#dutch proverbs

Though the Dutch language is not very expressive when it comes to intonation, it can be very expressive in the way it uses words. Here come proverbs and sayings ('spreekwoorden en gezegden') into the picture. There are many different proverbs and sayings in the Dutch language, some of them so common many people don't realise they are proverbs and sayings.

Here are some of my favourites;

Oost West, Thuis Best = East West, Home Best (meaning; you feel most comfortable at home)

Ieder huisje heeft zijn kruisje = every home has their own cross (meaning; in every family or household there is (also) misery)

Uit je doppen kijken = to look out of your caps (meaning; to watch out)

Appeltje-eitje = little apple, little egg (meaning; something simple)

De kluts kwijtraken = to lose the 'kluts' (meaning; to lose track, to be confused

Oude koeien uit de sloot halen = digging up old cows from the ditch (meaning; to start over again about something (annoying) that happened in the past)

De hond in de pot vinden = to find the dog in the pot (meaning; arriving just when the food is finished)

Sidenote; use of the proverbs and sayings in practice might go a bit different than how they are written down. There's factors such as the dividision between North or South-Netherlands, and whether the person you're talking to is from a city or more rural areas.

Typisch Nederlandse uitdrukking : typical Dutch expression / expression typiquement néerlandaise / typisch niederländischer Ausdruck / tipica espressione olandese

Ik kom even de week doorzagen / Wij komen even de week doorzagen (← de week doorzagen)

🔸 Betekenis : deze uitdrukking verwijst naar het midden van de werkweek (woensdagmiddag 12 uur); die wordt veel in de kantoorwereld gebruikt: Meneer Zaagmans is langsgeweest, de week is weer doormidden, de week vordert en het weekend nadert (met rasse schreden). Voor vele mensen die uitkijken naar het weekend, is Zaagmans een lichtpunt in de werkweek.

🔸 Meaning : In the Netherlands we say ‘the man with the saw’ (= Meneer Zaagmans) comes along on Wednesday at 12 o’clock to cut the week in two, so yeah it’s almost weekend!» It is a way to encourage oneself or colleagues to carry on until the end of the week! This idiomatic expression is mostly used by office workers and is a glimmer of hope for them in the middle of the week.

🔸 Signification : cette expression se réfère au milieu de la semaine de travail (à savoir le mercredi midi); elle est surtout utilisée par les employés de bureau et signifie : l’homme à la scie (= Meneer Zaagmans) vient de passer, il a coupé la semaine en deux, la semaine avance et le week-end approche (à grands pas). Pour beaucoup de gens qui aspirent au week-end, Monsieur Zaagmans est une lueur d’espoir au milieu de la semaine de travail.

🔸 Varianten : de week doormiden zagen / de week doormidden breken / de week in twee(ën) zagen / (weer) de week in twee(ën) doen / de week in twee(ën) breken

🔸 Literal translation in English : We saw the week in half ! / Traduction littérale en français : Nous scions la semaine au milieu ! / wörtliche Übersetzung auf Deutsch :Wir sägen die Woche mittendurch / traduzione letterale in italiano : Seghiamo la settimana in mezzo.

🔸 Vertaalvoorstel in het Engels ; translation proposal in English : Wednesday, already half way through the week! / It’s already Wednesday, the weekend is in sight ! / Come on ! Already Wednesday! The weekend is getting closer. / Already Wednesday! The weekend is coming fast! / It’s already Wednesday! The weekend will be here before we know it! / Hey look… It’s already Wednesday! The weekend is almost here again / It’s midweek, and the weekend is within reach. / It’s midweek, and the weekend is almost here!

🔸 Vertaalvoorstel in het Frans ; proposition de traduction en français : Quand le mercredi est passé, la semaine est presque finie! / Courage! On est déjà mercredi, le week-end sera vite là. / On est déjà mercredi! Le week-end va arriver à grand pas! / Nous voilà déjà mercredi, la semaine file!

🔸 Vertaalvoorstel in het Duits ; Übersetzungsvoschlag auf Deutsch : Wenn Mittwoch vorbei ist, dann ist so gut wie Wochenende! / Wenn Mittwoch vorbei ist, ist auch schon Donnerstag! / Es ist schon Mittwoch, das Wochenende naht (mit Riesenschritten)! / Heute haben wir schon Mittwoch, das Wochenende ist in Sicht. / Zum Glück ist schon Mittwoch, das Wochenende ist fast schon zu sehen. / Yes, schon Mittwoch! Das Wochenende rückt näher. / Schon Mittwoch! Das Wochenende steht quasi vor der Tür.

🔸 Vertaalvoorstel in het Italiaans ; proposta di traduzione in italiano : Siamo già mercoledi, domani è giovedi e la settimana è quasi finita! / Oggi mercoledi, domani è giovedi, dai che la settimana è quasi finita! / E’ già mercoledì … Il week-end si avvicina! / Coraggio… è già mercoledì, il week-end è alle porte!

👉 Pinterest : De week doorzagen / de week doormidden zagen

Pieter Bruegel de Oude - Nederlandse spreekwoorden (1559) (detail)

Als het kalf verdronken is dempt men de put

Pieter Bruegel the Elder - Netherlandish proverbs (1559) (detail)

To fill the well after the calf has already drowned

Beter ermee verlegen dan erom verlegen

🔸 Betekenis : Liever van iets te veel dan van iets te weinig hebben. / Je kunt beter te veel van iets hebben dan een tekort.

🔸 Zinverwante uitdrukkingen : Te veel is altijd beter dan te weinig. / Beter te veel (van iets) dan te weinig.

🔸 Engels ; English : Store is no sore. / Plenty is no plague. / There's no harm in having too much. / You can never have too much of a good thing. / You can't have too much of a good thing. / It is (always) better to have more than not enough.

🔸 Frans ; français : Abondance de biens ne nuit pas. ( …. ne saurait nuire.) / Mieux vaut plus que pas assez. / Mieux vaut plus que trop peu.

🔸 Duits ; Deutsch : Lieber zu viel als zu wenig. / Besser zu viel als zu wenig. / Von manchen Dingen kann man nie zu viel haben. / Von manchen Dingen kann man nie genug haben.

🔸 Italiaans ; italiano : Il superfluo non nuoce. / Abbondanza non nuoce. / Meglio avere in più che non abbastanza. / Meglio avere in più che in meno.

🔸 Portugees ; português : O que abunda não faz mal.

🔸 Spaans ; español : Lo que abunda no daña.

👉 Pinterest : Beter ermee verlegen dan erom verlegen.

👉 Doctissimo : Beter ermee verlegen dan erom verlegen.

Elk diertje heeft zijn pleziertje.

🐘 Betekenis : Iedereen vermaakt zich op zijn manier en je hoeft er geen oordeel over te hebben. / Iedereen vermaakt zich op zijn eigen manier / Men mag plezier beleven op de manier die men zelf wenst.

🐪 Varianten : Ieder diertje zijn pleziertje. / Elk diertje zijn pleziertje. / Ieder diertje z'n pleziertje.

🐖 Literal translation in English : Each animal has its pleasure. / traduction littérale en français : Tout animal a son plaisir. / wörtliche Übersetzung ins Deutsche : Jedes Tier hat sein Vergnügen. / traduzione letterale in italiano : Ogni animale ha il suo piacere.

🐋 Engels; English : Everyone takes his pleasure where he finds it. / Everyone acts according to his fashion. / Everyone acts in his own way. / Everyone does (it) in his own way. / Everyone in his own way. / Everyone does as he likes.

🦆 Frans; français : Chacun prend son plaisir là où il le trouve. / Chacun fait comme il l'entend. / Chacun fait à son idée. / (À) chacun sa manière. / (À) chacun sa façon.

🐂 Duits; Deutsch : Jeder macht es, wie er es versteht. / Jeder macht es, wie er es für richtig hält. / Jeder auf seine (eigene) Weise. / Jeder auf seine (eigene) Art und Weise. / Jedem Tierchen sein Pläsierchen (umgangssprachlich, scherzhaft)

🦉 Italiaans; italiano : Ognuno fa quel(lo) che gli pare e piace. / Ciascuno a modo suo.

👉 Doctissimo : Elk diertje heeft zijn pleziertje.

👉 Pinterest : Elk diertje heeft zijn pleziertje.

Grote smart, stomme smart

🏵️ Betekenis : deze zegswijze is geïnspireerd door een zin uit de tragedie Phaedra - Hippolytus van Seneca : 'Les douleurs légères s'expriment; les grandes douleurs sont muettes / Trifling trouble find utterance; deeply felt pangs are silent'. Het diepste leed wordt niet in woorden uitgedrukt : men klaagt over kleine kwaaltjes, maar niet over diepgevoeld leed.

🏵️ Varianten : Grote smart is stom. / Het diepste leed wordt stil gedragen.

🏵️ Engels; English : Deeply felt pangs are silent. / (The) great pain is silent. / Great griefs are silent. / Light cares speak, great ones are silent. (…, great ones are dumb.) / Little griefs are loud, great griefs are silent. / Small sorrows speak, great ones are silent.

🏵️ Frans; français : Les grandes douleurs sont muettes. / Les grandes douleurs sont silencieuses.

🏵️ Duits; Deutsch : Stummer Schmerz, großer Schmerz. / Die größten Schmerzen sind still. / Das große Leid wird schweigend ertragen.

🏵️ Italiaans; italiano : Le grandi sofferenze si sopportano in silenzio. / I gran dolori sono muti.

🏵️ Spaans ; español : Las grandes penas no se quejan.

🏵️ Portugees; português : As grandes dores são mudas.

👉 Pinterest : Grote smart, domme smart

👉 Doctissimo : Grote smart, domme smart

Jeugd heeft geen deugd.

🔸 Betekenis : In de jeugd is het moeilijk de hartstochten te bedwingen. / Als je jong bent, kun je maar moeilijk de hartstochten bedwingen. / Jonge mensen weten zich vaak niet te beheersen.

🔸 Variant : Je bent maar één keer jong.

🔸 Literal translation in English : Youth has no virtue. / traduction littérale en français : La jeunesse n'a pas de vertu. / traduzione letterale in italiano : La gioventù non ha virtù.

🔸 Engels ; English : Youth will have its fling. / Youth will have its course. / One is only young once. / You're only young once.

🔸 Frans ; français : Il faut (bien) que jeunesse se passe. / La jeunesse n'a qu'un temps.

🔸 Duits ; Deutsch : Die Jugend muss sich austoben. / Jugend hat keine Tugend. / Man ist nur einmal jung.

🔸 Italiaans ; italiano : La gioventù vuole il suo sfogo. / I giovani si devono divertire. / Da giovani bisogna divertirsi. / Si è giovani una volta sola. (Siamo giovani una volta sola. / Sei giovane solo una volta.)

👉 Pinterest : Jeugd heeft geen deugd.

👉 Doctissimo : Jeugd heeft geen deugd.