#pandemya

        Lumaki kaming apat na magkakapatid na walang magulang na sumusubaybay. Bata pa lamang kami ng mangibang bansa ang aking Ina dahil sa hirap ng buhay sa Pilipinas. Walang Pasko o Bagong Taon na kasama namin sila. Ilang kaarawan namin ang lumipas na wala sila sa tabi namin para batiin kami. Dumating pa sa punto na tuwing uuwi sya para magbakasyon dito sa Pilipinas tuwing ika-dalawa o ika-tatlong taon, hindi na ako nae-excite na makita sya, iniiwasan ko sya dahil mananatili lang naman sya sa bahay ng isang buwan o minsan pa ay tatlong linggo lang at pagkatapos ay babalik na rin sa bansa kung saan sya ay naghahanap buhay. 

         Nang ako ay tumungtong sa hustong gulang nagsimula akong magtrabaho at minsa’y nabigyan ng oportunidad na makapagtrabaho sa ibang bansa. Dito ko naranasan na malayo sa aking mga kapatid. Naging malungkot ako dahil wala akong kasama sa aking tinutuluyan. Dito ko na napagtanto na naging masama akong anak dahil sa pag-iwas sa aking ina tuwing uuwi sya ng Pilipinas. Napaka hirap pala ng malayo ka sa iyong pamilya pero kinaya nang aking Ina para matustusan ang pangangailangan namin magkakapatid.

        Ilang beses na nakabalik ang aking ina sa Pilipinas ngunit tuwing uuwi naman ako ng Pilipinas ay nakabalik na sya ulit ng ibang bansa. Nang magpasya na akong bumalik dito sa Pilipinas para makapagtapos ng pag-aaral at makita ang aking Ina, ngunit dahil sa Pandemya hindi sya makauwi dahil sa lockdown kaya’t halos pitong taon na kaming hindi nagkikita sa personal. 

         Ngayong may pandemya pa, mas lalo nating bigyan nang atensyon ang ating mga magulang kahit saan man sila naroon. Hindi natin alam ang kanilang kundisyon dahil madalas na hindi nila ito binabanggit sa atin tuwing nakakausap natin sila. Madalas na may nararamdaman ngunit makita lang kayo kahit sa video call araw-araw, masaya na sila, at babaliwalain na ang kanilang nararamdaman. Hindi lahat ng materyal na bagay ay ikakasiya natin, mas ikakasiya natin ang magkaroon ng maayos na kalusugan lalo na ang kalusugan ng ating mga magulang na syang gumagabay sa atin kahit saan man sila sa mundo naroon, may pandemya man o wala. 

Balik tanaw, noong ika-31 ng Disyembre taong 2019 ikinumpirma ang unang kaso ng coronavirus sa Wuhan, China, ito’y nag bigay takot and alerto sa buong mundo. Nag simula itong lumaganap at madaming naapektuhan lalo sa nasabing bansa, at ng ika-11 ng Marso nag simula idineklara  ang lumalaganap na virus tinatawag ngayong COVID-19. Sa panahon natin ngayon, tayo ay nasa ilalim ng isa sa pinakamalaking pandemya na naganap sa kasaysayan ng buong daigdig at ito ay ang impeksiyon ng Coronavirus 2019.

Ang coronavirus ay isang tipo ng mga viruses na nagdudulot ng malubhang lagnat at posibleng malalang pagatake sa ating baga o sa respiratoryo. Bago maisagawa ang mga bakuna, ang pagsuot ng "face mask" at distansya ay nagsisilbing "new normal" para sa paglalaganap ng kooperasyon laban sa pandemya na naging karanasan natin sa kasalukuyan. Ang bawat bakuna ay naglalaman ng tinatawag na Antigen, ito'y isang maliit na sangkap na nagbibigay ng tugon sa ating imunidad. Ito'y maari maging isang buong mahinang mikroorganismo o tinatawag ding "disease-causing organism" upang matutunan ng ating pangangatawan ang daan sa paglaban ng virus na ito. Maari din ito maging isang maliit na porsiyento ng isang mikroorganismo upang sa gayon ang pokus ng buong mikroorganismo ay nakalaan para sa ibang sangkap ng nilalaman nito. Sa tulong ng mga eksperto at magagaling na siyentista ng iba't-ibang bansa, kasama na rin dito ang ating bansa sa pagsusuri ng sanhi ng virus na ito, ang mga bakuna kontra sa coronavirus ay nailantad at naikalat sa iba't ibang parte ng bansa at kontinente sa buong mundo.

Simula sa unang araw ng lockdown ‘di ko na alam ang gagawin, maraming bagay sa gusto kong gawin na akin lang magagawa kung ako’y lumalabas o pumapasok sa aking eskwelahan. Napapaisip din ako sa mga posibleng mangyare sa mga susunod na araw at mga lungkot na dadalhin nito sa atin. Hindi nag tagal at bumalik na ang klase, nagkaroon ng bagong oportunidad upang matuto ang mag aral, ngunit ito’y kulang. Sa pag dating ng bagong Sistema at ibang klasing pag tuturo.

Edukasyon, isa sa mga pangangailangan ng mga tao upang matuto at magkaroon ng kaalaman sa iba’t ibang bagay sa mundo. Sa panahon ng pandemya, hindi makakaila na maraming pagbabago sa sistema ang naranasan ng mga estudyante. Isa na rito ang pagpapalit plataporma ng mga eskwelahan mula sa face-to-face class sa ngayo’y distance learning. Ang pagbabagong ito ay labis na nakaapekto sa atin, lalo na sa mga pamilyang may problema sa pinansyal na pangangailangan.

Kasabay sa problemang pang-edukasyon na hinaharap natin ang patuloy na pagbagsak ng ekonomiya ng ating bansa. Dahil sa mga bagong patakarang inilunsad ng ating pamahalaan, marami sa ating mga produkto at serbisyo ang hindi tinatangkilik at nasasayang. Sa mga unang buwan ng pandemya, hinigpitan ng gobyerno ang paglabas ng mga Pilipino sa kani-kaniyang mga tahanan, at dahil dito ay humina ang pag-ikot ng kalakal sa ating bayan.

The miserable have no other medicine

But only hope.....

Hiwa-hiwalay kaming magkakapamilya, si Baba, ang aking ama, at si Ate ay nasa Kuwait, si kuya naman ay nasa Estados Unidos, at kami nina Mama at Bunso, ay narito sa Pilipinas. Noon, madalas bumisita sina Baba, Ate, at Kuya rito sa amin, pero noong nagsimula ang pandemya, humigpit ang mga patakaran sa pagbibiyahe.

Kami ay mapalad dahil kami ay may pribilehiyo, may pagkain araw-araw, may sariling tirahan, at higit sa lahat, may gadgets at internet kaya nakakapag-online classes kaming magkapatid. Madali kaming nakakasunod sa mga health protocols ngayong pandemya dahil kaya naming bumili ng face masks at alcohol. Pero paano ang iba?

Ayon sa isang report ng International Organization for Migration (IOM), kahit na tatlong buwan na sila nasa Pilipinas, 83% mula sa 8,332 OFWs na ininterbyuhan ng UN agency noong Septyembre hanggang Disyembre 2020 ay naghahanap parin ng trabaho rito.

Mahirap na nga makabalik sa Pilipinas, maghihirap lalo para lang mabuhay sa Pilipinas. Nakakalungkot at nakakagalit dahil magda-dalawang taon na mula nagsimula ang pandemya ngunit wala parin tayo maayos na sistema kung saan matutulungan ang bawat Pilipino.