#lottelentes

Op de vrijdagavond van het Wintertuinfestival vindt in het volledig uitverkochte Theater het Badhuis de Avond van de grote beloftes plaats: de chapbookpresentatie van vier jonge, getalenteerde schrijvers uit het agentschap van Wintertuin. 

De gastheer is Jelko Arts, schrijver, oprichter van Boek op de Bank en eerste helft van schrijversduo Arts & Lentes, die ons verzekert dat deze avond de literatuur zal gaan veranderen. Voor de chapbookers aan de beurt zijn, gaat Jelko in gesprek met Frank Tazelaar, directeur van Wintertuin, die vol – terechte – trots praat over de jonge schrijvers: "Deze schrijvers hebben mijn wereldbeeld nu al veranderd. Zij hebben iets gezien dat een beperking in mij opheft. Het gaat hier namelijk om meer dan louter mooie kunst: deze schrijvers vergroten de wereld, en onze blik op de wereld."

De enige dichter van de vier, Wout Waanders, bijt het spits af. Hij meent dat poëzie ook een pretpark kan zijn, en bereikt dat door van zijn chapbook een pretpark te maken: Olifantopia. De inhoudsopgave is een plattegrond, de gedichten attracties. Zijn presentatie wordt begeleid door David Romanello, begenadigd saxofonist en dwarsfluitist. De combinatie gaat naadloos van subtiel en emotioneel over naar intens en opzwepend, en blijft altijd jazzy. De voordracht bouwt op naar de climax van een verborgen en fancy rooftop party, onder begeleiding van Fireball, en eindigt dan abrupt en ontwapenend: "Fancy, waar ben je? / Ik flip de burgers alsof ik het antwoord weet."

Lotte Lentes was in Brussel op het moment van de aanslag op het Joods Museum. Ze begon het nieuws over de jihadisten en Syriëgangers nauwlettend te volgen en werd, zo vertelt ze kalm, gefascineerd door de reis en keuzes die deze jongens maken, en het rotsvaste vertrouwen in de 'missie' dat zij, generatiegenoten van haar, hebben. Beelden van een verwoeste, uitgestorven stad worden begeleid door stemacteur Nick Livramento Silva, die voordraagt uit het chapbook van Lotte. De jongen, het stof verhaalt de actualiteiten vanuit een intrigerend en indringend standpunt: een jonge Syriëganger die zo graag een verschil wil maken, maar niet weet hoe.

Op het grote scherm verschijnen twee zachte kittens, nieuwsgierig en speels, als Juliet Gagnon uit haar Engelstalige chapbook begint voor te dragen. Het verhaal, 'Kittens', gaat over een achtergelaten zak met pasgeboren kittens, die de hoofdpersoon probeert te verzorgen maar uiteindelijk, door onmacht en wanhoop gedreven, doet wat zij het beste acht voor de zieke katjes. Juliets voordracht wordt gespiegeld door de subtiele muziek, die geleidelijk aanzwelt en dreigend wordt. Left is een bundel korte verhalen, waarin de breuk, het afscheid, vanuit verschillende invalshoeken wordt benaderd. De sobere omslag van het boekje komt treffend tot leven tijdens haar laatste voordracht, die heel knap op visuele wijze de inhoud van Left weergeeft.

De speakers gaan aan. ‘Forever young’ van Alphaville klinkt in de zaal. Een roze spot schijnt op het podium en zilverkleurige glitters dwarrelen naar beneden. Drie veertienjarige meisjes zoeken een voor een de spot op en kijken de zaal in. Dan komt Helena Hoogenkamp van achter het doek vandaan, gehuld in een prinsessenjurk. Helena’s chapbook Kleine zeemeermin, per ongeluk dood gaat over veertienjarige meisjes. Het is een coming of age over Sara, wiens klasgenoten lipgloss gebruiken en wiens vaders van vriendjes blozen als ze binnenkomt. “We wilden heel graag oud worden. Terwijl we dat ons hele leven al zouden zijn.” Helena vertelt over haar vriendinnen die ze had toen ze veertien was, over hun plannen en ambities. En over waar ze nu zijn. “Ik weet niet wat mijn vriendinnen op deze avond doen, maar ze zijn niet hier. Hoewel ik voor de zekerheid hun namen heb veranderd.”

Na afloop werd er geproost, gekocht, gesigneerd, gevierd en gedronken. En er werd gedanst! Team KTW – het meest literaire dj-collectief van Nederland, bestaande uit de drie ex-stadsdichters Daan Doesborgh, Dennis Gaens en Joost Oomen – zorgde voor knallende hitjes.  

Meemaken? Op 15 december is er nog een presentatie, en wel in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam (meer info). Daarnaast signeren de schrijvers vandaag bij boekhandel Dekker v.d. Vegt (tussen 14.00 en 15.00u) en zijn ze vanavond te zien in de grote zaal van Doornroosje (tickets).

Op de vrijdag van het Wintertuinfestival presenteren we met gepaste trots vier nieuwe chapbooks van schrijvers uit ons agentschap. Een van die schrijvers is Lotte Lentes, die naar Brussel afreisde om te schrijven en om onderzoek te doen voor haar boek, De jongen, het stof, waarin ze het verhaal vertelt van een jongen die zich koste wat kost wil bewijzen, maar daar steeds jammerlijk in faalt. Lees hieronder hoe ze op onderzoek uitging en inspiratie opdeed.

Vals plat omhoog leven

‘Iedereen in deze stad lijkt ongelukkig,’ zei L. toen we voor het eerst samen in Brussel waren. Op een doordeweekse zomeravond liepen we over de Anspachlaan, een van de drukste straten binnen de ring, die toen net autovrij was verklaard. Op het asfalt waren dieren en bloemen getekend en midden op de weg stonden pingpongtafels onder banners met de tekst ‘Le piéton roi!’ Voetganger koning. De stad had haar best gedaan, maar gezellig zag het er inderdaad niet uit. Genieten van een picknick leek ons ook best moeilijk op asfalt, tussen overvolle vuilnisbakken en dronken zwervers die peuken raapten uit de jeu-de-boulesbaan. Alle gesprekken werden bovendien overstemd door claxonerende taxichauffeurs die elkaar in paniek hadden klemgereden voor de pas geplaatste plantenbakken.   Alles in deze stad leek schots en scheef op elkaar geplakt en misschien was dat juist wat ik er mooi aan vond. L. en ik, we verschilden hopeloos van mening.

Drie maanden later ben ik weer in Brussel, dit keer alleen. Een week lang verblijf ik in een van de schrijversresidenties van Passa Porta om aan mijn chapbook te werken, dat zich voor een groot deel in Brussel afspeelt. Iedere ochtend slenter ik van koffiezaak naar koffiezaak en vanaf dag drie begroeten de barista’s en barmeisjes me automatisch met ‘good morning’ in plaats van ‘bonjour’. ’s Middags neem ik de metro naar een willekeurige wijk ver weg van het centrum op zoek naar de hoofdrolspelers van mijn novelle. Kansarme jongens die opgroeien in troosteloze achterbuurten en die zich waar ze ook komen verloren voelen. Jongens die soms paniekerige pogingen doen om gezien te worden en zich vastklampen aan extremen, omdat hen wordt voorgehouden dat rotsvast geloven, zonder misschien precies te weten waarin, automatisch een beloning inhoudt. Het zijn jongens die ik in mijn dagelijkse leven nooit ontmoet, maar naar wie ik vreselijk nieuwsgierig ben. Ik ontmoet ze overigens ook niet in Brussel, ik vang alleen maar glimpen van ze op door de openstaande deuren van verscholen moskeetjes. Ik zie ze rondhangen op banken in parkjes en slenteren door straten die ik niet in durf te lopen omdat ik me te blank, te vrouw en te bloot voel, ondanks mijn dicht geritste jas. Maar waar en op welk uur van de dag ik ze ook tegenkom, ze lijken allemaal vooral zo ontzettend verveeld.

Terug in het centrum zijn die jongens onzichtbaar. Ze gaan op in een ontzagwekkende mengelmoes van schreeuwerige toeristen, norse diplomaten op te kleine vouwfietsen, donkere vrouwen met felgekleurde omslagdoeken en dronken bedelaars met ieder een eigen portiek. Deze stad puilt aan alle kanten uit. Ze helt over, letterlijk, want wie goed oplet kan zich oriënteren aan de lichte glooiing van het centrum. Of je naar boven of naar beneden loopt doet er overigens niet echt toe: de mensen aan wie je voorbijgaat, zien er allemaal uit alsof ze nooit iets anders hebben gedaan dan vals plat omhoog leven. Brussel is een picknick op asfalt waar iedereen genoegen meeneemt, omdat men vergeten is hoe echt gras eruit ziet, hoe het ruikt. Wat ik daar zo mooi of op zijn minst zo interessant aan vind, zal ik bij thuiskomst met liefde nog een keer proberen uit te leggen.