#esnaf

Çayını ya da kahveni al. Balkona git ya da evinin penceresinden dışarıya bak. Ne görüyorsun? Karşıda evler mi var? Yolun üstündeysen yoldan geçen insanları izleyebilirsin. Yabancı yüzler görmek her zaman rahatlatır, bende öyle sizi bilemem. Zamanı seyretmek, gökyüzünü izlemek, kuşlara, kedi ve köpeklere bakmak. O an; birisi size bakarken ve siz ona bakarken kendinizi bulduğunuzda, birbirinize sergilenen o gülümseyiş...

"Kapat gözlerini. Hayal etmeye başla. Çocukların kahkahalarını duyduğunu düşün, günlük olaylardan bahseden annelerin ve ablaların sesini işittiğini düşün, gençlerin sokaklarda top oynadıklarını ve birbirlerinin isimleriyle işittiğini düşün. Çay isteyen babaların, ağabeylerin ve yemek saatini bekleyen amcaları düşün. İsimler neydi? Kimlerdi onlar? Gerçektende hepsi akıldan silindi mi?"

Çocuklar nerede? Şimdi hepsi büyüdüler. Birisi benim. Yaşım artıyor. Bir zamanlar balkondaydım ve şimdi ise artık değilim. Kimse balkonlar da oturmuyor. Balkonlarda çekirdek, kek, çay, kahve yok ve sokaklarda toplar oynanmıyor. Evinin dışarısına çıktığımda çikolata, bisküvi, kek çöpü yerine sigara külleri ve sigaraları görüyorum. Çocuk parklarında Tuborg ve Efes şişelerine bakıyorum. Kahverengi güneşte ne kadar güzel parlıyor. Boş şişeler...

"Kapat gözlerini. Hayal etmeye başla. Kapkara o siyah renkten, görebildiğin o parıltıları günleri hatırla. Herkesin o yaşadığı sade mutlulukları gözden geçir. Ne kadar özlediğini biliyorum. Çocuklar. Gençler. Amcalar. Teyzeler. Akşamsefası çiçeği. Balkonda oturan ablalar, akşam yemeğine hazırlanışları, dedikodular, gençlerin terli terli atletleri, ip atlayan kız çocukları, esnaftaki bekleyen amcaların sürekli tekrarlanan kahkahaları. Aileler, arkadaşlar; gerçeklik. Tatlı anılar. Her birini hatırlıyor musun? Devam et..."

"Kimse gülümsemiyor artık. Perdeler kapalı, açık pencerelerin ise kenarında kül tablası ve uçuşan dumanları. Nerede herkes? Balkonlar boş. Sokaklarda bir sürü arabalar ve motorlar var. Taşların arasında sıkışmış sigaralar duruyor. Gelen geçenler gülümsemiyor; baktığımda ise kafalarını çeviriyor. Terlemiş gençlik yok, kızlar ip atlamıyor, esnaflar hep içeride ve kahkalar atılmıyor. Devlet suçlanıyor. Ekonomi suçlanıyor. Eğitim sistemi suçlanıyor. Teyzeler hasta. Amcalar hasta. Ne oluyor? Neler oluyor? Balkonlar. Balkondan insanlara gülümserken, kimse gülmüyor...

"Aç gözlerini. Görüyor musun? Neden herkes bu kadar agresif? Bir sürü bankalar. Bir sürü çekilmiş krediler. Çık dışarı. İnsanlar kızgın. Mutlu değiller. Bazıları kendilerini bırakmış öylesine yaşıyor, bazıları öyle yaşıyor ki; yaşadığının farkında değil, sürekli iş, sürekli çabalayış. Gelecek pahalı. Geçmişin değeri ucuzladı. Kimse artık kıymet bilmiyor. Herkes gidiyor ve nereye gittiğini bilmiyor, ulaştıkları yerler hariç. Herkes dövecek gibi bakıyor. Amcalar, teyzeler, çocuklar. Hayal kırıklığını görebiliyor musun? Ağırlaştı ruhlar."

Eskisi gibi seven yok artık. Akıllar karışık hep. Şu yönden gitseler o yöne gidiyorlar. Bulanıklaştı hedefler. Sorunlar belirgin hep. Dertler ve sorunlar dışarı çok sergiliniyor, bayram yaklaşırken bile ve bayramdayken sorunlardan bahsediliyor. Saygı yok hiç. Hep küfür, nankörlük, aç gözlülük var. Bu mu büyüyen çocuklar? Bu mu gelişen nesil? Onlar en güzel bayramları yaşadılar; balkon gördüler, terli terli atletleri yıkatıp balkondan astılar, çekirdekleri hep yollara attılar. Çıt çıt...

"Aç gözlerini. Kapat gözlerini. Hayat gözünü açıp kapatıncaya kadar. Geçici işte her şey. Artık balkonda oturmuyorsun. Yolun ortasında gençleri görmüyorsun. Kaldırımlarda ellerinde telefonla gezen, kulaklıklarını takmış, gelecek endişesi ile beslenmiş, aklı karışık nesili izliyorsun. İzlemeye devam et. Amcalar hasta. Teyzeler hasta. Anneler ağlıyor. Babaların yüzü mahkeme duvarı gibi. Kimse gerçek değil. Gerçeklik karıştı. Gereksiz korkular ile doldu dünya. Herkes; gece uyuduğunda bir sonraki gündüzü iyi olur diye dalıyor uykuya."

 Ben küçükken patrondum. Çalışma hayatıma küçük yaşlarda başladım. Esnaf çocuğu olmanın berbat sonucu bu. Bir de ilk çocuk olmam da var.

Sorumluluk sahibi biriyimdir (malesef). Bu özellik ailemizde az sayıda insanda var ya da şöyle söyleyeyim cinsiyeti erkek olanlar bizde sorumsuzdur. (Kardeşim dışında, erkekler hakkında kötü ne söylersem kardeşimi katmam. Benim küçük bebeğim centilmen bir prenstir.) Sorumsuzluk büyük nimet, çünkü bunun sıkıntısını sorumluluk sahibi insanlar çeker. İşte bu nedenlerle başladı esnaflık hayatım.

 Öncesi de var ama sürekli gitmeye başladığım zamanlar ilk okulumun bittiği yaz tatili zamanları olması lazım. Çeşitli meslek gruplarında deneyimlerim var. Genel olarak kasanın başında oturmakla görevliydim. Orta okul zamanlarımda iki dükkana birden bakmışlığım bile var. Dükkanların başında olması gereken şahıslar beni kasaya bekçi olarak bırakıp gidiyorlardı.

 Bazen ailemin bu sonsuz güvenini hak etmek için ne gibi bir aptallık yaptığımı çok sorguladım. Erkek kardeşim kendi başına bir yerlere gitmeye lisede başladı. Biz bu çocuğu lisede saldık dışarı ya! Cinsiyet eşitsizliğine vurgu yapmak istiyorum beni ilkokulda serbest bırakmışlar kardeşimi lisede.

 Geçmişe baktığımda bir iki şey dışında çalışma hayatımı pek iyi anmıyorum. Sevdiğim şeylerin başında Miço dergisi almak geliyordu. Hemen dükkanımızın yanında gazete bayisi vardı. (Sahibi şimdi emekli oldu karşılaştığımızda selamlaşıyoruz. Emekli esnaf arkadaşlarım var.) Haftalık kaçırmadan alırdım. Haftalık bölümleri yayınlanan takip ettiğim çizgi hikayeler vardı. Yanında çıkan oyuncaklarla oynardım dükkana gelen tanıdıklardan illa ki bana eşlik edenler olurdu. Beraber oynardık.

 Esnaflık yaptığım muhitin maçları oluyordu. ‘Kömür’ adında sorumsuz ailemin arkadaşı vardı. Kömür amca tabi ki benimde arkadaşımdı (bana gerçek adını hiç söylemediler). Beraber tüm esnaf toplaşıp maça gidiyorduk. Ben sadece tek yarısını izliyordum. Takımlar saha değiştirince, bizim tarafın uzakta kaldığı yarıyı izlemiyordum.

 Kahvehaneye gidip oralet içiyordum. Kahveye gitmeyi hiç sevmezdim o zamanlar kapalı alanda sigara içmek falan da serbest. Iyy aklıma geldikçe tiksiniyorum.

 Kahvaltıcı Huriye Teyze vardı. Efsane su böreği yapardı. Acıkınca gider yerdim. Tabi patron olmamın en büyük avantajı para ödemezdim. Peşimden çalışan biri ödemeye giderdi.

 Evet, gerçekten mağdur ve zor şartlarda çalışan milyonlarca çocuk işçi varken benim yakınmalarım şımarıklık. Bunun bilincindeyim. Ama şu an, geriye baktığımda şımarıklık olarak geliyor. Bunları yaşarken zordu. Yerinde olması gereken ama işi bir çocuğa bırakan kişilerin bilincindeydim. Kendileri çocukken yaşadıkları zorlukları bana da yaşattıkları için hiçbirini affetmedim. Çocukluğumun ‘kabuslarıyla’ uzun zamandır görüşmüyorum. Ama bu kabusları yollamaya yetmiyor.