#noordwijk

In de voorgaande afleveringen heeft u kunnen lezen over het ontstaan de ontwikkeling van de Herenweg door de eeuwen. De route van Herenweg is nog steeds herkenbaar, maar op veel plaatsen heeft de Herenweg andere namen gekregen.

We nemen u mee over de Herenweg beginnende bij het Binnenhof in ’s-Gravenhage.

We komen langs het Haagse Bos

Voor de graven van Holland was de ligging van het  Haagse Bos, dat zich toen nog tot ten zuiden van Den Haag uitstrekte, waarschijnlijk een van de redenen om daar in de 13e eeuw een verblijf te bouwen dat we nu kennen als het Binnenhof.

In het begin van de Tachtigjarige Oorlog werd in het Haagse Bos gekapt door militairen van beide kampen voor de aanleg van verschansingen. Zo werd in 1571 een zesde deel van de eiken gekapt om een verdediging te bouwen tegen Spaanse troepen.

In 1575 besloten de Staten van Holland om het hele bos te kappen en het land te verkopen ter vereffening van de schulden van de Tachtigjarige Oorlog. Door protestacties werd dit plan verijdeld en bleef het bos gespaard. Op 16 april 1576 ondertekende Willem van Oranje de akte van Redemptie waarin werd bepaald dat het bos niet verkocht mocht worden om gekapt te worden. 

Op weg naar Wassenaar passeren we de Landscheidingsweg. De naam verwijst naar de landscheiding tussen de hoogheemraadschappen Rijnland en Delfland. De weg werd aangelegd op het talud van de voormalige spoorbaan naar Scheveningen, die in 1953 werd stopgezet. De straatnaam werd vastgesteld in 1958. De straat loopt vanaf de Van Alkemadelaan naar de Grens gemeente Wassenaar.

In Wassenaar vinden we de “Heerweg” tegenwoordig terug als de N44/A44. De weg werd rond 1805 bestraat op initiatief van bewoners van het aan die "Heerweg" gelegen Huize de Paauw.

Om de Oude Rijn te passeren moest er overgestoken worden bij de Haagsche Schouw. Al in de 16de eeuw is Het Haagsche Schouw een veerhuis.

Vroeger was hier een veer maar de eerste brug werd gerealiseerd in 1801. Tot 1912 moest bij Het Haagsche Schouw tol betaald worden om van Wassenaar naar Leiden te gaan.

In Oegstgeest moest men via een brug de Vliet passeren en kon de weg vervolgd worden richting Sassenheim, passeren het Kerkplein, via De Teylingerlaan kunnen we bij de ruïne van Teylingen komen.

In Lisse gaan we, na de ruïne van Dever gepasseerd te zijn over het Vierkant het dorpsplein van Lisse door naar Hillegom.

In Hillegom eindigt deze aflevering bij de pomp die staat op plein voor de Kerk.

Tram

De tramlijn Haarlem – Leiden, ook wel 'Bollenlijn' of 'Bollentram' genaamd, is een tramverbinding door de  Bollenstreek, die bestond van 1881 tot 1949.

De complete lijn was in amper een jaar tijd tot stand gekomen. De baan was grotendeels enkelsporig aangelegd, op de meeste plekken aan de oostzijde van de weg, en telde zes wisselplaatsen. Al snel na het begin van de exploitatie bleek de baan te licht te zijn voor de zware stoomtrams. Regelmatig deden zich ontsporingen voor.

In 1884 ging de NZHSTM failliet, om meteen daarop opnieuw opgericht te worden onder dezelfde afkorting en met de toevoeging: 'Haarlem-Leiden'. Ook deze nieuwe NV, vanaf 1909 NZHTM geheten, leidde een kwijnend bestaan.

De noodzaak voor goede verbindingen tussen de steden in Holland werd in de loop van de jaren, door een toename van de handel steeds groter. Langs de weg lagen halteplaatsen voor de postkoets, zoals het posthuis in Heemstede (nabij de Kerklaan) en de herbergen de  Dorstige Kuil in Heemstede en de Oude Geleerde Man in Bennebroek. Hier werden - indien nodig - de paarden verwisseld.

Bij Sassenheim, daar waar de Haarlemmer Trekvaart en de Herenweg richting Sassenheim elkaar kruisten stond Het Posthuis dat naast de boerderij Duivenvlugt lag, bevatte een herberg met aan de gevel een bordje met `Tapper'.

Het Posthuis was een pleisterplaats waarde paarden van de diligence of postkoets verwisseld werden op de lange doorgaande route van Rotterdam naar Amsterdam en van Den Haag naar Haarlem en Amsterdam en omgekeerd. Tevens kon men er overstappen. Er waren twee postkoetsdiensten.

Lodewijk Napoleon De eigenaren van de buitenplaatsen zien het niet zitten om de hobbelige zandweg te verharden. Zij vrezen dat de bomen langs de weg gekapt zullen worden, dat het drukker zal worden en dat door tolheffing oponthoud zal ontstaan. Tijdens de Franse bezetting geeft uiteindelijk, de Franse koning Lodewijk Napoleon opdracht om de Herenweg te bestraten.

Later verrijzen er meerdere kleinere villa’s. Grote buitenplaatsen worden in kleinere stukken opgedeeld en er komen villaparken. Andere buitenhuizen verliezen hun woonfunctie en krijgen een andere bestemming.

De hoofdroute door Holland liep oorspronkelijk van Dordrecht (de hoofdresidentie van de graaf van Holland) tot aan Camperduin, de grens van zijn gebied.

De weg was de belangrijkste verbindingsroute over land die verschillende nederzettingen met Haarlem verbond, waaronder de agrarische bebouwing van het oude ambacht Schoten. Ook kastelen en voorname huizen, zoals het Huis ter Kleef en het Huis te Zaanen waren op de weg georiënteerd. Bovendien kwam de middeleeuwse Kleverlaan, een oost-west verbindingsweg vanuit het duingebied op de weg uit.

Parallel aan de Herenweg en dus ook aan de latere Rijksstraatweg ontstonden secundaire routes.

Vanaf 1811 behoorden grote delen van deze weg tot de Route Imperiale 202 tussen Amsterdam, Haarlem, Alkmaar, Den Helder en Texel.

Het was een De route opgesteld per keizerlijk decreet in 1811 en lag toen geheel binnen het Franse Keizerrijk. Na de val van Napoleon Bonaparte kwam de route buiten Frankrijk te liggen en verviel het nummer.

Onder de regering van Koning Willem I werd de aanwezige Herenweg tussen Haarlem en Alkmaar en een gedeelte van de oude Schoterweg opgewaardeerd tot  Rijksstraatweg. Dit werd bewerkstelligd door de Schoterweg ten noorden van de Jan Gijzenvaart aan te laten sluiten op het noordelijk deel van het Santpoortervoetpad.

Deze weg werd in 1822 aangeduid als de Postweg naar Alkmaar en vanaf 1858 als Straatweg naar Alkmaar. Vanaf  1896 reed er de tramlijn Leiden-Alkmaar.

Deze  Blauwe Tram is de verzamelnaam voor de trams die tussen 1881 en 1961 reden in de Nederlandse provincies Noord- en Zuid-Holland en vanaf 1924 een donkerblauwe kleur hadden.

In 1928 werd na het onteigenen van percelen langs de weg de Rijksstraatweg verbreed. Tevens werd er een nieuwe bredere brug, de Jan Gijzenbrug over de Jan Gijzenvaart gebouwd.

Door de aanleg van het Noordzeekanaal vanaf 1865 zou het dorp Velsen en de oude Rijksstraatweg van Haarlem naar Alkmaar worden doorsneden. In de voorwaarde tot aanleg was bepaald dat er een tolvrij pontveer voor de voetgangers moest komen en voor het overige verkeer een brug naast de spoorbrug.

De Velservoetbrug was een lage draaibrug over het Noordzeekanaal en verbond van 1872-1906 Velsen met Wijkeroog.

In 1938 kwam het eerste deel van de Rijksweg A44 gereed. Bij het postviaduct sloot de weg aan op de lokale weg.

In de komende afleveringen van mijn blog ga ik u vertellen over de Herenweg. De weg die een belangrijke verbinding is in Holland.

De Heereweg is een historische weg en verbinding tussen de steden Haarlem en Alkmaar. De weg loopt over de Oude Duinen een zandrug die zo'n 4000 jaar geleden is ontstaan. Het tracé van de weg is nog goed te zien op landkaarten, met hier en daar een onderbreking zoals het in 1876 geopende Noordzeekanaal. De weg loopt door dorpen als Santpoort, Beverwijk, Castricum en Heiloo.

De Herenweg ligt op de middelste van drie duinenrijen die ontstaan zijn in Kennemerland. Onze kuststrook is gevormd na de IJstijd, die tienduizend jaar geleden eindigde. Door het smeltende landijs stijgt de zeespiegel. Vijfduizend jaar geleden stopt de stijging. Zee en wind voeren dan een grote hoeveelheid zand aan, waardoor duinen ontstaan. Zo krijgen we één gesloten kustlijn tussen Alkmaar en Leiden. Later vormt zich meer naar de zee nog een hogere duinenrij, deze loopt van Den Helder tot Den Haag.

De geschiedenis van de Herenweg gaat terug tot de vroege middeleeuwen. Zijn route ligt niet vast; soms wordt de weg letterlijk ondergestoven door het duinzand, en gedurende zijn lange geschiedenis verandert hij regelmatig van koers en naam.

Het ontstaan van de weg houdt mede verband met de groeiende macht van de graven van Egmond aan de Hoeve met de buitens van hun leenheren.

De naam Herenweg kan verwijzen naar deze bewoners. Maar de Romeinen gebruikten de weg ook om bij hun fort in Velsen te komen, hun legerwegen noemden zij Heirwegen.

De originele Sint Adelbert abdij van Egmond Binnen, de oudste abdij van Holland, dateerde uit het begin van de tiende eeuw en groeide in de Middeleeuwen uit tot een belangrijk religieus en cultureel centrum. Logisch dus dat de abdij op een knooppunt van wegen kwam te liggen, waarschijnlijk al bestaande wegen.

Vanuit die abdij gaan de twee belangrijkste wegen. De eerste is de Heir, Heer of He(e)renweg. De tweede is de Westerweg. Die namen kom je overal tegen. Soms worden ze onderbroken, maar verderop is die naam er weer. Juist waar die naam verdwenen is tekent de historie van West-Friesland

In de middeleeuwen zijn in de buurt van Haarlem en de Herenweg, een aantal kastelen en versterkte huizen gebouwd. De route wordt dan onderbroken door de stadspoorten van Haarlem. Stadsmuren, singels, bolwerken en veertien stadspoorten beschermen de stad tegen aanvallen van buitenaf. In het noorden passeer je de Kruispoort en je verlaat de stad door de Houtpoort. Alle stadspoorten zijn in de 19e eeuw gesloopt, met uitzondering van de Amsterdamsepoort die staat er nog.

De Herenweg was de belangrijkste verbindingsweg tussen de Hollandse steden Haarlem en 's Gravenhage. Over deze weg reden de postkoetsen en de koetsen van de rijke kooplieden die in deze streek hun buitenhuizen hadden.

In de Gouden eeuw worden langs de weg buitenplaatsen aangelegd. Aan de noordkant van de stad, tussen de Herenweg en het Spaarne. Naar het zuiden is het voor Haarlem, de belangrijkste verbindingsweg naar Den Haag. Rijke kooplieden bouwen hier hun buitenhuizen op buitenplaatsen zoals: De Hartekamp, Huis te Manpad, Ilpenrode en Boekenrode.

De Herenweg was van groot strategisch belang, zodat deze weg onderhouden werd door de graven ofwel de heren van Holland. Dat verklaart de naam Herenweg.

Veel beroemdheden uit de geschiedenis hebben over de Herenweg door Bennebroek en Heemstede gereisd, onder wie de tien jaar oude Mozart (1776), Napoleon Bonaparte (1811) en tsaar Alexander I (1814). De Herenweg was lange tijd een zandweg met veel hobbels en kuilen en is pas tussen 1807 en 1809 bestraat in opdracht van koning Lodewijk Napoleon.

Chateau Marquette in Heemskerk

Tussen de Breedeweg en de Doodweg in Castricum ligt een geest, een vroegmiddeleeuws akkercomplex. Het kasteel ’t Blockhuijs lag zuidelijk van het midden van deze geest. Daar bevond zich een restant van een geul van het Oer-IJ (De Roo 1953).

Het Melklaantje dat de Breedeweg verbindt met de boerderij van Piet van der Hulst aan de Doodweg, was waarschijnlijk de oprijlaan naar het kasteel.

Ruine van het kasteel Blockhuijs bij Castricum

In de Middeleeuwen waren er vele geesten in Castricum. De ‘Breewechergeest’ is echter de enige geest die vrijwel compleet bewaard is gebleven.

Het kasteel Blockhuijs stond op een heemwerf, door water omringd. De heemwerf bestond uit een voorhof met een elsbos, naast een oude werf met een huis, en later een nieuwe werf waarop een nieuw huis werd ‘getimmert’. ‘Huis en Hofstad’ waren een Leen, beschermd door water uit een oude Oer-IJ geul.

Het kasteel ’t Blockhuijs was een echt Oer-IJ-kasteel.

Twee kastelen – het kasteel Oud Haerlem en het Slot Heemskerk - werden in de 12de en 13de eeuw gebouwd om het Graafschap Holland te beschermen tegen de West-Friezen.

Omtrek Kasteel Oud Haerlem in weiland van Heemskerk

De huidige boerderij Cronenburg staat op het terrein van de voorburcht. Ten zuidwesten van het kasteel. In deze boerderij zijn nog oude kelders aanwezig die vroeger deel uitmaakten van het kasteel.

Simon van Haerlem liet in de 2e helft van de 13e eeuw het kasteel Castricum bouwen. Mogelijk werd bij de bouw gebruik gemaakt van de resten van een ouder kasteel uit de 10e of 11e eeuw.

Kasteel Marquette is van oorsprong uit de dertiende eeuw. In de loop der eeuwen werd het bewoond door verschillende adellijke families. In 1610 werd het door graaf Aremberg verkocht aan de familie De Hertaing, zij veranderden de naam in 1610 in Marquette.

Aan de oostzijde van Heemskerk bevindt zich het Slot Assumburg. Het werd verbouwd in 1546. Daarbij is gebruikgemaakt van sloopmateriaal van kasteel Oud Haerlem. Het slot is gedurende vele eeuwen een adellijk verblijf geweest. Een groot aantal verschillende geslachten hebben er gewoond. Na 1867 bleef het slot onbewoond.

Wouters tweede zoon Floris erfde het goed Merestein en zou stamvader worden van de familietak Van Egmond van Merestein. Floris' kleinzoon Jan werd de eerste die zich naar zijn bezit noemde: in 1330 werd hij vermeld als Jan van Egmond van Merestein.

Kasteel Merenstein

Mogelijk was het deze Jan die kasteel Merestein liet bouwen, alhoewel ook een bouwperiode in 1248-1251 waarschijnlijk is. In dat laatste geval zou het bouwen van het kasteel onderdeel zijn geweest van het beleid van graaf Willem II om de noord-zuidroute van Alkmaar naar Den Haag te controleren met de bouw van versterkingen.

De oudste vermelding van het kasteel Oosterwijk dateert uit 1407. Graaf Willem van Beieren beleende toen Jan van Herlair met de hoge heerlijkheid en het kasteel Oosterwijk. Jan had het kasteel overigens al eerder ontvangen van de heer van Arkel, die vermoedelijk ook de bouwheer van het slot was.

In de 16e eeuw kwam kasteel Oosterwijk in handen van de familie Van Liere, die het kasteel heeft herbouwd.

Huis te Oosterwijk anno 1750

Rond 1860 volgde de afbraak van een groot deel van het kasteel. Het deel dat overbleef werd in gebruik genomen als  pastorie. Nadat het gebouw in 1984 door brand was getroffen werd het in 1987 gesloopt. Op dezelfde locatie werd in 1988 een nieuw huis gebouwd, waarbij de 16e-eeuwse kelder behouden is gebleven.

Happy Eastern! Frohe Ostern! Vrolijk Pasen!

Mannen en vrouwen, dames en heren!

Wir verbringen den herrlichen Tag am Strand von Duindamseslag.

Die Temperaturen sind überraschend angenehm und es bläst kaum Wind.

Entsprechend gut besucht ist der Strand.

Und auch das Strandlokal Strandpaviljoen De Zeespiegel ist bestens besucht.

Hinter dem Pavillon, mit Blick auf das Wasser, lässt es sich sehr angenehm sitzen und wir beschließen hier unser Mittagessen einzunehmen.

Micha ordert den Burger mit Pommes und ich nehme den gemischten Salat mit Carpaccio.

Hätte ich doch bloß auch einen Burger bestellt! Das Zeugs ist teuer und kaum genießbar.

Wir wähnen uns bald ganz auf Island, als wir eine Gruppe Islandpferde den Strand entlang kommen sehen.

Sofort schwelgen wir in Erinnerungen an Cuxhaven mit unseren Islandpferde und Freunden.

Sicherheitshalber werfen wir zur Orientierung noch einen Blick auf den Schilderwald.

Reykjavík oder Katwijk? Madrid oder Mailand?

Auch der Hasenbär ist verwirrt!

Wir verlassen den Strand und mäandern durch die Dünen ganz langsam zurück.

Noordwijk ist umgeben von wunderschöner Natur mit Dünen- und Waldgebieten.

So nahe an verschiedenen großen Ortschaften und dennoch so viel Platz, Ruhe und unberührte Natur.

Man kann kilometerlang durch die Dünen streifen und entdeckt immer wieder etwas Neues.

Der mehr als 18 Kilometer lange Küstenstreifen am Bollenstreek gilt als eines der schönsten Naturschutzgebiete der Niederlande.

In einem Moment läuft man durch offene Dünen, im anderen Moment durch dichten Wald. 

Hin und wieder wird die Ruhe durch ein startendes oder landendes Flugzeug unterbrochen.

Der Flughafen von Schiphol bei Amsterdam lässt grüßen. Die Region ist nur 30 Autominuten vom Stadtzentrum von Amsterdam entfernt.

Als wir Noordwijk am Duinweg wieder erreichen, müssen sich alle Besucher einen Weg gemeinsam teilen:

Schilder ermahnen die Radfahrer, auf die anderen Nutzer (lästige Fußgänger oder womöglich Pferde) Rücksicht zu nehmen.

Aber in der "Blumenzwiebelregion" gibt es noch viel mehr zu entdecken.

Die holländischen Blumenfelder sind seit mehr als 400 Jahren das Symbol für das Bollenstreek-Gebiet. 

Die alten ehemaligen Dünen haben offensichtlich genau die richtigen Zutaten, um die besten Blumenzwiebeln hervorzubringen.

Die Region ist damit zum Zentrum des weltweiten Blumenzwiebelhandels geworden.

Jedes Frühjahr kommen Millionen Besucher, um die blühenden Blumenfelder zu bewundern. 

Die berühmteste Zwiebelblume aus der Region ist natürlich die holländische Tulpe.

Aber neben der Tulpe gibt es noch viele weitere Blumenzwiebelarten, die angebaut werden.

Narzissen, Hyazinthen aber auch Sommerzwiebeln wie Dahlien und Callas werden in großer Zahl angebaut.

Tot ziens!

Mannen en vrouwen, dames en heren!

Heute Morgen sieht die Welt doch gleich ganz anders aus in Noordwijkerhout.

Wir trauen unseren Augen nicht, als wir sehen, wie unsere Nachbarn fröhlich plaudernd draußen frühstücken.

Die trauen sich was! Wir wollen es mal nicht übertreiben, für uns ist es dafür noch endschieden zu kalt.

Dennoch freuen wir uns sehr, als wir sehen, wie die Sonne scheint und auch der Wind kaum noch bläst.

Also machen wir uns auf den Weg zum Strand.

Wir stellen fest, dass nicht nur gegenüber die nächsten Campingmöglichkeiten sind, sondern gleich nebenan befindet sich ein Reitstall.

Unten an der Straße, bevor wir die Straße queren, lokalisieren wir gleich den nächsten Blumenzüchter.

Einmal über die Straße rüber, gibt es für jede Art der Fortbewegung eine eigenes Wegesystem.

Das finden wir ausgesprochen prima, denn so kommt sich keiner in die Quere.

Dennoch gibt es ein paar Verhaltensregeln, wer was wo darf und wo nicht.

Die Reiter nehmen den linken Weg, die Fußgänger den Rechten.

Für Mountainbiker gibt es auch noch einmal gesonderte Wege durch den Wald.

Und mitten im Wald befindet sich dieses ultramoderne Überwachungssystem:

Weiter geht es in Richtung Strand - für uns natürlich auf dem Fußgängerweg.

Auf der rechten Seite erscheint der Golf Club mit seinem sehr stylischen Clubgebäude.

Die Zufahrt ist nur für deren exklusiver Mitglieder erlaubt, das schnöde Fußvolk muss andere Wege zum Strand nehmen.

Das tun wir doch gerne.

Dabei passieren wir einen Outdoor Gym:

... und einen schattigen Picknickplatz im Grünen:

Fußgänger links, auf den schmalen Weg - Radfahrer rechts, auf den breiten Boulevard.

Aber auch für die Radfahrer gibt es Einschränkungen.

Hier wollen alle hin:

Aber alle dürfen nicht diesen Weg zum Strand nutzen.

Reiter dürfen nicht und auch die Radfahrer dürfen nur bis hier hin:

... und müssen dann ihre Räder auf diesem Fahrradparkplatz abstellen ...

Die Zweefvlucht (Segelflug) am 6. April 1930 in den Niederlanden gilt als die Geburtsstunde des organisierten Segelfliegens in den Niederlanden.

Nicht alle Radfahrer und Biker halten sich an die Regeln und brettern durch bis zum Strand:

Halteverbot hin oder her, abgestellt wird trotzdem. Das ist natürlich immer blöd.

Auch am sehr weitläufigen Strand gibt es jede Menge Benimmregeln, wer wo wann wohin darf und mit welchen Tieren, und wann eben nicht.

Aber, wenn das Miteinander funktionieren soll, müssen eben Regeln her und an die muss sich auch gehalten werden.

Wenn so viele Leute den Strand nutzen, um ihre Hobbies dort auszuleben und auch noch ihre Tiere oder Sportgeräte mitbringen:

Tot ziens!

De eerste sporen van bewoning in Heemskerk dateren van enkele eeuwen voor het begin van onze jaartelling. Bij opgravingen aan de Jan Ligthartstraat werden in 2004 voetsporen en waterputten gevonden.

Waar de naam Heemskerk vandaan komt is niet met zekerheid te zeggen. Heemskerk was al in de Middeleeuwen bekend. In een officiële oorkonde uit het jaar 1063 werd zij vermeld als "Hermezen Kyrica", gelatiniseerd Fries voor "Kerk van Hemezen", een Friese non die aldaar een klooster zou hebben.

Heemskerk kent veel historische monumenten, waaronder het Huldetoneel, een kunstmatige heuvel aan de huidige Rijksstraatweg, waar ooit de Graven van Holland werden ingehuldigd. Naar overleveringen zou het Huldtoneel al voor de Romeinse tijd zijn ingericht als Germaanse heilige plaats. In de 19de eeuw maakte Jonkheer Gevers uiteindelijk van het Huldtoneel een monument - zoals we het nu kennen - en gebood passanten het monument te eerbiedigen.

Heemskerk is ook menigmaal een strijdtoneel geweest. Er waren vroeger zes kastelen in Heemskerk. Twee kastelen – het kasteel Oud Haerlem en het Slot Heemskerk - werden in de 12de en 13de eeuw gebouwd om het Graafschap Holland te beschermen tegen de West-Friezen. Ook Slot Assumburg dateert oorspronkelijk uit deze tijd.

Van Kasteel Oud Haerlem, kasteel Merestein, kasteel  Rietwijk, en kasteel Poelenburg (te zien op een kaart uit 1728) is niets meer over.

In de 14e eeuw vond in 1358-1359 het Beleg van Heemskerk plaats en in 15e eeuw kwamen de bewoners van Kasteel Oud Haerlem en Slot Heemskerk tegenover elkaar te staan tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten. Beide kastelen werden verwoest. Oud Haerlem werd niet meer herbouwd, het Slot Heemskerk wel. In 1492 werd op het kerkhof van de huidige Hervormde Kerk de Opstand van het Kaas- en Broodvolk bloedig neergeslagen door de Oostenrijkse overheersers.

Kasteel Marquette is van oorsprong uit de dertiende eeuw. In de loop der eeuwen werd het bewoond door verschillende adellijke families. In 1610 werd het door graaf Aremberg verkocht aan de familie De Hertaing, zij veranderden de naam in 1610 in Marquette, naar hun landgoed in Henegouwen en werd nadien eerst door vele adellijken en later vooral door Patriciërs bewoond. Laatst bekende adellijke bewoners waren van het huis Gevers. Thans is Kasteel Marquette een Hotel.

Aan de oostzijde van Heemskerk bevindt zich het Slot Assumburg. Het werd verbouwd in 1546. Daarbij is gebruikgemaakt van sloopmateriaal van kasteel Oud Haerlem. Het slot is gedurende vele eeuwen een adellijk verblijf geweest. Een groot aantal verschillende geslachten hebben er gewoond. Na 1867 bleef het slot onbewoond. Sedert 1911 is het in eigendom van het Rijk, en in 1933 kreeg de Assumburg haar bestemming als jeugdherberg.

Kasteel Assumburg is te herkennen aan imposante torens en symmetrische tuinen. Het was in de 18e. eeuw het bezit van Amsterdamse kooplieden, die hier ’s zomers kwamen wonen voor de frisse lucht. Ze organiseerden jachtpartijen en ontvingen hun gasten in de tuinen van het landgoed.

In 1893 werd in de buurt van Heemskerk het Fort Veldhuis gebouwd, onderdeel van de Stelling van Amsterdam. Nu is het een museum.