#gotiek

Maar Rockefeller was gewend zijn zin te krijgen en ook in Frankrijk bleek het patrimoine niet heilig. Toen in Rockefeller in 1934 aanbood de restauratie van de paleizen te Versailles en Fontainebleu en de kathedralen van Reims en Chartres te financieren, was de Franse regering niet te beroerd om de St. Hubertuskapel als tegenprestatie aan de Amerikaan te schenken. De kapel had onderdeel moeten worden van The Cloisters, een museum voor middeleeuwse Europese kunst dat is opgebouwd uit fragmenten van verschillende Franse kloosters.

In 1936 lekte de deal uit. Gesteund door protesten in heel Frankrijk verzetten de dorpelingen zich tegen de verplaatsing van hun erfgoed. Dag en nacht hielden ze de wacht bij de kapel, totdat de sloop werd afgeblazen. The Cloisters moet het nu zonder laatgotische kapel doen. Daar staat tegenover dat geinteresseerden die de weg naar de Chauvirey-le-Châtel weten te vinden het gebouw voor henzelf hebben. Spinnewebben bewegen zachtjes heen en weer voor de glas-in-loodramen, het altaar is overdekt met stof en muizenkeutels. Je kan er rustig op de vloer gaan liggen om de ribben van het plafond te fotograferen. In de crypte schieten zwaluwen heen en weer, in een hoek liggen brokken van oude bouwdelen. In 1998 konden dieven zo met een gebeeldhouwde triptiek weglopen. Alleen het middendeel werd teruggevonden en staat weer te verstoffen op het altaar. De kapel is, kortom, bewaard gebleven voor Frankrijk.

Wanneer de kapel wel naar New York zou zijn verplaatst, was ik er tijdens mijn bezoek vorig jaar ongetwijfeld doorheen gelopen. Samen met bezoekers van over de hele wereld, maar zonder de zwaluwen. Een mooi, ontzield ding op een heuvel langs de Hudson. In plaats van een ereplek in het hart van onze beschaving heeft de kapel nu zijn standplaats in de periferie. De vraag is of sloop en verplaatsing naar New York anno 2012 weer nachtelijk protest van dorpsbewoners zal oproepen. Vooral gezien het feit dat er nauwelijks nog dorpsbewoners zijn in Chauvirey. De kapel blijft een Fremdkörper. Het product van een veel hogere cultuur dan die van het dorp waarin het verrees. Maar misschien hoort het gebouw juist daarom wel thuis in Chauvirey. Als bewijs dat invloeden van buiten niets nieuws zijn en dat ooit de hoge kunst tot in de kleinste dorpen van Europa bloeide.