#bhxh

Mỗi dịp cuối năm, câu chuyện về tiền thưởng và các khoản phúc lợi luôn là chủ đề "nóng" tại các doanh nghiệp. Trong đó, bản chất của khoản tiền thường được gọi là "tháng lương thứ 13" vẫn khiến nhiều người lao động băn khoăn về tính pháp lý cũng như cách tính toán cụ thể. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết các thắc mắc này dựa trên quy định hiện hành.

Lương tháng 13 có phải là khoản bắt buộc?

Trên thực tế, thuật ngữ "lương tháng 13" không được định nghĩa cụ thể trong Bộ luật Lao động 2019 hay các văn bản quy phạm pháp luật khác. Đây thực chất là một khoản "Thưởng" được quy định tại Điều 104 Bộ luật Lao động 2019.

Theo đó, thưởng là số tiền hoặc tài sản mà người sử dụng lao động chi trả cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc. Do đó, để trả lời cho câu hỏi lương tháng 13 là gì và có bắt buộc không, thì câu trả lời là không bắt buộc. Khoản này phụ thuộc hoàn toàn vào quy chế riêng, thỏa ước lao động tập thể hoặc hợp đồng lao động của từng doanh nghiệp.

Điều kiện để được nhận lương tháng 13

Mặc dù không mang tính ép buộc, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì chế độ này để khích lệ nhân sự. Thông thường, để nhận được khoản tiền này, người lao động cần đáp ứng các tiêu chí sau:

Có hợp đồng lao động (xác định thời hạn hoặc không xác định thời hạn).

Làm việc liên tục từ đủ 01 tháng trở lên (tính đến thời điểm chi trả).

Vẫn còn đang làm việc tại doanh nghiệp vào thời điểm tính và chi trả thưởng.

Các cách tính lương tháng 13 phổ biến

Do pháp luật không ấn định công thức cụ thể, việc tính toán sẽ do doanh nghiệp tự quyết định nhằm đảm bảo công bằng. Dưới đây là 02 cách tính thông dụng nhất:

1. Tính theo tiền lương trung bình Đây là cách tính phản ánh đúng thu nhập bình quân cả năm.

Người làm đủ 12 tháng: Hưởng trọn 01 tháng lương trung bình.

Người làm chưa đủ 12 tháng: Mức hưởng = (Số tháng làm việc thực tế / 12) x Tiền lương trung bình.

2. Tính theo lương tháng 12 Nhiều đơn vị chọn cách này để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho nhân viên. Mức thưởng sẽ căn cứ vào mức lương thực tế của tháng cuối cùng trong năm (thường là mức cao nhất nếu có tăng lương), thay vì tính trung bình cộng.

Phân biệt lương tháng 13 và thưởng Tết

Rất nhiều người nhầm lẫn hai khái niệm này. Dựa trên bản chất, lương tháng 13 thường được thỏa thuận trước trong hợp đồng hoặc quy chế và mang tính chất định kỳ (thường trả vào tháng 12 dương lịch). Trong khi đó, thưởng Tết phụ thuộc hoàn toàn vào lợi nhuận kinh doanh và sự "hào phóng" của doanh nghiệp, thường chi trả trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.

Giải đáp một số thắc mắc thường gặp

Thời gian thử việc có được tính không? Có. Nếu người lao động đáp ứng đủ điều kiện, hoàn thành thử việc và làm việc liên tục tối thiểu 01 tháng trong năm thì thời gian thử việc vẫn được tính để chi trả lương tháng 13.

Lương tháng 13 có phải đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH) không? Không. Căn cứ Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH (sửa đổi bởi Thông tư 06/2021/TT-BLĐTBXH) và Công văn 560/LĐTBXH-BHXH, tiền lương tháng 13 là khoản tiền thưởng, không thuộc danh mục tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc.

Việc tham gia BHXH tự nguyện đang ngày càng được quan tâm như một giải pháp tài chính bền vững cho tuổi già. Tuy nhiên, để chủ động trong kế hoạch tài chính, người tham gia cần nắm rõ các quy định về độ tuổi, điều kiện và công thức tính toán quyền lợi thực tế. Bài viết dưới đây của xCyber sẽ phân tích cụ thể các yếu tố quyết định đến mức hưởng lương hưu bảo hiểm xã hội tự nguyện mà bạn sẽ nhận được.

Điều kiện hưởng lương hưu khi tham gia BHXH tự nguyện

Theo quy định mới nhất của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được hưởng lương hưu khi đáp ứng đủ các điều kiện sau về độ tuổi và thời gian đóng:

Độ tuổi nghỉ hưu: Thực hiện theo Khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019. Cụ thể, nam cần đủ 60 tuổi 3 tháng và nữ cần đủ 55 tuổi 4 tháng.

Thời gian đóng BHXH: Theo quy định mới áp dụng cho giai đoạn sau ngày 1/7, người tham gia chỉ cần có tối thiểu 15 năm đóng BHXH tự nguyện (thay vì 20 năm như trước đây) là đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Cách tính mức hưởng lương hưu bảo hiểm xã hội tự nguyện hàng tháng

Theo Khoản 1, Điều 36 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức lương hưu thực nhận được xác định theo công thức chung sau:

Mức lương hưu hàng tháng = (Tỷ lệ hưởng lương hưu) x (Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH).

Trong đó:

Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH: Là bình quân các mức thu nhập tháng mà người tham gia đã chọn đóng trong toàn bộ thời gian tham gia.

Tỷ lệ hưởng lương hưu: Được tính dựa trên số năm đóng BHXH, tối đa là 75%. Quy định cụ thể cho từng đối tượng như sau:

Với lao động Nữ: Đóng đủ 15 năm được hưởng 45%. Sau đó, cứ mỗi năm đóng thêm được cộng thêm 2%.

Với lao động Nam: Đóng đủ 20 năm được hưởng 45%. Cứ mỗi năm đóng thêm được cộng 2%. (Lưu ý: Nếu đóng từ 15 đến dưới 20 năm, tỷ lệ hưởng là 40% ở năm thứ 15, sau đó mỗi năm đóng thêm cộng 1%).

Ví dụ minh họa cách tính lương hưu thực tế

Để giúp bạn đọc dễ hình dung, xCyber xin đưa ra hai ví dụ cụ thể dựa trên quy định hiện hành:

Ví dụ 1: Lao động Nam (Ông B) Ông B đóng BHXH tự nguyện 28 năm với mức bình quân thu nhập tháng là 4.500.000 đồng/tháng.

Tỷ lệ hưởng: 20 năm đầu (45%) + 8 năm đóng thêm (8 x 2% = 16%) = 61%.

Lương hưu hàng tháng: 61% x 4.500.000 đồng = 2.745.000 đồng/tháng.

Ví dụ 2: Lao động Nữ (Bà A) Bà A đóng BHXH tự nguyện 22 năm với mức bình quân thu nhập là 3.000.000 đồng/tháng.

Tỷ lệ hưởng: 15 năm đầu (45%) + 7 năm đóng thêm (7 x 2% = 14%) = 59%.

Lương hưu hàng tháng: 59% x 3.000.000 đồng = 1.770.000 đồng/tháng.

Quy định về mức trợ cấp 1 lần khi nghỉ hưu

Ngoài lương hưu hàng tháng, người lao động có thời gian đóng BHXH cao hơn số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng tối đa (75%) sẽ được hưởng thêm trợ cấp một lần ngay khi nghỉ hưu.

Điều kiện: Số năm đóng BHXH cao hơn 35 năm (đối với Nam) và cao hơn 30 năm (đối với Nữ).

Mức hưởng: Cứ mỗi năm đóng dư (vượt mốc 75%) thì được tính bằng 0,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Công thức: Mức trợ cấp 1 lần = Số năm đóng dư x 0.5 x Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Sự thay đổi của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực từ ngày 01/07 đã mang đến những điều chỉnh quan trọng đối với nhóm đối tượng là hộ kinh doanh. Nếu trước đây việc tham gia bảo hiểm chủ yếu dựa trên tinh thần tự nguyện, thì nay pháp luật đã thiết lập những khung pháp lý bắt buộc cụ thể. Bài viết dưới đây của xCyber sẽ làm rõ vấn đề hộ kinh doanh có đóng bảo hiểm xã hội không, lộ trình thực hiện và mức đóng chi tiết theo quy định hiện hành.

1. Hộ kinh doanh có thuộc diện bắt buộc đóng BHXH?

Trước đây, theo Luật BHXH 2014, chủ hộ kinh doanh không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà chỉ có thể tham gia theo hình thức tự nguyện. Tuy nhiên, Luật BHXH 2024 đã thay đổi hoàn toàn quy định này nhằm mở rộng lưới an sinh xã hội.

Câu trả lời là CÓ. Theo quy định mới, chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh chính thức trở thành đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Lộ trình áp dụng được phân chia rõ ràng như sau:

Từ ngày 01/07: Áp dụng bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai.

Từ ngày 01/07/2029: Mở rộng áp dụng cho tất cả các chủ hộ kinh doanh còn lại (bao gồm cả các phương pháp tính thuế khác).

Trường hợp ngoại lệ: Chủ hộ kinh doanh sẽ không phải đóng nếu đã đủ tuổi nghỉ hưu hoặc đang tham gia BHXH bắt buộc ở nhóm đối tượng khác (ví dụ: đang làm việc tại doanh nghiệp, là dân quân thường trực,...)

2. Quy định về mức đóng BHXH

Nghĩa vụ tài chính của hộ kinh doanh được chia làm hai phần riêng biệt: đóng cho chính chủ hộ và đóng cho người lao động thuê mướn (nếu có).

Đối với bản thân Chủ hộ kinh doanh

Tổng tỷ lệ đóng là 29,5% trên mức thu nhập tháng do chủ hộ tự lựa chọn (nằm trong khung quy định). Khoản này bao gồm:

Quỹ hưu trí và tử tuất: 22%

Quỹ ốm đau và thai sản: 3%

Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT): 4,5%.

Đối với Người lao động làm việc tại hộ kinh doanh

Nếu hộ kinh doanh có thuê lao động (hợp đồng từ 1 tháng trở lên), trách nhiệm đóng bảo hiểm được quy định như sau:

Hộ kinh doanh chịu trách nhiệm đóng: 21,5% quỹ lương tháng (gồm 14% hưu trí-tử tuất, 3% ốm đau-thai sản, 0,5% tai nạn lao động, 3% BHYT, 1% BHTN).

Người lao động trích đóng: 10,5% tiền lương (gồm 8% hưu trí-tử tuất, 1.5% BHYT, 1% BHTN).

3. Mức phạt khi vi phạm quy định đóng BHXH

Để đảm bảo tính nghiêm minh, Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định các chế tài xử phạt nặng đối với hành vi trốn đóng hoặc chậm đóng BHXH của hộ kinh doanh:

Chậm đóng BHXH: Phạt tiền từ 12% – 15% tổng số tiền phải đóng (tối đa 75.000.000 đồng).

Đóng không đủ số người: Phạt tiền từ 12% – 15% tổng số tiền phải đóng.

Không đóng BHXH (trốn đóng nhưng chưa đến mức hình sự): Phạt tiền từ 18% – 20% tổng số tiền phải đóng (tối đa 75.000.000 đồng).

Hành vi trốn đóng nghiêm trọng: Có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 – 75.000.000 đồng.

Ngoài tiền phạt, hộ kinh doanh buộc phải truy nộp đủ số tiền nợ gốc cộng với tiền lãi chậm đóng tính theo mức 0,03%/ngày.

Nhiều người lao động khi bắt đầu công việc mới thường thắc mắc liệu thời gian thử việc có được hưởng các chế độ an sinh xã hội hay không. Việc hiểu rõ các quy định về hợp đồng thử việc có đóng bhxh không sẽ giúp người lao động và người sử dụng lao động đảm bảo đúng quyền lợi và nghĩa vụ pháp lý của mình. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ vấn đề này dựa trên các quy định mới nhất hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

1. Hợp đồng thử việc là gì?

Theo quy định hiện hành, Bộ luật Lao động 2019 tuy không đưa ra khái niệm định danh cụ thể nhưng có quy định về việc thử việc. Theo đó, người sử dụng lao động và người lao động có thể thỏa thuận nội dung thử việc ghi trong hợp đồng lao động hoặc thỏa thuận về thử việc bằng việc giao kết hợp đồng thử việc.

Hợp đồng thử việc được hiểu là sự thỏa thuận giữa hai bên về việc làm thử trong một khoảng thời gian nhất định. Mục đích chính là để đánh giá mức độ phù hợp của người lao động với công việc. Các nội dung như vị trí, điều kiện làm việc, quyền lợi, nghĩa vụ và mức lương... đều phải được ghi rõ trong hợp đồng để đảm bảo quyền lợi cho cả hai bên.

2. Quy định về đóng BHXH đối với người thử việc

Căn cứ vào hướng dẫn chi tiết Luật Bảo hiểm xã hội 2024, việc xác định nghĩa vụ đóng BHXH cho người thử việc phụ thuộc vào hình thức giao kết hợp đồng. Khoản 1 Điều 24 Bộ luật Lao động 2019 cho phép hai bên có thể lựa chọn một trong hai hình thức: ghi nội dung thử việc ngay trong hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng thử việc riêng biệt.

Trường hợp 1: Ký hợp đồng thử việc riêng biệt

Theo quy định mới nhất hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động làm việc theo hợp đồng thử việc theo quy định của pháp luật lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Nguyên nhân là do nội dung của hợp đồng thử việc riêng biệt không bao gồm quy định về BHXH, BHYT, BHTN (theo khoản 2 Điều 24 Bộ luật Lao động 2019). Đây chỉ là giai đoạn làm thử để đánh giá năng lực, chưa phát sinh đầy đủ quyền và nghĩa vụ như quan hệ lao động chính thức. Do đó, doanh nghiệp không có nghĩa vụ đóng bảo hiểm bắt buộc trong trường hợp này.

Trường hợp 2: Ghi nội dung thử việc trong hợp đồng lao động

Nếu nội dung thử việc được ghi trực tiếp trong hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, thì người lao động được coi là đang làm việc theo hợp đồng lao động. Khi đó, họ thuộc đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của pháp luật.

3. Thử việc không đóng BHXH có được trả thêm tiền không?

Vấn đề chi trả thêm tiền tương đương mức đóng bảo hiểm cũng được phân chia rõ ràng tùy theo từng trường hợp cụ thể:

Đối với hợp đồng thử việc riêng biệt: Do người lao động trong trường hợp này không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, nên người sử dụng lao động không có nghĩa vụ phải trả thêm khoản tiền tương đương phần đóng bảo hiểm mà doanh nghiệp chi trả cho nhân viên chính thức. Người thử việc sẽ không nhận được khoản tiền này.

Đối với hợp đồng lao động có nội dung thử việc: Nếu người lao động thuộc đối tượng đóng bảo hiểm (hợp đồng từ 1 tháng trở lên) nhưng vì lý do nào đó không tham gia BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc, thì khi trả lương, người sử dụng lao động phải trả thêm cho họ một khoản tiền tương đương với mức đóng các loại bảo hiểm này mà đáng lẽ doanh nghiệp phải nộp.

Chế độ tử tuất là một trong những chính sách an sinh nhân văn nhất, nhằm hỗ trợ tài chính kịp thời cho thân nhân khi người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) không may qua đời. Bên cạnh mục tiêu hưu trí, việc nắm rõ các quy định về chế độ tử tuất khi tham gia bhxh tự nguyện sẽ giúp người lao động và gia đình bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của mình. Dưới đây là phân tích chi tiết về điều kiện, mức hưởng và hồ sơ cần thiết theo quy định mới nhất.

1. Trợ cấp mai táng: Mức hưởng và điều kiện áp dụng

Đây là khoản tiền hỗ trợ chi phí hậu sự cho người lo mai táng khi người tham gia BHXH tự nguyện qua đời.

Điều kiện hưởng: Người lo mai táng sẽ được nhận khoản trợ cấp này nếu người mất thuộc một trong hai trường hợp:

Đã có thời gian đóng BHXH tự nguyện từ đủ 60 tháng (tương đương 5 năm) trở lên.

Đang trong thời gian hưởng lương hưu.

Mức hưởng cụ thể:

Trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng mà người tham gia qua đời.

Căn cứ theo quy định mới thay thế cho "mức lương cơ sở", mức tham chiếu hiện đang áp dụng là 2.340.000 đồng/tháng.

Như vậy, tổng số tiền trợ cấp mai táng thực nhận là: 10 x 2.340.000 = 23.400.000 đồng.

2. Quy định về trợ cấp tuất một lần

Trợ cấp tuất một lần là hình thức phổ biến nhất đối với người tham gia BHXH tự nguyện. Mức hưởng được tính toán dựa trên quá trình đóng góp hoặc thời gian hưởng lương hưu của người đã mất.

Đối với người đang đóng hoặc đang bảo lưu thời gian đóng: Mức hưởng được tính dựa trên số năm đã đóng BHXH:

Các năm đóng trước năm 2014: Mỗi năm tính bằng 1,5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.

Các năm đóng từ năm 2014 trở đi: Mỗi năm tính bằng 2 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.

Lưu ý: Mức hưởng thấp nhất bằng 03 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.

Đối với người đang hưởng lương hưu:

Nếu qua đời trong 02 tháng đầu hưởng lương hưu: Mức trợ cấp bằng 48 tháng lương hưu đang hưởng.

Nếu qua đời sau 02 tháng: Cứ hưởng thêm 01 tháng lương hưu thì mức trợ cấp sẽ giảm đi 0,5 tháng lương hưu.

3. Trường hợp đặc biệt hưởng trợ cấp tử tuất hàng tháng

Thông thường, BHXH tự nguyện áp dụng tuất một lần. Tuy nhiên, thân nhân có thể được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng nếu người mất thuộc các trường hợp đặc biệt liên quan đến quá trình đóng BHXH bắt buộc trước đó:

Điều kiện người mất: Đã đóng BHXH bắt buộc đủ 15 năm; hoặc đang hưởng lương hưu mà trước đó có đủ 15 năm đóng bắt buộc; hoặc chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Mức hưởng hàng tháng:

Mức cơ bản: Bằng 50% mức tham chiếu (tương ứng 1.170.000 đồng/tháng).

Mức nuôi dưỡng: Bằng 70% mức tham chiếu (tương ứng 1.638.000 đồng/tháng) nếu thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng.

4. Hồ sơ và thời hạn giải quyết

Để đảm bảo quyền lợi được giải quyết nhanh chóng, thân nhân cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và nộp đúng thời hạn.

Hồ sơ bao gồm:

Bản chính Sổ BHXH.

Đơn đề nghị của thân nhân (Mẫu 04A-HSB).

Bản sao Giấy chứng tử hoặc Giấy báo tử hoặc Trích lục khai tử.

Tờ khai của thân nhân (Mẫu số 09-HSB).

Các giấy tờ khác (Giấy ủy quyền, giấy tờ chứng minh quan hệ thân nhân...) tùy trường hợp cụ thể.

Thời hạn nộp: Trong vòng 90 ngày kể từ ngày người tham gia qua đời, thân nhân có trách nhiệm nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH.

Thời gian giải quyết: Cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết và chi trả trong thời hạn tối đa 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Chế độ thai sản luôn là một trong những quyền lợi an sinh quan trọng hàng đầu mà người lao động quan tâm. Theo Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành, quyền lợi của người tham gia bảo hiểm tự nguyện đã có những thay đổi mang tính bước ngoặt. Vậy thực tế việc đóng bhxh tự nguyện có được hưởng thai sản không và điều kiện áp dụng cụ thể như thế nào? Cùng xCyber tìm hiểu chi tiết các mốc thời gian và quy định mới nhất ngay sau đây.

1. Người tham gia BHXH tự nguyện có được hưởng thai sản không?

Trước đây, theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người tham gia BHXH tự nguyện chỉ được hưởng hai chế độ là hưu trí và tử tuất, hoàn toàn không có chế độ thai sản.

Tuy nhiên, căn cứ theo Luật Bảo hiểm xã hội mới nhất, chính sách đã bổ sung thêm chế độ trợ cấp thai sản cho người tham gia BHXH tự nguyện. Cụ thể:

Trước ngày 01/07: Người tham gia BHXH tự nguyện chưa được hưởng chế độ thai sản.

Từ ngày 01/07 trở đi: Người tham gia BHXH tự nguyện chính thức được hưởng chế độ trợ cấp thai sản bên cạnh hai chế độ hiện hữu là hưu trí và tử tuất.

Đây là bước tiến quan trọng nhằm hỗ trợ tài chính cho nhóm lao động tự do, giúp họ an tâm hơn trong thời gian sinh nở.

2. Điều kiện và đối tượng hưởng trợ cấp thai sản tự nguyện

Căn cứ Điều 94 Luật Bảo hiểm xã hội mới, đối tượng và điều kiện hưởng trợ cấp thai sản khi đóng BHXH tự nguyện được quy định như sau:

Đối tượng được hưởng:

Lao động nữ sinh con.

Lao động nam có vợ sinh con.

Điều kiện cốt lõi để nhận trợ cấp:

Người tham gia BHXH tự nguyện (hoặc tổng thời gian tham gia cả BHXH tự nguyện và bắt buộc) phải đóng bảo hiểm từ đủ 06 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh con.

Trường hợp người mẹ tham gia BHXH tự nguyện qua đời sau khi sinh con thì người cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng trẻ sẽ là người nhận trợ cấp thai sản.

Nếu cả cha và mẹ đều đủ điều kiện hưởng thì chỉ một trong hai người (cha hoặc mẹ) được nhận trợ cấp thai sản.

Trường hợp đủ điều kiện hưởng ở cả hai loại hình BHXH (bắt buộc và tự nguyện) thì người lao động chỉ được hưởng chế độ thai sản theo BHXH bắt buộc.

3. Mức hưởng trợ cấp thai sản khi đóng BHXH tự nguyện

Mức trợ cấp thai sản cho người tham gia tự nguyện được thiết kế như một khoản hỗ trợ tài chính một lần. Cụ thể:

Mức trợ cấp cơ bản: Người lao động nhận 2 triệu đồng cho mỗi con sinh ra.

Trường hợp đặc biệt: Mức này cũng được áp dụng cho trường hợp thai từ 22 tuần tuổi trở lên bị chết trong tử cung hoặc thai chết trong quá trình chuyển dạ.

Hỗ trợ bổ sung: Lao động nữ là người dân tộc thiểu số hoặc người dân tộc Kinh có chồng là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo sẽ được hưởng thêm các chính sách hỗ trợ đặc thù theo quy định của Chính phủ.

Nguồn chi trả cho trợ cấp thai sản tự nguyện do Ngân sách Nhà nước đảm bảo, khác với BHXH bắt buộc do Quỹ BHXH chi trả.

4. Thủ tục và hồ sơ nhận trợ cấp thai sản tự nguyện

Để nhận được khoản trợ cấp này, người lao động cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và tuân thủ quy trình giải quyết tại cơ quan BHXH:

Hồ sơ cần chuẩn bị:

Người lao động nộp bản sao của một trong các giấy tờ sau:

Giấy khai sinh, trích lục khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con.

Trường hợp thai chết lưu hoặc con chết sau sinh: Tóm tắt hồ sơ bệnh án, giấy ra viện hoặc văn bản xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã (nếu con mất trong vòng 24 giờ sau sinh).

Quy trình thực hiện:

Bước 1: Người lao động nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH trong vòng 60 ngày kể từ ngày sinh con.

Bước 2: Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết trong vòng 05 ngày làm việc. Trường hợp từ chối phải có văn bản trả lời và nêu rõ lý do.

5. So sánh quyền lợi thai sản giữa BHXH bắt buộc và tự nguyện

Dù BHXH tự nguyện đã có thêm trợ cấp thai sản, nhưng quyền lợi vẫn có sự khác biệt lớn so với hình thức bắt buộc:

Nhiều chủ doanh nghiệp và người quản lý băn khoăn về nghĩa vụ bảo hiểm khi không nhận thù lao trực tiếp từ đơn vị. Thực tế, pháp luật quy định nhóm đối tượng này vẫn thuộc diện tham gia bảo hiểm bắt buộc để đảm bảo an sinh lâu dài. Vậy cụ thể giám đốc không hưởng lương đóng bhxh bao nhiêu và quy trình thực hiện như thế nào để đúng quy định? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp câu trả lời chính xác nhất.

1. Đối tượng Giám đốc không hưởng lương thuộc diện đóng BHXH bắt buộc

Căn cứ theo Luật Bảo hiểm xã hội, đối tượng là người quản lý doanh nghiệp (bao gồm Giám đốc, Tổng giám đốc, thành viên Hội đồng quản trị, người đại diện phần vốn Nhà nước...) dù không hưởng tiền lương vẫn thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Cụ thể, người quản lý doanh nghiệp tư nhân và người quản lý công ty (chủ tịch công ty, chủ tịch Hội đồng thành viên...) giữ các chức danh quản lý theo Điều lệ công ty đều phải thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm. Việc này không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn đảm bảo các quyền lợi về hưu trí và tử tuất cho người đứng đầu doanh nghiệp.

2. Cách xác định mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm

Do không có tiền lương cố định từ doanh nghiệp, mức lương làm căn cứ đóng BHXH cho Giám đốc được xác định dựa trên mức thu nhập tự chọn.

Mức lương căn cứ đóng: Người lao động được lựa chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng, nhưng phải đảm bảo không thấp hơn mức tham chiếu thấp nhất và không cao hơn 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

Quy định điều chỉnh: Sau ít nhất 12 tháng thực hiện đóng bảo hiểm theo mức lương đã chọn, người quản lý có quyền thay đổi mức lương làm căn cứ đóng cho phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính.

Mức tham chiếu: Hiện tại, mức tham chiếu được áp dụng theo quy định của Chính phủ (tương đương mức lương cơ sở trước đây) là 2.340.000 đồng/tháng.

3. Tỷ lệ trích đóng và công thức tính toán thực tế

Khi đã xác định được mức thu nhập tự chọn, doanh nghiệp cần nắm rõ tỷ lệ trích nộp để trả lời cho câu hỏi đóng bao nhiêu tiền mỗi tháng.

Chi tiết tỷ lệ đóng các quỹ

Tổng tỷ lệ đóng bảo hiểm cho đối tượng Giám đốc không hưởng lương là 29,5% trên mức thu nhập đã chọn, bao gồm:

Quỹ Hưu trí và Tử tuất: 22%.

Quỹ Ốm đau và Thai sản: 3%.

Bảo hiểm Y tế (BHYT): 4,5%.

Lưu ý: Đối tượng này thuộc diện không đóng Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).

Ví dụ tính toán số tiền đóng hàng tháng

Nếu ông A là Giám đốc không hưởng lương và lựa chọn mức lương làm căn cứ đóng BHXH là 8.000.000 đồng/tháng:

Số tiền đóng hàng tháng: 8.000.000 VNĐ x 29,5% = 2.360.000 VNĐ/tháng.

Trách nhiệm đóng: Toàn bộ số tiền này do cá nhân Giám đốc tự chi trả, thực tế không có sự phân chia đóng góp giữa doanh nghiệp và người lao động như các hợp đồng lao động thông thường.

4. Hướng dẫn quy trình đăng ký đóng BHXH cho Giám đốc

Để thực hiện đóng bảo hiểm cho nhóm này, doanh nghiệp cần thực hiện thủ tục tách mã đơn vị quản lý riêng để thuận tiện cho việc đối chiếu và báo cáo.

Bước 1: Thực hiện hồ sơ 604: Doanh nghiệp đăng nhập phần mềm kê khai, lập hồ sơ theo mẫu 604 để xin cấp mã đơn vị quản lý riêng cho nhóm lao động "không hưởng lương". Việc này giúp tránh nhầm lẫn với danh sách lao động hưởng lương chính thức.

Bước 2: Nhận mã đơn vị phụ: Sau khi cơ quan BHXH phê duyệt, doanh nghiệp sẽ nhận được một mã quản lý riêng để sử dụng cho tất cả các nghiệp vụ phát sinh sau này.

Bước 3: Báo tăng và lựa chọn phương thức đóng: Sử dụng mã phụ để báo tăng lao động qua mẫu D02-TS và TK1-TS. Người quản lý có thể linh hoạt chọn phương thức đóng hàng tháng, 03 tháng một lần hoặc 06 tháng một lần.