#fluor

LKAB får tillstånd för gödselfabrik. Mark- och miljödomstolen vid Umeå tingsrätt ger LKAB tillstånd att på Svartön i Luleå anlägga en industrianläggning (industripark) som från gruvavfall ska producera främst fosforinnehållande mineralgödsel och sällsynta jordartsmetaller. Verksamheten ska bidra till en ökad självförsörjning av kritiska råvaror, både i Sverige och inom EU. Produktion i…

mond ez a dal, de bennem romantikus érzelmeket general.

Nierecka, Star Trek: The Original Series

Autor: Fluor, 2.09 2021, Pierwsza Dyrektywa Fluora FB

Strona się dopiero rozkręca, więc myślę, że warto żebyśmy pogadali o Star Treku i o tym, co fajnego można w nim odnaleźć. Zacznijmy od początków:

The Original Series (zwany wcześniej po prostu "Star Trek") emitowano w latach 1966-69. Pomyślcie sobie, że jego pierwszą widownią były osoby z roczników 40-50, czyli pokolenie naszych dziadków. Warto brać poprawkę na to podczas oglądania, bo to zupełnie inny styl produkowania serialu.

Do tego dochodzi sztampowa, głośna muzyka w momentach dramatycznych i umowne, niskobudżetowe efekty specjalne i choreografia. A także motywy, które współcześnie są mocno problematyczne i jedyne co dobrego wnoszą, to, że pokazują nam jaką drogę przeszliśmy jako społeczeństwo od lat 60.

No dobrze, a coś pozytywnego? :D Pomimo różnych wad, zdarzają się tutaj przebłyski geniuszu. Scenariusze potrafią być naprawdę dobre (zdarzają się też tak złe, że aż dobre), więc warto zobaczyć, co Star Trek w formie surowej ma do zaoferowania.

Ja z TOS miałem skomplikowaną relację, zdecydowanie wychowałem się na TNG i przez długi czas ignorowałem jego istnienie (da się!). Startrekowy kanon i uniwersum są na tyle elastyczne, że da się żyć bez TOS-a, natomiast jest tutaj całkiem sporo motywów, które były później rozwijane lub komentowane.

U mnie zaczęło się... przez konwenty. Stwierdziłem, że chcę zrobić prelekcję o redshirtach i w ramach researchu obejrzałem wszystko. 🙂

W ciągu najbliższych dni wrzucę krótkie omówienia moich ulubionych odcinków i wątków. Chętnie też poznam Wasze typy.

.

Powrót do sezonu

.

Powrót do listy nierecek

Nierecka, The Original Series: Whom Gods Destroy 3x13

Autor: Fluor, dyskusja: Rayna, RedHatMeg, 16.11.2021, Pierwsza Dyrektywa Fluora FB

Kirk i Spock zostają zakładnikami najgroźniejszego przestępcy w Federacji.

TOS: Whom Gods Destroy

To jest pewien paradoks, bo odcinek mi się zdecydowanie nie podobał, ale uważam, że ma w sobie coś.

Zacznijmy od pozytywów:

⭐️ Różnorodność. Uwielbiam jak Star Trek pokazuje, że Federacja to nie jest "homo sapiens only club". Najbliższymi towarzyszami Gartha są Orionka, Andorianin i Tellaryta. Gorzka konstatacja mogłaby być taka, że w przeciwieństwie do mostków okrętów, Federacja dba o odpowiednią reprezentację swojego społeczeństwa w więzieniach. ;)

👮 Podoba mi się fakt, że kapitan Kirk spotyka swojego idola. Jest to spotkanie tragiczne, bo kiedyś genialny kapitan i wzór do naśladowania jest teraz groźnym przestępcą.

💉 Epilog. Cały odcinek opowiada o okrucieństwach i urojeniach Gartha. Jest tego sporo i przykro patrzeć, ale Kirk i Spock są w stanie wytrwać, a później... Enterprise dostarcza leków i nasz villain staje się zagubionym, potulnym starszym panem.

🎭 Humor. Znajdzie się kilka scen, które są autentycznie zabawne, zwłaszcza gdy obserwujemy, gdy Garth stara się podszywać pod Kirka i Spock go demaskuje.

A teraz kwestia problematyczna – większość odcinka to patostreamerski rant w wykonaniu postaci, które nie są poczytalne i znajdują się w podwójnej roli kat-ofiara.

👑 Uczestniczymy w koronacji Gartha na Władcę Wszechświata.

🎡 Ludzie są torturowani na przerobionym fotelu do psychoterapii.

🚫 Dochodzi do okrutnego morderstwa. Widzimy jak Orionka prosi o pomoc, dusząc się w toksycznej atmosferze planety. Wtedy Garth detonuje silny ładunek, który umieścił na jej szyi.

Tego rodzaju skrajna przemoc kojarzyć się może z niektórymi motywami z współcześnie produkowanych seriali trekowych (tak, sceny wydłubywania oczu - patrzę na Was 👀). Dzięki Star Treku, wiadomość odebrana – bardzo chcesz, żebym znienawidził Gartha i to, co robi. Tylko dlaczego, jaki stoi za tym cel?

Myślę, że mój największy zarzut do tego odcinka jest taki, że pozbawia godności ofiary choroby. Jest jak reporter, który skupia się na scenach przemocy i wszystkim, co skrajne, natomiast zupełnie nie interesuje go zrozumienie złożonego tematu.

Choroby psychiczne to wciąż temat społecznego tabu, w latach 60. gdy kręcono odcinek, na pewno było o wiele trudniej przedstawić rzetelnie temat w kulturze popularnej.

Na końcu Garth nie jest potępiany za swoje czyny i to jest plus. Wciąż zabrakło refleksji w ostatnim akcie na temat poczucia sprawiedliwości i wszystkich ofiar tego wypadku.

Czy Federacja dopilnuje, aby podobne przypadki się nie wydarzały w przyszłości?

Dyskusja 

Fluor: 

Przerywamy wizytę na kolonii karnej Tantalus, aby odwiedzić... inną kolonię karną, tym razem Elbę. Kto wymyśla nazwy dla tych ośrodków, czy jest jakiś dział public relations w Federacji?

Kolejny odcinek zawiera Andorianina, co prawda w pobocznej roli, ale bardzo lubię ten gatunek. Tym razem uznano, że nie wystarczy ubrać go w czerwoną piżamkę, musi mieć boa. Bardzo szanuję ten wybór estetyczny. :D

Sam dialog w tej scenie jest mistrzowski, tak idzie dalszy ciąg:

GARTH: Upon the firmest of foundations, Mister Spock. Enlightened self interest. You, Captain, are second only to me as the finest military commander in the galaxy.

KIRK: That's very flattering. I am primarily an explorer now, Captain Garth.

GARTH: And so have I been. I have charted more new worlds than any man in history.

KIRK: And tried to destroy Antos Four.

SPOCK: Why?

GARTH: Well, I could say because they were actively hostile to the Federation.

KIRK: Yes, you could say, but that would be untrue.

*burn*

RedHatMeg:

W sumie Elba II jako miejsce zesłania kryminalistów... zwłaszcza takich, którzy cierpią na megalomanię... to ma sens.

Fluor:

Właśnie mam pewne wątpliwości co do tego. Ten ośrodek jest więzieniem czy szpitalem? czy może jednym i drugim?

RedHatMeg:

"Asylum for a few remaining inocrrigible, criminally insane of the galaxy", czyli szpital dla umysłowo chorych przestępców (takie Arkham XD).

Fluor:

Ok, czyli nie tylko mi się kojarzyło z Arkham. :D

Rafal spytał, czy Elba to była wyspa, na którą Brytyjczycy wysyłali kryminalistów. Tak jest, w tym Napoleona, który z niej uciekł.

Rayna:

Zgadzam się z recenzją. 🙂 Ten odcinek to głównie jedno wielkie pasmo sadystycznych poniżeń i tortur, nie pokazujące absolutnie w żadnej mierze, o co chodzi w chorobie psychicznej i pokazujące ją karykaturalnie i zgoła nieprawdziwie. Zresztą w TOS ogólnie choroba psychiczna jest z reguły tylko i wyłącznie plot device - zły szaleniec jako proste i niewywrotne źródło konfliktu, takie pisanie na skróty...

Wiele horrorów i thrillerów traktuje chorobę psychiczną podobnie, także w dzisiejszych czasach, no ale od Star Treka człowiek spodziewałby się choćby minimalnej problematyzacji tak ciężkiego tematu (zgadzam się, że ten epilog, to jest krok w dobrą stronę, choć podziwiam Kirka, że po tym wszystkim, co zniósł, był w stanie podać Garthowi rękę, nawet jeśli to nie była jego wina). 

Zgadzam się, że oglądanie obelg i okrucieństw przez godzinę to średnia przyjemność. Zdecydowanie najmocniejszy moment to morderstwo Marty, ale oczywiście Kirka torturowanego ultradźwiękami też bardzo żałujemy ;-).

Na mnie też niemal równie mocno jak wyłupywanie oczu na ekranie niewinnej i sympatycznej postaci działa brutalna przemoc werbalna, i trzeba przyznać, że Garth jest w tej dziedzinie ekspertem. Oglądanie tego odcinka zwyczajnie psuje humor.

Ale czego się nie zrobi, żeby obejrzeć zmysłowy taniec Batgirl... przepraszam, Orionki Marty i popatrzeć, jak tuli się do Kapitana Kirka. Albo żeby usłyszeć, jak pan Spock - choć to chyba nie do końca logiczne... - przyznaje w niezwykle wzruszających słowach, że on i Jim są w istocie braćmi. Albo żeby posłuchać, jak Kirk ze swoją zwykłą swadą i ogniem broni etosu Gwiezdnej Floty przed swoim dawnym idolem i jednocześnie szaleńcem, który go dręczy. Oglądanie Gartha udającego Kirka - zwłaszcza na początku, gdy odkrywa istnienie hasła i dostaje dziecinnego ataku szału - to już jest sama radość.

No cóż, wiadomo, czasy się zmieniają, czas wstecz nie płynie... Im bardziej filozoficzny, uniwersalny, psychologiczny temat / element, tym mniej się starzeje; im bardziej społeczny lub politycznie / ideologicznie nacechowany, tym zestarzeje się bardziej. To jest nieuniknione. 

RedHatMeg:

Niedawno - w ramach próby zainteresowania swojego staruszka TOSem - odświeżyłam sobie "Sumienie króla" i tam też mamy postać, która popada w szaleństwo. Ma ono charakter bardzo teatralny i jest częścią tragedii na miarę Szekspira.

Powiedziałabym, że szaleństwo w odcinkach TOSa ma charakter szekspirowski, w tym sensie, że jest ono rzeczywiście plot device'm, ale wynika z tego, że postaci albo zatracają się w obsesjach, albo mają przeświadczenie, że robią dobrze, albo jakaś inna ludzka namiętność oślepiła ich. To samo w sobie nie jest tak do końca złe, bo można z tego zrobić ciekawe postacie, ale jest to przedstawianie tylko jednej wizji człowieka z problemami psychicznymi.

Fluor:

Bartek napisał mi, że w czasie emisji pierwszego sezonu DISCO istniała teoria, że Garth i Lorca to ta samo osoba. Tak, podobieństwo było niezaprzeczalne. :)

.

Powrót do sezonu

.

Powrót do listy nierecek :)

Nierecka, The Original Series: Catspaw 2x7

Autor: Fluor, dyskusja: Rayna, 26.10.2021, Pierwsza Dyrektywa Fluora FB

Każda wystarczająco zaawansowana technologia jest nieodróżnialna od magii. No to mamy trzy czarownice, czarne koty, powłóczyste szaty i magiczne różdżki.

TOS: Catspaw

Podobno w grze The Sims (gdzie opiekujemy się swoimi wirtualnymi podopiecznymi, urządzamy im domy i życia) znaczna część graczy torturuje swoich podopiecznych (zamykanie w pokoju bez wyjścia, itp.). Źródło. Halloweenowy pałac Koroba i Sylvii kojarzy mi się z taką właśnie chatką z gry, w której dzieją się czasem niepokojące rzeczy.

Co mi się podoba w tym odcinku:

🧞 Niehumanoidalni obcy! Trochę włóczki, zapałki i już mamy przybyszów z innej galaktyki. I to jakich pomysłowych, o zupełnie innych gabarytach niż ludzie.

🔮 Wspomniana wcześniej zaawansowana technologia, która staje się nieodróżnialna od magii. Przypisywane Clarke'owi powiedzenie datuje się na 1968 rok, czyli w rok po premierze tego odcinka. Nie sądzę, żeby to były zdarzenia powiązane, ale zabawna zbieżność dat. Źródło.

🛸 Obcy odkrywcy są na misji zwiadowczej, poznają i eksplorują federacyjną (ludzką) kulturę. Być może jest to przygotowanie do inwazji. Korob wspomina o zobowiązaniach, jakie mają wobec swojego społeczeństwa i tradycji, chciałby, aby eksperyment na ludziach odbywał się w warunkach kontrolowanych. Sylvia przeciwnie – zanurza się w nowych emocjach, odczuciach, możliwościach; nie chce myśleć o szerszym kontekście, liczy się tu i teraz.

Nie jestem zadowolony z finału historii. Kirk w dramatycznym geście rozbija transmuter i powoduje śmierć obu obcych. Być może dałoby się ich jakoś uratować, chociaż postawa Spocka ("Fascinating. A life form totally alien to our galaxy. If we could preserve and study this") też niespecjalnie budująca czy humanitarna.

Sama historia nie jest zła, ale nie sposób jej brać na poważnie. I bohaterowie też nie biorą (Spock o słowach wiedźm: "Very bad poetry, Captain"), natomiast wobec braku jasnego przesłania wychodzi taka szarpanina.

Dyskusja

Rayna:

Zgadzam się z recenzją: ten odcinek jest nie wiadomo właściwie o czym, poza tym, że nasi bohaterowie dostają wizytę w zamku strachów całkowicie za darmo, a widzowie z nimi ("Very bad writing, Captain", chciałoby się powiedzieć za Spockiem autorom scenariusza).

No i dowiadujemy się, jak bardzo najlepsze i uzależniające jest bycie człowiekiem - te rozpalone zmysły, kto by tam chciał wracać do formy granatowego mini kurczaka, mogąc być piękną kobietą uwodzoną przez samego Kapitana Kirka?... No właśnie.

To samo trafi Kelvan w By Any Other Name: no kto raz spróbuje być człowiekiem, ten nigdy nie ma dość... człowiek może się najeść, upić, "przeprosić", pobić... nie ma bata, żeby skosztowawszy tego, wrócić do stanu superinteligentnej ośmiornicy. 😆

W Catspaw zawsze fascynowało mnie to, jak to właściwie możliwe, że po wpadnięciu na początku w pułapkę zapadającej się podłogi, wszyscy trzej bohaterowie tracą przytomność (serial typu Dr House: uwaga! możliwy poważny uraz!), a potem okazuje się, że żaden nie ma nawet siniaków, nie mówiąc już o wstrząsie mózgu. 😆 Cóż, licentia poetica. 🤷‍♀️

Fluor: 

Może to też była iluzja i nie było żadnej dziury w suficie? Kto to może wiedzieć? :) (...)

Zbliża się Halloween, więc przyjrzyjmy się Halloween Special, czyli TOS: Catspaw - fragment sceny, w którym Spock dramatycznym głosem mówi do Kirka: Kapitanie, nie pozwól, by dotknęła różdżki.

Tak wiem, głupi żart, ale nie mogłem się powstrzymać.

Rayna:

Oj tak oj tak, głupi żart, a śmieszy... Trochę jak ta skała z What Are Little Girls Made Of... człowiek się mimowolnie zastanawia, czy te rzeczy umknęły cenzorom, czy oni właśnie też mieli takie... głupie poczucie humoru. 😆

.

Powrót do sezonu

.

Powrót do listy nierecek

Nierecka, The Original Series: Balance of Terror 1x15

Autor: Fluor, 29.12.2021, Pierwsza Dyrektywa Fluora FB

Miłość i wojna.

TOS: Balance of Terror

Gwiezdna Flota wchodzi w starcie z nieznanym przeciwnikiem. Od razu padają podejrzenia, że może chodzić o Romulan - izolacjonistyczne państwo, o którym wiadomo bardzo niewiele.

Zjednoczona Ziemia toczyła z nimi długą i wyniszczającą wojnę. Straty po obu stronach były tak dewastujące, że pamięć o nich jest wciąż żywa, nawet sto lat po wygaszeniu konfliktu. Jakieś skojarzenia z trwającą w latach 60. zimną wojną? 

Strach przed nieprzyjacielem jest namacalny – gdy pan Stiles rzuca sugestię, że na pokładzie Enterprise mogą znajdować się romulańscy szpiedzy, Sulu od razu go popiera. Kapitan Kirk nie ma wyjścia i musi ogłosić szczególne środki bezpieczeństwa na pokładzie. 

Okręt przeciwnika jest niewidzialny dla sensorów dzięki specjalnej technologii maskowania. Ten wynalazek zrobi prawdziwą furorę w trekowym kanonie i wejdzie do powszechnego użytku u Klingonów i Romulan. Tutaj pojawia się po raz pierwszy i w niedoskonałej formie. 

Co prawda Romulanie są niewidzialni, ale oni także nie są w stanie dojrzeć Enterprise. Powoduje to, że obserwujemy starcie przypominające polowanie na okręt podwodny. Enterprise oddaje salwy "na oślep", starając się wstrzelić w przyczajonego wroga. Z kolei Romulanie uderzają precyzyjnie, ale dość rzadko, jakby torpedowali przeciwnika. 

Mamy też scenę, w której obie załogi w zupełnej ciszy starają się wychwycić echo drugiej strony. Może nie jestem orłem z fizyki, ale o ile taka cisza na pokładzie ma sens pod wodą, tak w kosmosie próżnia nie powinna przewodzić dźwięku, więc to trochę bez sensu. Ale potencjał dramatyczny jest, więc kupuję tak czy siak. 🤷

Uwielbiam moment, w którym okazuje się, że Spock wygląda bardzo podobnie do Romulan. To niezręczny moment dla Kirka jak i całej załogi. Pan Stiles już zaciera ręce, udało się znaleźć podejrzanego "szpiega". Kirk szybko i zdecydowanie ucina te spekulacje. Nie jest w stanie wyjaśnić podobieństwa Wolkan i Romulan, ale bezgranicznie ufa swojemu pierwszemu oficerowi.

Jeszcze parę słów o romulańskiej załodze. Koloth, Kang, Kor, Krell... Gdy Klingoni są antagonistami, z dumą obwieszczają swoje imiona. Jednak z Romulanami jest zupełnie inaczej – romulański dowódca grany przez Marka Lenarda nigdy nie podał swojego imienia. Gdy poznamy romulańską kapitan w "Enterprise Incident", sytuacja będzie bardzo podobna. Słudzy pretora zachowują dyskrecję podczas walki, poznajemy tylko ich rangi.

W całym odcinku obserwujemy sporo scen pokazujących personel z niższych pokładów Enterprise. Technicy w strojach roboczych, obsada pokładu działowego... Niedoszła panna młoda kieruje ostrzałem fazerowym w kierunku nieprzyjaciela. Widzimy współpracę załogi oraz wagę kapitańskiej odpowiedzialności, w końcu od jego opanowania i sprytu zależą życia tych wszystkich osób.

Romulański dowódca jest postacią tragiczną. Stara się uczciwie wykonywać rozkazy związane z testami nowej broni przeciwko Federacji. Powodzenie tej misji da argumenty "jastrzębiom" do rozpętania kolejnej, krwawej wojny z Ziemią. Porażka wstrzyma wybuch wojny, ale będzie oznaczała dla jego całej załogi śmierć.

W gruncie rzeczy Kirk i romulański kapitan to zaciekli wrogowie tylko z powodu fatalnych okoliczności, które sprawiły że cele ich misji są nie do pogodzenia. Sam Romulanin to przyznaje przed śmiercią, wyrażając słowa uznania dla godnego przeciwnika.

PS

Ciekawostka: beta-kanon daje dowódcy imię Keras, to jest Sarek pisane od końca. :) Mark Lenard grał także ojca Spocka.

Jest niesamowite, że w tak prostej historii wojennej (napadamy na Federację i uciekamy) zawarto takie dylematy i to po stronie tego strasznego wroga. Wiele późniejszych Treków nie będzie się bawiło w tego rodzaju subtelności.

.

Powrót do serialu

.

Powrót do listy nierecek :)