#desinformatie

Maar wat als ik u zeg dat dit contrast helemaal niet hoeft te kloppen? Dat mythe en waarheid géén contrast vormen, maar juist complementair zijn? Elkaar niet bestrijden, maar aanvullen? Het zelfs zo is dat de mythe en de waarheid elkaar nodig hebben, als wij als mensen hier een zinvolle interactie mee willen aangaan? Als u zich laat meenemen op deze reis – om deze valse oppositie tussen mythe en waarheid te ontmantelen – zult u daarmee één van de grootste filosofische dilemma’s hebben opgelost.

Eerst zal ik uiteenzetten wat ik versta onder Waarheid.

Waarheid en waarheidsclaims

Stel dat iemand hierop zegt: “De waarheid is onkenbaar, omdat er in het grote geheel te veel variabelen bestaan dan voor een mens te overzien zijn.” Hij of zij doet op grond van een groot aantal variabelen toch een uitspraak, waarvan diegene stelt dat die klopt. Dit biedt afdoende grond om aan te nemen dat er op basis van een ander aantal variabelen óók andere kloppende uitspraken mogelijk zijn. Dit maakt het mogelijk om naar waarheid te zoeken binnen het grote geheel.

Als we stellen dat waarheid niet bestaat, stellen we in feite dat het waar is dat waarheid niet bestaat. Een bewering die zichzelf ondergraaft, zoals met stelligheid beweren dat er geen absolute zekerheden zijn. Wie meent dat de waarheid onkenbaar is, zet zichzelf dus klem in een onhoudbare positie. Hoe kunnen wij op een zinvolle manier praten over het onderscheid tussen objectief en subjectief, als je bij voorbaat zegt dat het onmogelijk is om in de positie van objectiviteit te komen: de positie van waaruit je die scheidslijn trekt? 

Met andere woorden: om wat over de (on)kenbaarheid van waarheid te kunnen zeggen, moet je op een positie aankomen waar je subjectief van objectief kunt onderscheiden. Als je zegt dat alles en iedereen onvermijdelijk subjectief is, is die positie niet te bereiken. Wie beweert dat waarheid onkenbaar is, moet zijn gedachten alsnog formuleren alsóf hij waarheid claimt, om te kunnen worden begrepen. Je kunt de discussie verplaatsen naar waarschijnlijkheid, in plaats van waarheid, maar dan nóg moet waarschijnlijkheid de waarheid in mindere of meerdere mate overlappen, om minder of meer waarschijnlijk te zijn.

Relativisme en taligheid

Zelfs als ik geen controle over de wereld heb, dan vind ik mezelf terug in een positie waar ik met de wereld moet interacteren onder de aanname alsof ik wél controle over de wereld heb. Althans: ik moet aannemen dat de handelingen die ik verricht, ook de gevolgen teweegbrengen die ik nastreef. Met discussies over de waarheid is het ongeveer hetzelfde. Mensen die ervan uitgaan dat ze de waarheid kennen, hebben altijd sterkere claims, zijn meer authentiek gedreven, dan mensen die zich inzwachtelen met relativisme. Wie zich beroept op waarheid, moet immers ook sterke tegenargumenten kunnen trotseren, in plaats van claims te immuniseren tegen kritiek.

Wij kunnen de talige beschrijving van de werkelijkheid vergelijken met de werkelijkheid zelf. Dit maakt dat mensen hypotheses opstellen, toetsen, en vervolgens vervangen voor nog aannemelijkere hypotheses. Waarheid is géén functie van taal, want als je op die taligheid blijft hangen maak je jezelf kwetsbaar voor de taalspelletjes van linkse relativisten. 

Links wenst de autoriteit van kosmische en universele wetten niet te erkennen. Voor hen kan een man tegelijk een vrouw zijn – zelfs de elementaire bouwstenen van de kosmische orde, chromosomen, worden aan de kant geschoven. Wiskundige wetmatigheden zouden 'racistisch' of 'imperialistisch' zijn. Linksmensen bouwen een bubbel van wensdenken waarin morele verontwaardiging op de plek komt van reality checks. Zij dwingen anderen om hun bubbel van wensdenken in stand te houden met belastinggeld. Links gaat niet uit van een confrontatie met feiten en de wetten van de logica, maar enkel van ‘consensus’, waarbij ze zich beroepen op de autoriteit van instellingen die ze zelf hebben gecorrumpeerd.

Links is dus niet uit op een discussie waarin de waarheid van een claim wordt getoetst aan de basisbouwstenen van rationeel intellect. Ze willen enkel hun morele autoriteit bevestigd zien en hiervoor worden de universele wetten van de logica terzijde geschoven. 

Om dit alles te vermijden, definiëren wij waarheid als het overeenkomstig zijn van een uitdrukking van de werkelijkheid (zij het in woorden, gedachten of beelden) met de werkelijkheid zélf. In plaats van ‘uitdrukking’ mag u ook lezen: nabootsing. Het waarheid uitdrukkende medium hoeft niet talig te zijn. Het mag ook een tekening zijn of een uitdrukkingsvorm die in het heden nog niet voorhanden is. Waarheid is breder dan werkelijkheid, en omvat ook aspecten die met de huidige communicatiemiddelen nog niet te beschrijven zijn.

Dat wat de overeenkomst garandeert tussen de werkelijkheid en het materiële medium dat de werkelijkheid uitdrukt, is door Plato benoemd als het immateriële Idee. Stel iemand noteert een muzikale compositie. Het papier waar dit op staat vergaat en de persoon sterft. Een eeuw later noteert iemand precies dezelfde compositie. Er is geen materiële overdracht tussen beide componisten. Het is dus het immateriële Idee dat garandeert dat het gaat over de exact zelfde compositie.

Mythe

In mijn boek Huis van de Muze (2024) bespreek ik de Franse anarchist Georges Sorel (1847-1922) als voorloper op het vlak van de mythische scheppingskracht. Sorel benadrukte dat de wereld voortkomt uit arbeid en dat de richting van die arbeid wordt bepaald door mythes. Er is een gevoel, een beeld, een bepaalde visie van een eindbestemming, dat de arbeider richt bij elke slag die hij met zijn hamer uitvoert. In mijn boek worden stichtingsmythes geïllustreerd aan de hand van de lone wolf en de pionier: zij scheppen nieuwe mythen door hun sociaal-politieke structuren te verlaten.

Mythen zijn bepalend in de vorming van samenlevingen, zelfs als sociaaleconomische organisatievormen veranderen. Sorel stelt dat mythen de basis leggen voor maatschappelijk handelen. Mythen, als dragers van betekenis, zijn essentieel voor het begrijpen van de wereld en het scheppen van de kaders en context waarbinnen dat begrip mogelijk is. Woorden hebben namelijk slechts betekenis voor zover ze verwijzen naar weer andere woorden, zegt Joris Bouwmeester, met wie ik in Huis van de Muze brieven uitwissel. Hij stelt dat op de uiterste uiteinden van deze grote aaneenschakeling van betekenissen – dit web, dit netwerk – altijd mythe te vinden is en niets dan mythe… Ikzelf stel dat ieder geweven patroon rafelranden kent en dus ons talige web van betekenissen ook. De mythische kracht dringt binnen op het eindpunt van de taal.

Feiten zijn leuk en aardig, maar altijd ondergeschikt aan de mythe waarin ze hun plek krijgen: het wereldbeeld dat ze in een betekenisvol verband plaatst, en zo van waarde verschaft. Met wat duurdere woorden, krijgen feiten pas betekenis tegen het reliëf van een mythologische betekenishorizon. Want dezelfde feiten laten zich benutten voor uiteenlopende doelen, afhankelijk van de uitgangspunten waarmee deze feiten worden ingezet. Joris Bouwmeester schrijft: 

“Zoals je met een hamer kunt repareren, maar ook kunt slopen, al naar gelang de intentie waarmee deze hamer wordt gehanteerd, zo ook laten feiten zich gebruiken op wijzen die allereerst bepaald worden door de richting die is ingezet. Het is deze richting waar het allemaal om draait, en zij wordt door mythen gegeven.” (blz. 97)

Niet het ‘hoe’, maar het ‘waartoe’ is dus van belang. Niet ‘welke regels gelden er’, maar: Waarom volgen we deze regels en geen andere? Mythen zijn dus onmisbaar voor het voortbestaan van culturen en volkeren. De huidige arbeidscultuur, met haar flexbaantjes, hangt weer vast aan een mythologie van de ‘self-made man’. De industriële samenleving bewijst dat het conditioneren van mensen ook een eigen mythos vergt. De compartimentalisering van tijd en arbeid die typisch is voor de economische inrichting van de moderne tijd, hangt weer samen met het horloge, de stoomfluit en de schoolbel. Gaandeweg hebben deze mythes zich ontwikkeld en zijn bepalend voor onze economische oriëntaties en ons verstaan van tijd. 

Nieuwe mythes creëren

Het creëren van nieuwe mythen wordt niet altijd gewaardeerd: zowel de pionier als de lone wolf krijgen met tegenwerking en beproevingen te maken. Het is echter een cruciale taak die vaak gepaard gaat met het verwerpen van bestaande heiligdommen. Bij het vestigen van een nieuwe stichtingsmythe worden bestaande mythes getrotseerd om ruimte te maken voor nieuwe belevingen van de wereld, in overeenstemming met de levensfelheid van het individu dat wenst te scheppen.

Waar het aankomt op macht en politiek, vormen visies, verhalen en mythen de grondstof voor politieke energie. Joris en ik wisselen brieven uit over de vraag of we de spirituele genese van mythes aan AI moeten overlaten. Wij beroepen ons op de Muze – de godin van kunstzinnige inspiratie en mythische scheppingskracht – om een krachtige beeldentaal op te roepen die de Westerse cultuur moet herijken. Dit is nodig in het licht van opkomende uitdagingen, zoals de emancipatie van AI en de concurrentie met islam.

Waarheid en mythe komen samen

We keren terug tot het uitgangspunt van deze verhandeling: ik wil bewijzen dat waarheid en mythe niet met elkaar in concurrentie staan, maar samenstromen in synergie. Denk opnieuw aan het citaat van Joris Bouwmeester, waarin hij toelicht hoe iedere richting door een mythe is voorbepaald. Denk ook aan de vraag: “Wat is de waarheid?” Als de waarheid iets transcendents is, kan de mens dit dan ooit in zijn volledigheid bevatten?

In ieder geval kun je waarheid wat inkaderen, en met absolute zekerheid dingen zeggen als: “Jan kwam om kwart over drie het huis binnen.” Je weet of dit de waarheid is wanneer je weet wie Jan is, hoe laat het was en om welk huis het gaat. Hier wordt de waarheid behapbaar gemaakt door deze te filteren tot aspecten, zoals een persoon, locatie en tijd. 

Een vraag die nu voor de hand ligt is of je de waarheid ziet, of slechts een deel van de waarheid, en of dit überhaupt tegenstrijdig en/of problematisch zou zijn. Je moet dit zien als een telescooplens die je op de horizon richt. De lens kadert het wat af, en beperkt wat je wel en niet kunt zien, maar dat wat je uiteindelijk kunt zien, is nog wel de waarheid. 

Hier blijkt de waarheid iets transcendents, maar wat mensen hieruit putten, hoe mensen hiermee omgaan en op inspelen, wordt door mythen gestuurd. Alles valt samen in de uitspraak, dat de richting iets is dat is voorbepaald. 

Mythe als richting, Waarheid als grondstof

De mythe is de telos – welke kant gaan we uit, wat putten we uit die waarheid en wat produceren we daarmee? Het antwoord op de vraag: hoe maken we die beelden relevant voor onszelf, komt uit mythe. Nu is de waarheid de grondstof van de realiteit en de mythe is de doelbestemming ervan. Mythe is dat wat iets relevant maakt voor de mens, en voor een andere vorm van scheppende intelligentie die vatbaar is voor verhalen en symbolen. Waarheid is de absolute, totale, actuele en eeuwige staat van het heelal, met inbegrip van alle geldige logische wetten en natuurwetten.

Het belang van deze uiteenzetting ligt daarin, dat in de Westerse wijsbegeerte en alles wat hieruit is voortgekomen, van oudsher waarheid en mythe tegenover elkaar werden gepositioneerd. Maar nu blijkt het anders te liggen, en zien we dat überhaupt de vraag, “waar richt je jouw oog op binnen het geheel van de waarheid?”, al is bepaald door de mythe. De tegenstelling tussen mythe en waarheid blijkt een valse tegenstelling, berustend op een begripsverwarring, alsof het zou gaan om een tegenstelling tussen fictie en non-fictie.

De suggestie is bijvoorbeeld dat “het journaal op de publieke omroep ons de waarheid vertelt” en de mythen niet. Dit blijkt niet te kloppen – het zijn de mythen die bepalen welke informatie überhaupt relevant voor ons is, en welke aspecten van het journaal blijven hangen. De mythe bepaalt welke uitgefilterde aspecten van de waarheid beantwoorden aan onze vragen en verlangens. De mythe bepaalt voor welke facetten van de alomvattende waarheid, de ontvanger openstaat.

Coronabeleid

Een voorbeeld is dat er veel te doen is over het coronabeleid van de regering, in het bijzonder het vaccinatiebeleid.  Er moet een parlementaire enquête komen naar het coronabeleid. Dat is Kamerbreed al besloten. Maar er moet vaart achter gezet worden, ook al heeft de politiek geen haast om zichzelf te bekritiseren. Ik hoor om me heen dat mensen op Facebook geblokkeerd worden omdat zij (des)informatie bekend maken die niet in lijn is met de opvattingen van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) en gevestigde organisaties in de zorg zoals in Nederland het RIVM. Maar deze organisaties kunnen ook fouten maken en corrupt zijn. Er is niet één waarheid.

Facebook

Het aantal dagelijks actieve gebruikers van Facebook ligt in april 2022 op bijna 2 miljard mensen. In Nederland checken 6,9 miljoen Nederlanders dagelijks hun Facebookaccount. Op 8 april 2018 riep Arjen Lubach op om je account bij Facebook te sluiten. Reden, Facebook had privé gegevens van gebruikers gelekt. Dat televisieprogramma ging nog niet over het beleid van Facebook om bepaalde inhoud te weren van het platform. Sindsdien is Facebook alleen maar gegroeid.

Facebook kan jou blokkeren of verwijderen. Ik ken verschillende mensen die dat overkomen is, maar vind het lastig om de precieze redenen te achterhalen. Facebook kan veel content verwijderen dat het concern niet op het platform wil hebben. Je mag geen naakten, geen seks, geen haatdragende teksten, geweld of bijvoorbeeld pesten online zetten bij Facebook. Je mag ook geen desinformatie verspreiden. We weten heel goed wat naaktfoto’s zijn of wat persten is, maar wat is desinformatie en wie bepaalt dat?

In dit artikel behandel ik vooral informatie over Covid-19 en vaccins daartegen. Facebook is heel expliciet over informatie die wordt geblokkeerd of verwijderd. Op de site staat de volgende toelichting, hieronder afgedrukt in cursief. Daaruit blijkt dat Facebook de lijn volgt van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en andere gevestigde organisaties zoals het RIVM of de Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Als je bijdrage daar tegenin gaat kan die dus geweigerd worden.

Wappies

In dit verband is een bijzonder soort mensen bekend geworden die dwalen in het doolhof, de Wappies. “Een Wappie is iemand die over bepaalde kwesties een zeer uitgesproken mening heeft die niet op feiten gebaseerd is”, stelt het Genootschap Onze Taal.  “Wappies is een spottende en kleinerende term voor mensen die stellige beweringen doen over een onderwerp (zoals corona), terwijl anderen die beweringen als onzin beschouwen. Dat komt doordat ze niet gebaseerd zijn op serieus te nemen bronnen, maar op halve en hele verzinsels en complottheorieën”, zegt Onze Taal. Hieronder staat een lijst van voorbeelden van uitspraken die Facebook verzinsels noemt.

Wat weert Facebook

   II. Gevaarlijke desinformatie over gezondheid

Facebook stelt: We overleggen met toonaangevende gezondheidsorganisaties om desinformatie over gezondheid te identificeren die mogelijk rechtstreeks bijdraagt aan dreigende schade aan de volksgezondheid en veiligheid. De schadelijke desinformatie over gezondheid die we verwijderen, omvat het volgende:

Desinformatie over vaccinaties. We verwijderen desinformatie in de eerste plaats over vaccinaties wanneer autoriteiten voor volksgezondheid concluderen dat de informatie onjuist is en waarschijnlijk rechtstreeks kan bijdragen aan dreigende afwijzingen van vaccinaties. Deze omvatten:

Vaccins veroorzaken autisme (bijvoorbeeld: 'Door de verhoging van het aantal vaccinaties hebben zoveel kinderen tegenwoordig autisme'.)

Vaccins veroorzaken wiegendood (bijvoorbeeld: 'Weet je niet dat vaccins wiegendood veroorzaken?'

Vaccins veroorzaken de ziekte waartegen ze moeten beschermen of zorgen ervoor dat de persoon die het vaccin krijgt vatbaarder is om de ziekte te krijgen (bijvoorbeeld: 'Als je je laat vaccineren, is de kans groter dat je de ziekte krijgt omdat er een stam van de ziekte in zit. Kijk uit!')

Vaccins of de bestanddelen ervan zijn dodelijk, giftig, schadelijk of gevaarlijk (bijvoorbeeld: 'Natuurlijk kun je je laten vaccineren, als je het niet erg vindt om gif in je lijf te stoppen'.)

Natuurlijke immuniteit is veiliger dan door een vaccin verworven immuniteit (bijvoorbeeld: 'Het is veiliger om de ziekte te krijgen dan je te laten vaccineren'.)

Het is gevaarlijk om binnen korte tijd meerdere vaccins te krijgen, ook als die timing medisch is aanbevolen (bijvoorbeeld: 'Laat je nooit vaccineren met meer dan een vaccin tegelijk, dat is gevaarlijk. Het maakt me niet uit wat de dokter tegen je zegt!')

Vaccins zijn niet effectief om de ziekte te voorkomen waartegen ze zouden beschermen. Voor de COVID-19-, griep- en malariavaccin verwijderen we echter geen beweringen dat die vaccins niet effectief zijn om te voorkomen dat iemand die virussen oploopt. (Bijvoorbeeld: Verwijderen – 'Het poliovaccin doet eigenlijk niets om te voorkomen dat je de ziekte krijgt'; Verwijderen – 'Vaccins doen eigenlijk niets om te voorkomen dat je ziektes krijgt'; Toestaan – 'Het vaccin voorkomt niet dat je COVID-19 krijgt, daarom moet je nog steeds fysieke afstand houden en een mondkapje dragen als je in de buurt van anderen bent.')

Mazelen krijgen kan er niet voor zorgen dat je doodgaat (vereist aanvullende informatie en/of context) (Bijvoorbeeld: 'Maak je er niet druk over of je mazelen krijgt, het is niet dodelijk'.)

Vitamine C is even doeltreffend als vaccins in het voorkomen van ziekten waarvoor vaccins bestaan.

Voorbeelden van blokkades

Tegen dit beleid van Facebook bestaat weerstand. Hoeveel en of de weerstand groeit weet ik niet. Een vriendin die meerdere malen voor 90 of 20 dagen van Facebook is verwijderd schrijft dat ze “in de gevangenis zit”. Ik schrik: jij in de gevangenis?  “Nee, ik bedoel de Facebook gevangenis. Ik zit er nog steeds in, nog acht dagen en 90 dagen lang gaan ze mijn posts onderaan plaatsen, zodat niemand ze leest. We leven echt in een censuur Adriaan!”. Zij stuurt mij voorbeelden van posts die volgens haar worden verwijderd zoals deze van Dr. Scott Jensen, een politicus uit Minnesota die zich aansloot bij de anti-vaccinatie beweging.

https://www.youtube.com/watch?v=oqSSLZ34Qwk .

“Of deze speech van een lid van Noors parlementslid, Suzanne Heart, bijvoorbeeld is verwijderd!!”, schrijft zij.  https://rumble.com/v21dpwq-vaccine-safety-rogaland-county-council-14th-december-2022-rep-susanne-heart.html .

Andere informatiebronnen

Op 6 augustus 2022 post zij een artikel waarin een anonieme auteur beweert dat niet het RIVM of het OMT, maar de NCTV het beleid inzake corona bepaalt. Dat zou volgens hem of haar blijken uit 80.000 pagina’s vrijgegeven WOB-publicaties en de bron is de website https://indepen.nl die weer gelieerd is aan DOCSFair (https://docsfair.nl/ )  Er staat bijvoorbeeld in: “dus in plaats van VWS kregen het ministerie van Justitie en Veiligheid en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid het voor het zeggen”. Dat wordt niet onderbouwd met feiten, het is een mening. Ook wordt niet duidelijk waar de WOB-documenten zijn.

In relatie hiermee staat ook ondernemer Nico Sloot en regisseur Belgin Inal die een  veel besproken documentaire hebben gemaakt met de tite “Covid-19 – The System. Deze staat op Youtube en interessant genoeg staat er wel een verwijzing naar informatie van de Rijksoverheid bij.

In een gesprek met Ab Gietelink van Café Weltschmerz  zegt Nico Sloot “dat er documenten bestaan die bewijzen dat de mainstream media letterlijk de opdracht van de regering hebben gekregen om zoveel mogelijk angst te zaaien onder de bevolking. Het einddoel zal u reeds bekend zijn: iedereen zal en moet meerdere keren worden geïnjecteerd met experimentele mRNA vaccins. De grote ‘Big Tech’ en ‘Big Pharma’ bazen en andere miljardairs zijn dit jaar overigens al € 1100 miljard rijker geworden door de corona pandemie-hoax.” Een interview met Sloot is hier te vinden.

Mijn vriendin, zij is een tango dansende verpleegster, verwijst me naar een interview door Ad Verbrugge  van De Nieuwe Wereld op Youtube over de Twitterfiles met rechtsfilosoof  Christian Alting von Geusau .

Kanttekeningen: wat is waar

In mijn vak van journalist werkte ik met een formule als het om nieuws ging: 5WH/3. Geef antwoord op Wie, Wat, Waar, Wanneer, Waarom en Hoe. En check je informatie bij tenminste twee en liefst drie onafhankelijk van elkaar opererende bronnen. Dat gebeurt onvoldoende en niet zelden betreft het meningen van mensen, in plaats van zorgvuldig onderbouwde feiten. Nu zijn meningen ook informatie en ik vind het goed dat de gevestigde farmaceutische en medische industrie en overheden forse tegenwind krijgen van opponenten van het gevoerde beleid. Er is geen enkelvoudige waarheid. “De waarheid”, is als een diamant, geslepen met veel facetten en invalshoeken. 

De uitgever als koning

Media, zoals Facebook, Linkedin, maar ook kranten zoals de New York Times, De Volkskrant of je regionale krant, maar ook je eigen account op Facebook, hebben – als het goed is – altijd en allemaal hun eigen principes van wat zij wel en wat zij niet publiceren. Daar ben je verantwoordelijk voor. Een medium – ook je eigen account op FB – heeft zijn waardigheid. Facebook kan en mag eisen aan content stellen, ook al is Facebook geen uitgever, maar een distributeur. Als het erop aankomt is een uitgever verheven boven het parlement en de koning, de hoogste dienaar van het volk. In die zin valt Facebook niets te verwijten wanneer zij criteria stellen aan wat zij wel of niet willen laten publiceren op hun platform. Dat is hun recht.