jolene: Toby?

Toby: uh, ano kase… Hindi tayo nandito para sa kahit anong proyekto.

Jolene: *galit dahil pinagsinungalingan siya ni Toby.* Edi kung ganon pala eh. Wala na akong rason para magstay.

Lukas: sandali lang Jolene!

Jolene: baka hanapin pa ako ng mga magulang ko. Sa susunod na lang.

Chris: Jolene! Wag ka muna umalis, pangako, hindi ito kalokohan ‘tong gagawin natin.

Jun: kung iba ang sinama niyo, hindi ‘to magiging kalokohan.

Chris: Manahimik ka nga Jun!

Toby: Huwag ka mag-alala ‘Jols’, hindi tayo gagamit ng droga o kung ano man. Maniwala ka.

Jolene: ano ba kasi talagang rason bakit tayo nandito sa sememteryo ng tirik na tirik na araw?!

Lukas: kung gusto mong malaman, umupo ka na lang sa tabi ni Toby.

Halatang ubos na ang pasensya ni Lukas kay Jolene ngunit kaibigan niya rin ito kaya’t pinalipas niya nalang ang kaunting init ng ulo na naidulot niya

Toby: bakit nga ba tayo nandito? Naguguluhan na rin ako eh.

Chris: Ikaw muna magsalita, Lukas.

Lukas: may kakausapin tayong kaluluwa

Buhat ng pakiramdam ng pagkagulat at pagkatakot, si Jolene ay napatayo sa kanyang upuan

Jolene: ANO?

Toby: seryoso kayo? Tss, di kayo seryos- seryoso talkaga kayo?

Miko at Jun: KALULUWA?

Chris: ‘Wag kayong mag-alala

Lukas: kaya nga maaga tayo dito para hindi nakakatakot. Hindi rin tayo gagamit ng 'Ouija board’ o kung ano man.

Jun: eh pano natin matatawag yun?

Lukas: simple, tatawagin natin siya.

Jolene: hindi ako sang-ayon tungkol dito.

Chris: Alam kong may mga katanungan kang gusto mong magkaroon ng sagot.

Jolene: oo, pero hindi sa ganitong paraan.

Lukas: magtiwala ka lang sakin Jolene. Kung ayaw niyang makipag-usap ngayon, edi 'wag natin siyang pilitin.

Chris: para lang sa karagdagan niyong kaalaman, may mga kaluluwa na nakakakita ng hinaharap. 'Tong si kuya, napagdesisyunan niyang pumili ng mga taong malapit sa kanya na nagkaroon ng hindi magandang nakaraan.

Lukas: ang punto ko lamang dito ay tumulong. Jolene, hindi na kita pipilitin kung ayaw mo.

Nagisip ng mabuti si Jolene.

Jolene: Sige, gawin na natin 'to.

Inabot sila ng ilang oras, si Lukas ay mistulang nagdadasal ng ibang lenguwahe samantalang ang iba naman ay manghang- mangha sa kanilang nakikita

Miko: *bumulong kay Chris* patapos na ba siya? Naiihi na ako eh.

Chris: *tumingin ng masama kay Miko* kailangan mo pa ba talagang mag-paalam? Umihi ka na lang diyan sa mga damuhan!

Miko: ehhhh…. *napabuntong hininga siya sabay alis sa kanyang kinauupuan.

Jolene: nagawa niyo na ba ito dati?

Chris: maraming beses na, noong una ay hindi ako makapaniwala sa mga nakikita ko.

Jolene: may nakita na ba kayong hindi niyo dapat makita?

Chris: kaunti, pero lahat naman ay mabait.

May biglang sumigaw sa damuhan

Miko: AAHHHHHHH!!! ANAK NG TINAPA AYOKO NA DITO!!!!!!

agad nilang pinuntahan ang pinaggalingan ng boses ni Miko.

Miko: M-may n-nakita ako.

Lukas: siya na siguro yon

Pinilit ni Toby na hindi matawa sa hitsura ni Miko; basa ng ihi ang kanyang pantalon at nanginginig sa takot.

Jolene: Bakit siya nagpakita kay Miko?

Lukas: hindi ko rin alam.

Lumapit si Basti sa paanan ni Lukas, tila ba parang may inaamoy.

Lukas: Nakita mo kung saan siya nagpunta Basti?

Basti: *tumahol at pumunta pabalik sa direksyon ng kinauupuan nila kanina lamang.

Doon ay nakita nila ang isang babaeng kaluluwa, nakayuko ang ulo at nakaputi at mukhang kaedad nila. Nakaupo sa puntod malapit sa inupuan ni Jolene kanina

Miko: S-siya y-yun.

Chris: Lapitan mo kuya.

Lukas: *Lumapit siya sa kaluluwa* kamusta. Ako yung tumawag sayo, okey lang ba kung may mga itatanong kami sayo?

Kaluluwa: *tumingin ang siya kay Lukas at tumango*

Jolene: bakit ko siya nakikita?

Chris: hindi totoo na hindi mo sila nakikita. Nasa paligid lang sila palagi pero walang nakakapansin.

Toby: *nilapitan ang kaluluwa at tumabi kay Lukas* Hello, ako si Toby. Sinilipan mo si Miko no? Anong nakita mo?

Ngumiti ang kaluluwa at nagmosyon siya ng 'maliit’ gamit ng kanyang hintuturo at hinlalaki

Miko: Narinig ko pangalan ko ah.

Lukas: hindi ka nandito para mamboso, may katanungan lang kami na gusto namin malaman ang kasagutan.

Lahat sila ay pumaikot na umupo sa kaluluwa, nasa kabilaan sina Chris at Lukas

Chris: okey lang ba na umupo ako sa tabi mo?

Kaluluwa: *tumango*

Lukas: sige, sinong gustong maunang magtanong?

Jolene: sandali, hindi ka naman sasanib sa kung sinuman samin diba?

Kaluluwa: *ngumiti at tumango ulit*

Jun: pero paano ka sasagot, kanina ka pa hindi nagsasalita ah.

Lukas: kaya bibigyan natin siya ng lapis at papel para makipagkomunikasyon sa atin

Jolene: akala ko ba hindi nakakahawa ng mga matitigas na bagay ang mga kaluluwa?

Chris: may mga kaluluwang nagsasanay para makahawak ng mga bagay dito sa mundong ibabaw, kagaya na lang niya.

Nagsimulang magsulat ang kaluluwa sa binigay na papel ni Lukas.

Lukas: Anong pangalan mo?

Kaluluwa: *nagsimulang magsulat* “Alice”

Lukas: hello Alice, may mga tanong lang kami para sayo. Okey lang ba yon?

Alice: “oo”

Toby: oh, ako muna! Sige, sa tingin mo ba magkakaroon ako ng partner sa proyekto ni ma'am Doringo?

Jolene: *di makapaniwala sa tanong ni Toby* yan pa talaga tinanong mo?

Toby: Syempre! Priorities first ika nga nila.

Napangiti ang kaluluwa sa sinabi ni Toby

Alice: “hindi ka magkakaroon ng partner, dahil meron ka na.”

Toby: huh?

Jolene: sino?

Alice: “kagustuhan ng puso, hindi maipanubali. Lalabas at lalabas rin kapag isa ay aamin kung sakali.”

Namula ang mga pisngi ni Jolene. Alam niya ang ipinapahiwatig ng kaluluwa.

Toby: seryoso hindi ko parin gets…

Miko: ako naman! Alice… sa tingin mo, may uwing pizza si dad ngayon sa bahay?

Kumunot ang noo ni Alice, hindi niya maintindihan ang sinabi ni Miko

Alice: “maaring may matatanggap ang katawan, maaring hindi.”

Lukas: mas seryoso naman na tanong guys…

Chris: Maghihiwalay ba sila nanay at tatay sa hinaharap?

Alice: “Pagmamahal na sinubok ng panahon, hindi kailanman pinagtagpo ng kasiyahan ngunit itinadhana na maging walang hanggan.“

Chris: Maraming salamat Alice.

Ngumiti ang multo sa pasasalamat ni Chris.

Jun: Madalas akong mapag iwanan ng mga kapatid ko simula nang mamatay sina mama at papa. Sa tingin mo, Alice, may maganda bang kinabukasan para sa akin?

Alice: “Pagsumikapan ang matamis na alak ng kinabukasan, hindi magtatagal ito'y makakamtan.”

Jun: *gumaan ang pakiramdam* salamat Alice.

Hindi nila napansin ang lumalamig na hanging bumabalot sa kanilang paligid

Jolene: huling katanungan na lang, bakit hindi kami binalikan ng tatay namin?

Alice: “Mga taong pinilas ng buhay na parang pahina sa isang aklat, hindi ito mahalaga bagkus buo parin sa huli itong lahat.”

Patuloy parin ang palitan ng tanong at sagot ng magkakaibigan hanggang sa abutin na sila ng hapon.

Lukas: masaya kaming makausap ka Alice. Maari ka nang bumalik sa pinaggalingan mo.

Umiling si Alice, tila ba ayaw niyang marinig ang sinabi ni Lukas.

Chris: bakit Alice?

May sinulat si Alice sa papel na binigay ni Lukas, malapit na itong maubos ngunit pinagkasya parin ng kaluluwa ang mga salitang hindi nila batid makita sa papel

Alice: “Pulang mga kamay, itim na mga mata at buhok. Nanlilisik sa galit at poot. Kailanma’t hindi na babalik roon sapagkat naaninag na ang liwanag.”

Lukas: ngunit hindi ka naman dapat nandito.

Nagsimulang umiyak ang kaluluwa, iyak ng nagmamakaawa at pakatakot.

Miko: 'wag kang umiyak Alice. Hindi mo pa naman kailangan umalis.

Lukas: hindi pwede, maaring may makasunod sa kanya dito sa mundong ibabaw at dumami pa sila. Mahirap na.

Jolene: Alice, sorry, pero kailangan mo nang bumalik. Ipagdarasal ka namin. Pangako.

Malungkot na tumango si Alice

Alice: “Panalangin hihintayin nang sa gayon, ginhawa ang mabatid.”

Eksena 4: nasa silid aklatan ng paaralan

Lukas: maayos na sila nanay at tatay ngayon, kahit papaano.

Jolene: napagaan talaga ni Alice yung kalooban ko.

Chris: oo nga eh kuya, oarang mas lalo pa silang naging sweet sa isa’t isa

Toby: hindi naman pala mahirap yung proyekto eh, Jolene… Uh salamat nga pala.

Namula ang pisngi nina Toby at Jolene at nagtawanan sina Chris at Lukas

Lumapit sa kanila ang tagabantay ng silid aklatan.

“Maaring tumahimik sapagkat lahat dito ay nagbabasa.”

Silang apat ay natawa dahil parang si Alice kung magsalita ang matandang tagabantay.

Ang hindi nila alam si Alice mismo iyon.