Chi tiết mức đóng BHXH 2026 mới nhất cho NLĐ
Đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc là một trong những nghĩa vụ pháp lý quan trọng nhằm đảm bảo quyền lợi an sinh cho người lao động, đồng thời là trách nhiệm của người sử dụng lao động. Bước sang năm 2026, với sự ra đời của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản liên quan, nhiều quy định về tỷ lệ trích nộp cũng như giới hạn tiền lương tính đóng bảo hiểm đã được làm rõ. Việc nắm bắt kịp thời các quy định này sẽ giúp doanh nghiệp chủ động trong kế hoạch tài chính và tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có.
Tỷ lệ trích nộp BHXH, BHYT, BHTN năm 2026
Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Luật Việc làm 2025 và các Nghị định liên quan, tổng tỷ lệ trích nộp các quỹ bảo hiểm (BHXH, BHYT, BHTN) bắt buộc đối với người lao động làm việc trong điều kiện bình thường vẫn được giữ nguyên ở mức 32% trên quỹ tiền lương làm căn cứ đóng.
Để tính toán chi phí chính xác và hiểu rõ cấu thành của mức đóng BHXH 2026, người lao động và doanh nghiệp cần lưu ý tỷ lệ phân bổ cụ thể như sau:
Người lao động đóng (10,5%): Bao gồm 8% vào quỹ hưu trí và tử tuất; 1% vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và 1,5% vào quỹ bảo hiểm y tế (BHYT).
Người sử dụng lao động đóng (21,5%): Bao gồm 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất; 3% vào quỹ ốm đau và thai sản; 1% BHTN; 3% BHYT và 0,5% vào quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN).
Lưu ý: Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong ngành nghề có nguy cơ cao về TNLĐ-BNN, nếu đủ điều kiện và được Bộ LĐ-TB&XH chấp thuận, mức đóng vào quỹ TNLĐ-BNN có thể giảm xuống còn 0,3%.
Giới hạn mức tiền lương tối đa tính đóng BHXH
Không phải toàn bộ thu nhập của người lao động đều được dùng làm căn cứ để tính đóng BHXH. Theo quy định của pháp luật, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc sẽ bị khống chế bởi mức trần tối đa.
Cụ thể, Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Trong giai đoạn chuyển tiếp, khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở, mức tham chiếu này được tính bằng mức lương cơ sở hiện hành (đang là 2,34 triệu đồng/tháng theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP).
Dựa trên công thức này, trần tiền lương đóng BHXH năm 2026 được xác định là: 20 x 2,34 triệu đồng = 46,8 triệu đồng/tháng.
Như vậy, nếu người lao động có mức thu nhập thực tế vượt trên 46,8 triệu đồng/tháng thì phần thu nhập dôi dư sẽ không phải trích nộp BHXH. Nghĩa vụ đóng bảo hiểm chỉ áp dụng tối đa trên giới hạn 46,8 triệu đồng này.
Đối tượng nào bắt buộc phải tham gia đóng bảo hiểm?
Việc xác định đúng đối tượng tham gia là bước đầu tiên để thực hiện trích nộp bảo hiểm chính xác. Theo Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, đối tượng bắt buộc phải tham gia bao gồm:
Đối với công dân Việt Nam: Bao gồm người làm việc theo hợp đồng lao động (HĐLĐ) không xác định thời hạn hoặc từ đủ 01 tháng trở lên; cán bộ, công chức, viên chức; lực lượng vũ trang; người quản lý doanh nghiệp/hợp tác xã có hưởng lương; người hoạt động không chuyên trách cấp xã/thôn; và cả người làm việc không trọn thời gian nhưng có mức lương bằng hoặc cao hơn mức căn cứ đóng BHXH thấp nhất.
Đối với công dân nước ngoài: Là những người làm việc tại Việt Nam theo HĐLĐ xác định thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam (trừ trường hợp di chuyển nội bộ, đã đủ tuổi nghỉ hưu hoặc theo điều ước quốc tế khác). Lưu ý: Từ 01/01/2026, lao động nước ngoài không thuộc đối tượng tham gia BHTN theo Luật Việc làm 2025.
Người sử dụng lao động: Mọi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng đều phải có trách nhiệm trích đóng bảo hiểm.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về tỷ lệ, hạn mức cũng như đối tượng tham gia BHXH trong năm 2026 không chỉ giúp doanh nghiệp tránh bị phạt hành chính, truy thu mà còn là cách thiết thực nhất để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người lao động trong suốt quá trình làm việc.
