Bale, ang Pinoy Racism… sa kapwa Pinoy lang

Napanood at nabasa ko lang sa internet yung term na “intraracial racism.” Hindi ko siya inimbento. Hindi ko rin siya pinag-aralan nang pormal. Pero nung narinig ko siya, parang may kumatok na pamilyar. Parang hindi bagong konsepto, kundi bagong pangalan lang sa luma nang ugali.

Sabi doon, posible daw maging racist ang isang tao sa sarili niyang lahi. At sa Pilipinas, hindi ito mahirap hanapan ng halimbawa. Hindi ito yung klasikong racism na iniisip ng karamihan. Walang lahing ibang tinatamaan. Sariling atin ang target.

May hierarchy kahit pare-pareho tayong Pilipino. Kulay ng balat. Punto ng salita. Lugar na pinanggalingan. Antas ng buhay. Maputi ka, may lamang ka. Moreno o maitim, may kasunod na biro o duda. Galing ka sa Maynila, parang default na “mas may alam.” Galing ka sa probinsya, parang may kailangang patunayan.

Hindi ito laging lantaran. Minsan biro lang. Minsan “ganun talaga.” Pero paulit-ulit. At dahil paulit-ulit, nagiging normal.

At dahil dyan, napaisip tuloy ako. Hindi na sa nalaman ko, kundi sa nakikita at napapansin.

Habang malaya tayong maghusga sa kapwa Pilipino, iba ang kilos natin sa banyaga. Biglang may control. Biglang may effort. Biglang may kabaitan na halos scripted.

Hindi ko sinasabing peke lahat. Pero hindi rin siya ganap na natural.

Parang may silent agreement: Kapag banyaga ang kaharap mo, dapat mabait ka. Dapat magalang ka. Dapat ipakita mo na “ganito ang Pilipino.”

Kasi kapag umuwi siya sa bansa niya at nagkuwento, hindi lang ikaw ang nire-represent niya. Buong Pilipinas.

Kaya ang nangyayari, nagiging parang walking advertisement ang Pilipino. Hindi lang tao, kundi promo material.

“Punta kayo sa Pilipinas, mababait kami.”

Hindi mo man sabihin nang direkta, pero nandun yung intent. Parang sales talk na hindi mo inamin sa sarili mo.

At syempre, may kapalit iyon. Turismo. Opportunity. Good image.

Samantalang sa kapwa Pilipino, wala namang kailangang i-maintain na imahe. Kilala ka na. Kilala mo na sila.

Kaya doon lumalabas yung totoo.

Doon ka malayang manghusga. Doon ka hindi nagfi-filter. Doon mo nilalabas yung standard mo, kung sino ang “lamang” at kung sino ang “kulang.”

Hindi lahat ng Pilipino ganito. May mga taong patas. May mga hindi tumitingin sa kulay o pinanggalingan. May mga hindi kailangang mag-adjust depende sa kausap.

Pero hindi rin maikakaila na may pattern.

At minsan, ang pinaka-ironic na parte nito ay hindi tayo bastos sa ibang lahi, pero nagiging malupit tayo sa sarili natin.

Parang mas kaya nating respetuhin ang hindi natin kapareho, kaysa sa kapwa natin.

Siguro kasi sa banyaga, wala tayong comparison. Sa kapwa Pilipino, puno tayo ng sukatan.

Sa dulo, hindi ito simpleng usapan ng pagiging mabait o hindi.

Mas malalim siya doon.

Kasi kung ang kabaitan mo ay nakadepende sa kung sino ang kaharap mo, hindi na siya kabaitan.

Madalas hindi napapansin ng tao na hindi basehan ang kapal ng bulsa para sabihing mayaman ka. Kasi kung tutuusin, habang dumarami ang pera, mas lumalabo rin kung ano ba talaga ang kailangan.

Mas madali kang gumastos kapag pakiramdam mo may pambili ka, pero mas mahirap matulog kapag alam mong lahat ng iyon babayaran mo rin sa ibang paraan: oras, antok, o sarili.

Minsan iniisip ko, paano ba kinikita ng mga tao yung pera nila. Yung iba, parang hindi nila kailangang lumaban araw-araw. Yung iba naman, parang bawat kembot ng segundo may kapalit na pagod.

Sabi nila, work smart daw. Pero paano kung hindi ka pinanganak na may smart na connection, diploma, o diskarte na may puhunan? Eh di work hard. Kahit minsan, work tired. Basta gumagalaw. Basta may ambag.

Ang problema, hindi laging kita ang bunga ng ginagawa mo. May mga araw na para kang nagtatanim sa semento paulit-ulit, walang usbong pero umaasa pa rin.

Hindi dahil sigurado kang may aanihin, kundi dahil wala kang ibang alam kundi magpatuloy.

At doon mo marerealize, hindi pala pera ang tunay na yaman.

Yung kakayahan mong hindi bumitaw kahit ubos ka na, iyon ang puhunan na hindi kayang bilhin ng kahit sinong mayaman.