Asperger sendromu olan biriyle tanıştığınız zaman, iki şey fark edersiniz. Oldukça zeki ama sosyal beceriler konusunda geri kalmıştır. Başka insanlara karşı çok çekingen davranırlar. Ayrıca, bir konuya takıntı yapma veya aynı davranışları sürekli tekrar etme eğilimindedirler. Asperger sendromu genellikle çocukluk çağında belirti gösteren genetik bir hastalıktır. Asperger sendromu ana belirtisi başta bahsettiğimiz gibi aşırı içine kapanık olmadır. Bazı konulara aşırı ilgi gösterir ve tekdüze cevaplar verirler.
Asperger sendromu önceleri otizm'den ayrı tutulurdu fakat günümüzde otizm spektrum bozukluğu (ASD) olarak adlandırılan daha geniş bir kategorinin parçası haline geldi. Yinede bir çok insan tarafından hala asperger sendromu olarak adlandırılır. Bu durum, doktorların "yüksek fonksiyonlu" ASD tipi diye söylediği bir durumdur. Bu, semptomların diğer tür otizm spektrum bozukluklarından daha az şiddetli olduğu anlamına gelir.
Asperger sendromu belirtileri
Hayata erken başlarlar. Daha 8-9 yaşlarında bile her şeyden kaygılanırlar. Toplum ile uyum içinde olamadıklarının farkındadırlar. Eğer asperger sendromu yaşayan bir çocuğun anne yada babası iseniz sizinle bile göz teması kuramadığını fark edersiniz.
Asperger sendromu yaşayan bir çocuk sosyal davranışlara nasıl tepki vereceğini bilemez. Örneğin siz sinirli olup ona karşı kaşlarınızı çatsanız bile bunun ne olduğunu anlamayabilir. Çocuğunuzun sosyal durumlarda garip görünebileceğini ve birisinin ne zaman konuştuğunu veya ne zaman konuşacağını bilmediğini de görebilirsiniz. Vücut dili veya yüz ifadeleri gibi sosyal ipuçlarını fark edemezler.
Başka bir belirtisi de çocuğunuzun çok az duygu gösterebilmesidir. Mutlu bir anda veya çok komik bir espride bile tamamen tepkisiz kalabilirler. Ya da düz, robotik bir şekilde konuşabilirler. İletişim kurmak, yakınlık göstermek isterler ama bunu nasıl yapacaklarını bilmedikleri için insanlarını kendilerinden uzaklaştırabilirler.
Asperger sendromu yaşayan bir çocuk , çoğu zaman kendisi hakkında konuşabilir veya kayalar ya da futbol istatistikleri gibi tek bir konu üzerinde çok fazla yoğunluk gösterebilir. Ve özellikle kendini ilgilendirdiği bir konuda kendini tekrarlayabilir. Aynı hareketleri de tekrar tekrar yapabilir.
Ayrıca değişmeyi sevmeyebilir. Örneğin, her gün kahvaltıda aynı yemeği yiyebilir veya okul hayatında bir sınıftan başka sınıfa geçmesi gerektiği zaman çok zorluk çeker.
Asperger sendromu yaşayan çocuklar için ne yapılabilir?
Çocuğunuzda asperger sendromu belirtileri var ise, çocuk doktoruna danışmalısınız;
Psikolog: Duygu ve davranışlarla ilgili sorunları teşhis eder ve tedavi eder.
Çocuk Nöroloji Uzmanı: Beynin koşullarını tedavi eder.
Gelişimsel pediatrist: Konuşma ve dil konularında ve diğer gelişim konularında yardımcı olur.
Psikiyatrist: Ruh sağlığı koşullarında uzmanlığa sahiptir ve bunları tedavi etmek için ilaç yazabilir.
Durum genellikle bu yaklaşımlarla ele alınır. Çocuğunuzun iyileşmesi için birden fazla doktora gitmeniz gerekebilir.
Doktor, çocuğunuzun davranışları hakkında aşağıdakileri içeren sorular soracaktır:
Hangi belirtiler var ve ne zaman ilk fark ettiniz?
Çocuğunuz ne zaman konuşmayı öğrenir ve nasıl iletişim kurar?
Herhangi bir konu ya da aktiviteye odaklanmış mı?
Onun arkadaşları var mı, ve başkalarıyla nasıl etkileşim kuruyor?
Daha sonra çocuğunuzu, nasıl iletişim kurduğu ve nasıl davrandığını ilk elden görmek için farklı testler yapacaktır.
Asperger sendromu tedavisi
Her çocuk farklıdır, bu yüzden tekdüze bir yaklaşım yoktur. Doktorunuzun işe yaraması için birkaç terapiyi denemesi gerekebilir.
Olası tedaviler;
Sosyal beceri eğitimi. Gruplarla veya birebir seanslarla terapistler çocuğunuza başkalarıyla nasıl etkileşimde bulunacaklarını ve kendilerini daha uygun şekillerde nasıl ifade edebileceklerini öğretirler. Sosyal beceriler genellikle en iyi tipik davranışlardan sonra modelleme ile öğrenilir.
Konuşma dili terapisi. Bu terapi, asperger sendromu yaşayan çocuğunuzun iletişim becerilerini geliştirmeye yardımcı olur. Örneğin, düz bir tondan ziyade, normal bir yukarı-aşağı modelinin nasıl kullanılacağını öğrenir. Ayrıca, iki yönlü bir sohbete nasıl devam edeceği ve el hakaretleri, mimikler ve göz teması gibi sosyal ipuçlarını nasıl uygulayacağını öğretir.
Bilişsel davranış terapisi. Çocuğunuzun düşünme tarzını değiştirmesine yardımcı olur, böylece duygularını ve tekrarlayan davranışlarını daha iyi kontrol edebilir. Patlamalar, erime ve obsesyonlar gibi şeylerin üstesinden gelmesine yardımcı olur.
Ebeveyn eğitimi. Çocuğunuza öğretilen tekniklerin çoğunu öğrenmeniz gerekecek, böylece evde sosyal becerilerle çalışabilirsiniz. Bazı aileler de, Asperger'lı olan biriyle yaşamanın zorluklarını ele almalarına yardımcı olacak bir danışman gerekebilir.
İlaç. Asperger veya otizm spektrum bozukluklarını tedavi eden FDA tarafından onaylanmış herhangi bir ilaç yoktur. Yine de, bazı ilaçlar depresyon ve anksiyete gibi ilgili belirtilere yardımcı olabilir.
Çocuğunuzda asperger sendromu olduğunu düşünüyorsanız en yakın zamanda uzman bir doktora danışmanızı öneriyoruz.
Read the full article
