#brabd

We build relationships, increase your online presence, develop brand awareness and help to establish your search authority.

De afgelopen week zijn de scholen weer begonnen, tot verdriet van sommigen en tot vreugde van anderen. Het is de jaarlijkse paradox: terwijl de zomer op zijn eind loopt en de bladeren spoedig beginnen te vallen, kennen de scholen en universiteiten juist een nieuw begin. Ook het culturele seizoen begint opnieuw, de voetbalcompetities, het politieke jaar, enzovoorts. Regeneratie te midden van verval.

In Londen bracht de herfst van 1666 ongekend onheil met zich mee, maar ook een uitgelezen kans om te vernieuwen. Dit weekend is het precies 350 jaar geleden dat de Great Fire of London uitbrak, die een groot deel van het middeleeuwse centrum van de stad in de as legde. De Britse hoofdstad herdenkt deze brand dit weekend met prachtige vuurshows en installaties.

Het inferno begon op 2 september op een nu legendarische plaats: de bakkerij van Thomas Farriner in Pudding Lane. In dit epicentrum van de brand liep de temperatuur, zo blijkt uit sporen, op tot wel 1250 graden. Het vuur verspreidde zich snel, en de veelal houten bebouwing had geen schijn van kans tegen de vlammen.

De verwoesting was na drie dagen compleet. Een gebied van de Tower of London in het oosten tot aan Westminster in het westen verbrandde volledig. Dit komt grofweg overeen met de omvang van de stad binnen de oude Romeinse stadsmuren. Er bestond nauwelijks een brandweer, en volgens moderne historici werd de brand gestopt door gecontroleerd huizen in de fik te steken: fighting fire with fire.

70.000 van de 80.000 huizen gingen verloren, maar gek genoeg waren er maar zes doden volgens officiële cijfers. Dit komt omdat de rijkere Londenaren niet in het centrum woonden, waar enkele jaren tevoren de pest had huisgehouden. De aristocraten waren naar de buitenwijken gevlucht, zoals de koning zelf, wiens kasteel Whitehall in Westminster ternauwernood werd gered. Het brandde nog dezelfde eeuw alsnog af overigens. Aangezien er in de City alleen maar armen woonden die niet waren geregistreerd en waarvan nauwelijks stoffelijke resten overbleven, waren er maar zes doden volgens de archieven. Het moeten er duizenden zijn geweest.

Na de brand kon Londen opnieuw worden opgebouwd, maar nu in steen. Dat gebeurde onder andere door de beroemde architect Sir Christopher Wren, die onder meer de nieuwe Saint Paul’s Cathedral ontwierp. Koning Charles II vreesde een opstand van ontheemde massa’s en kwam met een grootschalig plan om de armen elders buiten de stad te huisvesten. De stad zelf werd daarna grotendeels volgens hetzelfde stratenplan herbouwd, maar nu vuurbestendig. Een stenen feniks herrees.

Charles Dickens beschreef in A Tale of Two Cities uit 1859 hoe opstandig Parijs wel niet was, vergeleken met het bedaarde Londen. Hoewel Engeland in de 17e eeuw zeker grote conflicten kende, liep het in Londen nooit zo uit de hand als in Parijs, waar in 1789 de straten rood kleurden. De bevolking had er genoeg van, en deze keer ontsprongen de aristocraten de dans niet. Duizenden kwamen onder de guillotine.

Op de puinhopen van het Franse koninkrijk werd uiteindelijk een Republiek gebouwd, maar de Parijse binnenstad was daarmee nog niet ‘getemd’. Gedurende de hele 19e eeuw volgde de ene revolutie de andere op. 

Hoe werd Parijs uiteindelijk gepacificeerd? Door baron Haussmann, die de middeleeuwse binnenstad, met zijn donkere steegjes waar de mensen als ratten konden wegkruipen, plat liet gooien en vervangen door brede boulevards, waar de kanonnen makkelijk over konden worden getransporteerd. Victor Hugo beschreef in Les Miserables uit 1862 de oude verdwenen binnenstad en vervloekte Haussmann.

Wat een brand had gedaan in Londen moest twee eeuwen later in Parijs gebeuren door ingreep van bovenaf. In dat opzicht waren Haussmann en zijn opdrachtgever, keizer Napoleon III, als Nero, die stonden te juichen bij de sloop van het hart van de stad. Hoe dan ook, het nieuwe begin was er met alle geweld gekomen. De problemen zouden zich naar de buitenwijken verplaatsen.

In later eeuwen werd Londen nog vaker gedwongen te herrijzen uit de as, bijvoorbeeld toen tijdens de Tweede Wereldoorlog de binnenstad werd platgebombardeerd. Hetzelfde geldt natuurlijk voor andere steden als Rotterdam, Berlijn, Dresden, Tokyo, enzovoorts. Na het plotselinge einde volgde een nieuw begin.