#astronomi

Ömer Hayyam (1048 - _ - 1131) “Gözlem, aklın şiiridir.”

• Kalbe: “Hayat, anlamla güzeldir; soru sormakla derinleşir.” Ömer Hayyam, sadece bir matematikçi değil; varoluşun anlamını arayan bir filozoftu. Onun kalbi, hem sezgi hem sorguyla doluydu.

• Gönülle: “Bir rubai, bir ömürlük düşüncedir.” Rubailerinde kader, zaman, ölüm, aşk ve özgürlük gibi temaları işledi. Gönül gözüyle bakıldığında, onun şiiri bir içsel uyanıştır.

• Akla: “Sayılar, evrenin dilidir.” Cebir üzerine yazdığı Risale fi’l-Cebr ve’l-Mukabele adlı eserinde ikinci dereceden denklemlerin geometrik çözümlerini sundu. Binom açılımını sistemleştirdi, irrasyonel sayılarla çalıştı. Pi sayısını 16 basamağa kadar hesapladı, bu, yüzyıllar boyunca rekor olarak kaldı.

• Bilime: Zîc-i Melikşahî adlı astronomi takvimiyle, Gregoryen takvimden daha hassas bir sistem geliştirdi. Güneş yılını 365 gün 5 saat 49 dakika 15 saniye olarak hesapladı. Selçuklu Sultanı Melikşah adına kurulan rasathanede görev aldı. Felsefede İbn Sînâ’nın izinden gitti, mantık ve metafizik üzerine çalıştı.

İyi ki doğdun Nüzhet Gökdoğan!

Atatürk’ün ülke gençlerine sağladığı olanaklarla Fransa’ya gönderilerek yüksek tahsilini tamamlayan, çağdaş Türkiye’nin oluşmasında çok önemli bir rol oynayan, Cumhuriyet tarihimizin ilk astronomu, ilk kadın dekanı, ilk kadın fen doktoru, ilk kadın senato üyesi ve ilk kadın öğretim üyesi Prof. Dr. Nüzhet Gökdoğan, 113 yıl evvel bugün dünyaya gelmişti.

Astronomi ilmi, semavatın ve arzın halk edilişini tefekkür edenler için mutlak Sâni olan Allah’ı tanımakta ne güzel yardımcıdır.

Erzurumlu İbrahim Hakkı Hz.