Yeah! I mean very specifically on ships “kooi” also refers to a sleeping place, but for bed we have “bed”. Wonder if the Afrikaans (do we say Afrikaanse in English? I guess not but this feels wrong to me) comes from the ship meaning!

Bird cage is “(vogel)kooi”. “Hok” also works, but to me a “kooi” has bars and a “hok” doesn’t, although that might just be me and the line isn’t super sharp. Also only tangentially related but brb checking the etymology for “lichtekooi” (old-timey insult for sex workers or just generally sluts (I’m using this word unwillingly))

Ella

Hoofstuk Nege

Die entjie tussen Rhea en Scott se huis het vir Rhea soos ʼn marathon gevoel. In die paar meters het sy ʼn struweling met haar id en haar ego gehad. Al die redes hoekom sy haar tans laat saamsleep, het gespartel en geworstel met al die redes hoekom sy simpel is om toe te gee aan hom.

Haar baie kreatiewe brein het vyftig scenarios gesien, verwerp, oorgespeel, vererger, onderstreep en eventually gehȇnsop.

Die anker aan realiteit die hitte van sy hand. Sy absolute sekerheid ʼn magies aantrekkingskrag wat elke rede daarteen eenvoudig insluk soos ʼn bodemlose swart gat wat in die ruimte draai.

Eindelik is hulle voor sy huis. Hy wag ʼn oomblik aan die onderkant van die trappe wat na die breë houtdek voor sy huis lei, skraap sy skoene skoon van die sand en beduie vir haar om haar voete af te borsel teen die geankerde borsels aan die punt van die trap.

Na sy klaar is, stap hulle saam tot bo. Sy draai om en kyk na die see wat voor hulle lê, die glim van die sterre op die water en die lied van die branders as begeleiding vir die waterdans.

Agter haar hoor sy hoe hy die deur oopmaak. Sy haal diep asem en draai om.

‘Welcome to my home.’

Scott staan eenkant toe sodat sy binnetoe kan kom.

Rhea stap in, staan verras stil terwyl sy om haar kyk. Die kunswerke trek haar aandag en sy stap nader aan een, betrag dit stil en stap dan na die volgende een. Sy lees die titels van die boeke wat tussen die kunswerke op rakke wag om ontdek te word.

Hy stap na sy CD-speler toe en druk ʼn knoppie. Klank vul die leemtes tussen woorde. Rhea is egter nie meer op hom gefokus nie, al haar aandag nou op die visuele voor haar. Sy voel hoe hy ʼn glas in haar hand druk, kyk af en herken die goue glim en aroma van whisky en teug daaraan.

Definitief Iers. Nie Skotse whisky nie. Die smaak is duidelik herkenbaar, een van die distillerye wat sy van hou. Hy het nie die drankie verkrag met allerhande byvoegsels nie, maar dit vir haar geskink soos sy gewoonlik hare drink. Kamer-temperatuur, skoon en onverdoeseld.

Sy murmer ʼn ‘dankie’ en hy klink sy glas vir ʼn oomblik teen hare, haar aandag weer terug by die beeld voor haar. Sy beskou die vrouefiguur met die lang nek en wolfkop met diepe aandag. Die figuur lê in ʼn fetale posisie, die nek omgedraai en slap, kakebene oopgesper in ʼn doodskreet. Die vrouefiguur is tipies van ʼn oermoeder-simbool, groot stuwende borste, vol-ronde maag, heupe wat kinders kon baar.

Sy loer af na die koperplaatjie met die beeld se naam op. ‘Woman Who Ran With The Wolves And Were Defeated By Mops And Buckets.’

Verras kyk sy op, soek na hom met haar oë. Hy tuur na haar oor die rand van sy glas. Skielik dig by haar. Sy het vergeet dat hy daar was.

‘Wie se werk is dit?’

‘Mine.’

Sy kyk weer terug na die beeld, vervang in die uitbeelding van kompromieë wat doodmaak. Terugflitse na haar huwelik voor haar oë. Sy stap aan en beskou die volgende stuk. ʼn Sement meermin, stert met glasstuk-skubbe, borste gepunt om die son te groet, haar liggaam agteroor geboog, gestut op hande en vinne.

‘The Sunworshipper’, made by the assistant to the artist that lived in Nieu Bethesda. Do you know their work?’ Vra Scott.

Rhea knik.

‘Ja, ek het intense bewondering vir haar.’

Rhea se ontdekkingstog lei haar in ʼn sirkel om die vertrek, tot sy by die trap stop. Sy kyk op, sien nog boeke en kuns, kyk na hom om te sien of sy kan voortgaan met haar ontdekkingstog. Hy beduie met sy hand dat sy moet opgaan. Rhea voel of haar realiteit verplaas is. Sy het baie dinge verwag maar nie hierdie nie. Sy was daarvan bewus dat hy ʼn kunstenaar is.

Met sy onlangse kontak met haar is sy egter onkant gevang. Hierdie siel wat hier blootgelê word het sy egter nie verwag nie. Vele boeke wat sy self besit vang haar oë op die rakke. Onderwerpe wat haar na aan die hart lê, die besef dat sy tuis voel tussen die denke en skeppings wat haar omring.

Sy wag aan die bokant van die trap, besef dat sy nou sy studio betree, kyk na hom wat ʼn trappie laer as sy staan, hul oë nou gelyk met mekaar.

‘Jy wil hê ek moet dit sien,’ ʼn stelling, nie ʼn vraag nie.

‘Yes.’ en bly vir haar kyk.

‘Hoekom?’ vra Rhea, frons tussen die oë.

‘Because I like the colour of your soul.’

Sy kriptiese antwoord enigmaties gelewer. Hy neem die glas uit haar hand, stap die trap af en hervul hulle glase, klim weer tot by haar en gee dit vir haar en klink sy rand teen hare.

‘A toast,’ sê hy. ‘Here`s to exploring colourful souls.’

Rhea kyk na hom, knik dan en lig haar glas in erkenning. In die rukkie wat sy in sy huis is, het haar denke verander. Woordelose debatte het in haar kop gekom en gegaan. Daar was egter geen wenners, slegs die wete dat hy moontlik die moeite werd is om te leer ken wat oorbly.

Sy werkspasie is georden. Daar is ʼn half voltooide werk op die esel. Die reuk van olieverf sterk in die lug. Sielskos vir haar. Sy asem dit diep in, kyk dan met persepsies wat vinniger verander as ʼn donderwolk wat op ʼn swelterende Hoëveld-middag verander en volg dan die gallery wat om die bokant sirkel tot terug by die trap.

Hy staan onder by die gemaksarea, soek ʼn CD uit en ruil dit met die een in die speler. Die ligte hier in die gemaklike hoek is meer gedemp. Kolligte val op uitgesoekte items. Die Sjinese keramiek- vuurdrom gloei van die hitte. Die area onder dit is met blou Turkse teëls geteel met koper-embossement as versiering daarop.

Sy staan en betrag hom, hierdie wese met soveel fasette. Haar binnekant is hard besig om haar denke weer in lyn te kry. Rhea het nog altyd onttrek wanneer haar kop geraas het. En nou raas dit behoorlik binne haar.

Selfs sy musiek-keuse is ʼn verrassing vir haar. Rustig, strelend en gemaklik vir ontspanning. Selfs hier kan sy nie haar oë van die kuns of boeke afhaal nie. Sy kyk verder, laat haar vingers hier en daar op ʼn boek rus. Sy bewonder nog ʼn skepping, die keer in metaal. Dis ʼn voorstelling van die Buddha, saamgestel uit skroewe, moere en afskoot stukkies yster. Hier en daar is ʼn moer strategies vasgesweis, die geheel kru, met ʼn paar tree terug kom die bekoring van die beeld te vore.

Tussen die stukkies skroot blink hier en daar stukkies turkoos - ru en ongeslyp en op strategiese plekke met epoksie vasgeheg. Die stuk is fassinerend. So ook die wierook-bak wat voor die beeld staan, gevul met sand en uitgebrande wierookstokke, kompleet met ʼn tempelstyl-voetstuk en pilare met ʼn dak daaroor wat skuiling bied. Sy besef dat dit nie net ʼnkunswerk is nie, maar ook vir hom ʼn geestelike betekenis inhou. Vlugtig wonder sy oor sy geloofsoortuiginge.

Die boekrak aan regterkant van die beeld en bak, staan ietwat weg van die muur teen ʼn hoek. Met nadere betragting besef sy dat die rak eintlik ʼn verskuilde deur is. Haar oog vang die hoek van trappe, besef daar moet ʼn vertrek onder die een wees waarin sy staan.

Sy beweeg verby dit, gaan na die kombuis-eiland toe, haar oë vasgenael op die twee stoele. Haar vingers, trek die ontwerp na, speel met die kakebene se vorme en verken die kopbene. Dan lig sy haar oë na die res van die amper kliniese kombuis. Sy betrag die samestelling van elemente en besef dat die hele area eintlik ʼn kunsinstallasie is.

Hy hou haar stip dop en toe sy omdraai, stoot hy die boekrakdeur effens weg van die muur en maak die opening groter, meer uitlokkend om te ondersoek.

Sy oë soek hare, lig sy wenkbroue in ʼn stil vraag of sy nog ʼn hervulling van haar glas wil hê en hou die bottel omhoog om die punt te onderstreep. Sy knik en hy stap nader, skink weer.

Sy stap na die bank in die gemaksarea en maak haar tuis daarop. ʼn Welgeplaaste ottoman smeek vir haar om haar voet daarop te sit maar sy huiwer, bewus van haar kaal voete wat deur die sand geloop het.

Hy merk hoe sy na die ottoman kyk en sê: ‘Do put your feet up. It was meant for it.’

Sy woorde stel haar egter nie gerus nie, doen eerder die teenoorgestelde. Nou is sy intens bewus van haar voete, die krake en ongemanikuurde naels. In vergelyking met sy naels lyk hare beslis soos ʼn oervrou s`n wat nou uit die bosse gesleep is.

Hy merk haar ongemak.

‘I will be back,’ sê hy skielik en verdwyn deur die boekrakdeur.

Rhea sit terug op die gemaklike bank en teug aan haar drankie. Die afgelope uur se waarnemings maal deur haar kop. Vir ʼn oomblik sluit sy haar oë, leun haar kop agtertoe teen die leuning. Die hitte van die vuur gepaardgaande met die rustige musiek en die dag se uitdagings laat hierdie ruskans soos ʼn saligheid voel.

Die whisky waaraan sy perodiek gedurende haar skryfsessie geteug het en die drankies hier by hom, voeg ook hulle ontspanningsfaktor by die mengsel.

Haar spiere begin ontspan. Rhea se denke keer terug na die karakter waarmee sy besig was toe sy deur haar eie venster getuur het en kort voor lank is sy verdiep in haar eie storielyn. Die tydelike ongemak met Scott se vereistes is op die agtergrond geskuiwe terwyl haar kreatiwe muse haar vere regskud om vernuwing na haar denke te bring.

Scott betrag haar vir ʼn paar oomblikke vanuit die oop deur, skouer dit dan uit die pad en dra die paar items tot by haar. Sy is salig onbewus van hom. Hy gaan sit kruisbeen by haar voete en begin die items uitlê. Dan tel hy haar een voet op.

Rhea se gedagtes vlerk terug na die hede, en kyk na Scott, vrae wat huiwer om oor haar lippe te tuimel.

‘Don’t mind me,’ sê hy. ‘Just continue doing what you are doing.’

Vir ʼn paar oomblikke oorweeg sy dit om hom onder sy kakebeen te skop. Sy bereken haar kanse om uit die bank te kom met die hoeveelheid whisky in haar are, die ontspanningsfaktor wat haar nou ingehaal het en die baie goed geleerde hande wat haar voete hanteer.

‘Are you really going to fight me on this?’ vra hy haar saggies.

‘Ek dink daaraan,’ mymer sy, teug weer aan haar glas en kyk dan na hom deur versluierde wimpers.

‘Wat kry jy hier uit, mansmens?’ vra sy, haar stem nou rustig, minder bedreig as vroeër.

‘I told you. Time with you.’

Hy het haar voet laat rus op sy bobeen waaroor ʼn handdoek rus. Hy gebruik ʼn spuitbottel met warm water om haar voet mee af te spuit en ʼn kleiner handdoek om mee af te droog. Sy hande beweeg een na die ander deur die onderskeie stadiums van voet-versorging.

Rhea hou hom stip dop.

Die man fassineer haar. Die intimiteit van die oomblikke ontgaan haar nie, maar net soos toe sy haar op die strand in die sand ingewoel het, is weghol nou ʼn gekaapte opsie. Eerder die scenario uitspeel en kyk waarheen mik hy. Sy hande is defintief geskool, besluit sy.

Sy leun weer haar kop agteroor en laat hom begaan. Sy voel hoe die grinterigheid van ʼn naelvyl teen die randte van haar naels beweeg. Die ritmiese geskuur aan haar hakke met ʼn growwe skuurspons, eintlik bedoel vir houtwerk, warm olie wat oor haar vel drup en dan die absulute intense genot wat sy ervaar weens die massering wat daarop volg. Sy besef dat hy nie net vryf nie maar die riglyne van refleksiologie volg. Sy herken die drukpunte, besef dat hy haar liggaam lees deur sy hande op haar voetsole.

‘Hoekom?’ vra sy. ‘Hoekom nou? Dit?’ en beduie met haar glas na hom, haar voete, sy huis.

‘It’s time.’

Hy tel die bottel whisky langs hom op, lig dit in uitnodiging, skink in haar glas wat sy uitstrek na hom en doen dieselfde vir homself.

Hy masseer haar enkels.

Vlugtig wonder sy of dit moontlik is dat haar klitoris aan haar voete en enkels gekoppel is.

Scott kyk op na haar, reik na haar ander voet, spuit, vryf en droog af. Hy reik na die skuurders en begin haar vel tem.

‘I enjoy doing this. I enjoy it even more when you are lost in thought.’

Sy hande beweeg, verstil.

‘Thank you for allowing this.’ sy stem skielik stil, effe hees.

Rhea wag, die weerloosheid in sy stem onverwags. Sy kyk na hom deur haar wimpers.

‘Ek het nie beplan om jou toe te laat nie,’ antwoord sy.

‘I know. But you did and I really appreciate it.’

Sy hande beweeg oor haar vel. Terapeuties van aard. Hy manipuleer die senupunte, maak die ligamente los en ontspan die spiere.

‘Ek wil nie in ʼn verhouding betrokke raak nie.’

Haar stem is stil.

‘I do not require one,’ antwoord hy haar.

‘Presies wat wil jy hê en moenie sê ‘tyd’ nie. Definieer jou denke. Spel dit uit’ haar stem nou ferm.

‘I want to enjoy things like this when your mind has gone AWOL.’

Sy antwoord vibreer deur haar.

‘I have watched you enjoy the elements for a long time. You are a rare creature. One where space and time ceases for the moments you occupy them. I wish to be near you when you do this. I don`t require your conversation, although if we did speak, I am sure we would both enjoy it. I do not require your attention. You will learn to trust me.’

Scott se monoloog eindig met sy hande wat steeds hulle dans tussen spier en ligament uitvoer.

‘So basies, wil jy hê ek moet my oorgee in jou hande sodat jy wie weet wat met my liggaam kan aanvang terwyl my kop prentjies en stories uitdink,’ vertaal sy in plein Afrikaans.

‘Succinctly put. In a nutshell, yes.’ Hy glimlag vir haar. ‘I like your honesty.’

‘Wel, ek weet nie of ek van jou brand of twisted hou nie,’ kap sy terug.

‘I need you more than I can express. It has taken me some time to realise that you could be the answer I have been looking for. I do not need someone to engage my mind with empty words. I do need to practice my art and part of that very large field is body art.’ en frons effens.

‘I have tried before in other situations. But inevitably the expectations of the other person ruined the success of the piece I was working on. I need a mind that can disengage, one that can fly free while I complete what I am doing. I do no harm.’ Scott se stem is nou ernstig.

‘You want nothing from me, your mind flies free and your will to exclude your immediate environment is rock solid. Your body is amazing. All of these factors are what I need.’

Hy reik vir ʼn houer langs hom, gevul met buisies en fyn kwassies asook skerp puntbelyners.

‘Watch, I will show you.’

Rhea besluit om hom te laat begaan. Die genot wat sy put uit die ervaring goed weggesteek.

Hy droog haar voete weer af, verwyder elke spoor van olie en stof van die skuurdery. Dan begin hy haar voete verf. Die patrone groei onder sy hande, strek van haar tone na haar enkel, omsirkel dit en vloei onder haar sole in. Die proses is fassinerend. Tyd staan stil. Rhea ontspan en laat haar denke vlieg.

Scott kyk op na haar, merk dat haar oë toe is, glimlag uit pure genot en hervat weer sy werk. Wanneer hy eindelik klaar is, staan hy op en rek hom uit want die lank sit het hom stram gelaat. Rhea reageer nie toe hy opstaan nie.

Hy tel ʼn lengte middernag-blou fluweel op, drapeer dit op die ottoman en rangskik dan haar een voet daarop. Hy tel sy kamera op wat op sy lessenaar was en begin uit alle hoeke foto’s van haar voet neem. Hy poseer dan die tweede voet en herhaal die hele afneemproses en doen dan ʼn derde kombinasie met beide voete.

Hy is heeltemal betrokke by sy werk. Rhea het intussen haar oë oopgemaak en hou hom dop deur versluierde wimpers. Sy voel die koelheid van die stringe pêrels wat hy as aksente gebruik. Die skerp rante van die perlemoenskulpe. Sy is nou heeltemal in vervoering deur sy denke. Foto na foto. Eindelik is hy klaar. Hy koppel die kamera aan sy rekenaar en laai die foto’s af.

Rhea roer haar voete.

Hy merk dat sy hom dophou en glimlag vir haar. Die vreugde in die donker gotieka van sy uiterste totaal in teenstelling met die lig van pure tevredenheid en satisfaksie in sy oë.

‘I will cut you a hardcopy to have for yourself,’ sê hy vir haar.

‘Did you enjoy that?’ vra hy haar, sy blik nou gefokus op haar.

‘Ja, ek het, erken sy, ʼn effense glimlag om haar mondhoeke die enigste aanduiding van haar vorige denke.

‘Will you come again?’ vra hy, sy oë op haar.

‘Ja.’

Rhea duik in haar besluit in met verbete spoed, maak haar vas met intent en weier om te huiwer en verder te dink.

‘Here`s to art then!’ en stap nader, klink sy glas teen hare.

‘Stay there, I will clean your skin,’ voeg hy by.

‘Ek weet nie of ek wil hê jy moet dit afhaal nie,’ verbaas sy haarself met haar antwoord.

‘Your choice,’ antwoord hy haar.

‘Dankie, Scott.’

Sy kop ruk op. Vir die eerste keer het sy sy naam gebruik, erkenning gegee aan dit wat hier gebeur. Die ritme van vat en gee, onderstreep deur beide se liefde vir kuns.

‘It is truly a pleasure. I hope to share more of this with you, much, much more.’ Sy stem nou rokerig en intens.

Ella

Hoofstuk Agt

Ella het haar afgesonder met die skildery waarmee sy besig is. Die beplande uitstalling lê wel nog ʼn paar maande in die toekoms maar die stukke wat nog in denkvorm is, sal definitief nie hul self skep indien sy nie elke dag tyd daaraan afstaan nie.

Haar inspirasie vir die uitstalling is die kleure van die Klein Karoo en die kontemporêre landskappe waarmee sy besig is, reflekteer dit.

Die werk is nie tipies van landskapskilders nie maar ontploffings van tekstuur en kleur met rooi as dominante tema. Die lug is brandend - intense skakerings van rooi en oranje deurmekaar verspalt met paletmes en kwas. Die berge ru gepleister en belig met skakerings wat wissel van violet tot Prussiese blou met beklemtoninge van Napels geel en vleestone waar die lig dans.

Die middel na voorgronde dansend van kleurryke plantegroei, soveel surrealisties as realisties. Dis opwindend, kleurvol en gil van passie en vryheid. Geen kettings hou hierdie werke aan voorgeskrewe norme vas nie. Uit die diepte van haar skepperswese vloei hulle voort, van opwelling tot kwas met geen posings vir kritiek of denke nie.

Wanneer sy haar oorgee aan die passie om te skilder, dring niks en niemand tot haar deur nie. Sy staan nie ʼn oomblik se aandag af aan sosiale norme nie, kom nie om te eet of te drink nie. Selfs pouses om die badkamer te besoek bring ʼn frons tussen haar oë. Sy sit in ʼn gemaklike leerstoel wat alle kante toe kan rol en buig, omring van haar kwasse, verf, die esel met klaar voorbereide doek en haar werkstafel voor haar. Op die vloer agter haar is ʼn wasbak aan die muur gekoppel, binne hand uitsteek afstand om nog water te bekom, of kwasse te was.

Rakke vol cd`s is gemonteer teen die mure met verskillende genres van musiek en die musiekspeler op die tafel voor haar.

Die laaste element wat sy benodig is afsondering. Selde sal sy toelaat dat sy onderbreek word. Haar sosiale beskikbaarheid, ʼn absolute nul.

Rhea ken haar goed, werk op dieselfde manier as sy.

Toe sy Ella in haar studio opmerk, het sy vir hulle koffie gemaak en Ella se beker langs haar gaan neersit. Sy het haar by haar skryfgoed gaan tuismaak en kort voor lank het sy die manuskrip afgelaai waarmee sy besig was en begin teruglees sodat sy haar weer in die storie kan verdiep.

Tyd gaan rustig verby en ʼn paar uur later staan Rhea op met haar nek stram en oë wat brand, bêre haar manuskrip weer veilig in die kuberwolk en stap kombuis toe met haar leë beker in hand.

Sy loer by Ella in en sien dat sy nog verdiep is in haar skeppingsproses en besluit om middagete aan mekaar te slaan aangesien nie een van die twee ontbyt genuttig het nie.

Sy berei deeg voor om Meksikaanse styl tortillas te maak en sit dit dan eenkant toe om te rus. Daarna volg die een bestanddeel na die ander wat sy as vulsel wil gebruik. Nie sy of Ella is lief vir vleis nie en vermy dit meeste van die tyd. Op ʼn skinkbord pak sy gesnyde avokadopeer, salsa en roomkaas. Sy voeg ʼn bakkie gebraaide sampioene by asook versnipperde blaarslaai.

Dan maak sy vir hulle ystee met suurlemoenskywe daarin en dra die hele lot buitentoe. Sy voeg twee glase by die eetgerei en lepels om die verskillende bestanddele mee op die tortillas te skep. Dan gooi sy alles toe met ʼn net teen die goggas en gaan na binnetoe om vinnig die tortillas uit te rol en in ʼn droë pan te bak. Wanneer sy klaar is, dra sy dit ook na buite en gaan staan dan by die deur van Ella se studio. Ella het pas haar kwas laat sak en kyk op na Rhea in die deur.

‘Ek gaan eet. Ek het tortillas gemaak met ystee.’

Sy draai om en los Ella om verder te werk. Sy weet goed dat Ella na aan klaar sal wees en dalk ook honger genoeg sal wees om uit te kom. Ook nie lank nie of haar vriendin maak haar verskyning.

‘Jissith, maar jy het dit goed getime,’ sê sy toe sy haar op die stoep uitrek. ‘Die kos lyk great!’

Sy glimlag vir Rhea, beduie vir haar dat sy nou kom en gaan haal die skildery waaraan sy pas gewerk het. Sy sit dit binne kyk-afstand neer sodat hulle dit kan betrag terwyl hulle eet.

Vir die volgende halfuur eet hulle, maak opmerkings oor die skildery en kyk herhaaldelik terug na die doek. Uiteindelik versadig, leun Ella agteroor en glimlag breed.

‘Een hele een klaar, van hoek tot kant!’

Rhea glimlag met haar. Die spoed waarteen Ella kan werk het haar al baie verbaas, daarom dat sy so omgekrap raak met onderbrekings. Gewoonlik begin en eindig ʼn skildery in een dag. Dis selde dat sy weer daaraan sal werk.

Rhea, in teenstelling, is ʼn surrealis en haar skilderye is nie net in olieverf gedoen nie, maar vat partykeer weke om te voltooi. Haar onderwerpe diepe gemoedsbekakkings, soos Ella dit stel. Nie ʼn enkele ligte onderwerp onder haar versameling nie. Die onverwagte donker kant van Rhea een wat Ella nie bedreigend vind nie, maar weet dat dit slegs ʼn faset van haar is, nie die totaliteit nie.

Nadat hulle klaar geeet het, dek hulle die tafel af en bêre die spore van hulle ete. Ella teug rustig aan ʼn sigaret wat Rhea vir haar gerol het en dan tel sy die geurige koppie koffie op wat pas gemaak is.

‘Ek word so bederf wanneer jy hier is. Ek sou later net vir my vrugte en ʼn handvol neute gevat het,’ merk Ella laggend op.

Rhea rol haar oë.

‘Moenie dink ek doen dit vir my as ek alleen is nie! Hierdie pogings sien net die daglig wanneer ek rede het om kos te maak. Anders steur ek my ook nie veel daaraan nie.’

‘Miskien wanneer die buurman by jou kom vlerksleep sal jy rede hê om weer kos te maak,’ terg Ella haar.

‘Jy moet vir jou simpel hou, vriendin. Lyk ek domesticated vir jou? Sou hy kom kos bedel sal hy dit heel moontlik self moet maak. In elk geval, met die paar keer wat ek hom raakgeloop het, dink ek nie kos was in sy gedagtes nie,’ en rol haar oë verontwaardig.

Ella betrag haar vriendin deur die dun walmpie rook wat by haar mond uit sypel.

‘Het jy al oorweging gegee aan die hele saak, Rhea?’

Ella gebruik bitter selde haar vriendin se naam, eerder die bynaam wat sy haar gegee het of ʼn ander troetelwoord. Name is vir ernstige sake.

‘Hier en daar, met oomblikke tussenin. Ek vermy eintlik die hele ding, deel van die rede hoekom ek vroeër gekom het. Ek sal seker een of ander tyd daaraan moet dink want ek moet terug, daar is te veel om te doen en ek het holderstebolder kop oor gat weggehol. Glad nie my styl nie,’ erken Rhea.

‘Dit is totaal en al jou styl, Deva. Of jy hol in jou kop in om skuiling te vind daar of jy klim in jou kar en hol hiernatoe, maar moenie vir jouself wysmaak dat jy die situasie, watter een ookal, afhandel nie. Evasive maneuvers is meer jou styl,’ sê Ella reguit.

Rhea kyk haar lank aan.

‘Okay, ek gee toe dat ek konfrontasie haat en dit bitter onaangenaam vind. Ek het my eie set of survival skills ontwikkel.

Ella lag saam.

‘Ja, heel impressive, maar die buurman gaan nie trek nie en jy gaan nie die heeltyd in jou huis bly nie. Dus, wat dink jy?’ por Ella haar aan. ‘Nou is jou kans om bietjie duiwelsadvokaat met my te speel.’

‘Byvoorbeeld, wat gaan jy maak wanneer jy weer op die strand is en hy kom sit weer by jou? En moenie sê dit gaan nie gebeur nie, jy weet dit het al twee keer gebeur,’ maan Ella.

‘Is dit nodig dat ek daaraan dink? Kan ek nie maar my kop in die spreekwoordelike sand hou nie?’ vra Rhea driftig. ‘Moet ek aan hom aandag gee?’

Ella lag kliphard.

‘Wel, hy gaan obviously eskaleer in sy gedrag, want laas keer het hy die oorfone by jou ore uitgetrek, jou uit die sand uitgegrou en saam met jou huis toe gestap,’ wys sy die voor die hand liggende uit.

‘Dis nie asof hy walglik is nie. Met al daai eyeliner en oorbelle en lang swart hare het hy ʼn bekoring aan hom wat ek weet binne jou smaak val, of is dit moontlik dat jy dit nie raakgesien het nie?’ en boog haar wenkbroue vir Rhea.

‘Ek is oud en vet, nie blind of onnosel nie!’ snork Rhea.

‘Sal jy ophou om so na jouself te verwys?’ Ella tik haar op haar hand. ‘Jy is amazing en almal wat jou ontmoet besef dit. Hy het seker onder jou bekoring geval!’ raas sy met Rhea.

‘Natuurlik het ek gesien hoe hy lyk. Ek kon dit nie miskyk met die wat hy hom voor my kom neerplak het en my bekyk asof ek ʼngogga onder ʼn mikroskoop is nie. Daardie man het planne, sê ek jou. Hy het na my gekyk met heeltemal te veel intensiteit. Dit was nie soseer seks nie – eerder iets anders wat hy wou hê en hy is onder die indruk dat ek dit kan verskaf. Daardie kyk was nie flirty nie, dit was ʼn honger kyk.’

‘Honger vir wat, is egter die vraag.‘Jy weet dat jou spesifieke smake ook nie die norm is nie, vriendin. Miskien is hy net wat jy nodig het,’ sê Ella.

‘Dink jy werklik dat my spesifieke brand van fucked-up bestaan?’ lag Rhea. ‘Ek self het nie meer ʼn idee wat in my onderbewussyn aangaan nie. Ek het te veel begrawe en face it, sex is overrated. My dae van hyg en blaas onder ʼn stomende man is so over.’

‘Dis nooit oor nie, Rhea, die oomblik as die regte stel knoppies gedruk word, gaan ons vrouens se poorte oop of ons nou wil of nie. Dis hoe ons gemaak en aanmekaar getimmer is met ribbebene en al.’

Ella se pragmatisme laat Rhea proes van verontwaardiging.

‘Se gat! Ek kies vir wie ek hierdie poorte oopmaak, al dan nie,’ kap Rhea driftig terug.

‘Dalk so, maar my punt bly nog steeds staan dat ons elkeen ʼn stel knoppies het en die een wat die sequence in die regte volgorde druk, kry die reward,’ hou Ella voet by stuk.

‘Is dit wat jy werklik glo, Ella?’ en frons.

Haar vriendin se stelling vir haar ʼn openbaring.

‘Ja. Elkeen van ons het ʼn diep gesetelde nood en indien iemand daai nood vul, dus die regte knoppies druk, dan laat ons hulle toe op vlakke wat ons nie ander mense toelaat nie.’

‘Wat jy jouself moet afvra is, is ‘wat is jou spesifieke behoefte? Want dit is waar die kinkel in jou kabel lê - die knoppies wat hy moet druk om jou te bereik. En daai poorte beteken nie net noodwendig net fisies nie, ons praat hier ook van die poorte na jou diepste binnekant toe.’

Sy staan op, vra vir Rhea of sy wil koffie hê en met die se knik, gaan sy binnetoe om dit vir hulle voor te berei.

Peinsend sit Rhea en dink oor hulle gesprek. Dis so lank vandat sy werklik aandag gegee het aan hierdie spesifieke denkrigting, dat sy nie eintlik antwoorde vir haarself het nie. Sy weet wat haar ervaringe was en as gevolg daarvan het sy sekere ‘no go zones.’ Gedeeltes wat sy nie weer as moontlike speelvelde sal betree of eers sal oorweeg nie. Sy het haarself afgesny want dit pas haar, dis makliker, emosioneel minder moeite en beslis ook minder gekompliseerd. Haar lewe sentreer om haar, haar kuns en wat sy wil en nie wil nie. In daardie sommetjie is daar nie plek vir nog ʼn element nie, dink sy.

Ella sit die koffie neer, tel ʼn sigaret op wat Rhea gerol het en lig haar wenkbroue. ‘Het jy jou kinkel gevind?’ vra sy tergend.

‘Ek het tot die besef gekom dat ek nie ʼn kinkel het nie want my kabel is mooi netjies opgerol en gebêre. My kabel is nie beskikbaar om kinkels in te kry nie, dus is ek okay. Wanneer ek eendag daai kabel weer uithaal, sal ek jou laat weet en jy kan kom inspection doen,’ lag Rhea.

‘Maar vir tyd en wyl, is my kabel onbeskikbaar.’

‘En wat gaan jy doen as daardie mansmens juis dit so onweerstaanbaar vind? Dat jou onbeskikbaarheid die een element is wat hom rasend gaan maak?’

‘Wel, dan het hy ʼn probleem. Ek is baie lief vir die binnekant van my kop en sy probleem is nie myne nie. Ek hoef niks te doen behalwe eendag dood te gaan nie. Sy behoeftes het boggerôl met my te doen.’

Rhea se gesiguitdrukking laat Ella proes van die lag.

‘So gepraat van onbeskikbaarheid, het ek my dalk misgis vriendin, of het jou bordjie sopas van ‘beskikbaar’ na sold toe gegaan?’ verwys sy na Gawie se teenwoordigheid in Ella se lewe.

‘Ek dink so.’

Ella se antwoord laat Rhea se oë vinnig opblits na hare toe. Die uitdrukking op Ella se gesig is rustig.

‘Ek voel veilig. Hy bedreig my nie.’

‘Is dit dan al wat nodig is?’

‘Vir my, ja.’ Ella se antwoord klink versekerd. ‘Ek is bereid om te kyk hoe dit uitspeel.’

‘Jy trek nie my been nie? Jy gaan hom ʼn regte, egte kans gee, cross your heart and hope to die?’

‘Jip. Ek dink hy is die moeite werd. Hy laat my kalm voel. Aanvaard. En dan is daar Jan. Ek hou van hom en die dinamiek tussen hulle. En nou weet jy waar die kinkel in my kabel lê, maatjie.’ Ella glimlag rustig vir Rhea.

‘Ek seën jou met vele seëninge, vriendin.’ Rhea blaas vir haar ʼn hand vol soentjies.

ek het 'negentig' ook nog byna nooit gehóór nie, maar ek sien dit gereeld so gespel/geskryf, en dit is as wisselvorm op Supertaal opgeteken (ek het nie tans die HAT of AWS byderhand om daarin te kyk nie). en, snaaks genoeg, die Firefox Afrikaanse spellcheck aanvaar nie 'neëntig' nie, nét 'negentig' ! (alhoewel dit ook byvoorbeeld nie die woord 'sê' herken nie, so neem dit maar met 'n knippie sout)

Nella staan diep ingedagte voor die ou swartstoof terwyl sy ʼn pot roer wat geurig prut. Die bredie wat sy besig is om vir hulle vir die aand te maak is nog ver van klaar. Sy is nou eers by die vleis en uie braai, keer dat dit nie vassit nie. Die groenbone lê gekerf in ʼn bak op die tafel. Aartappels is al geskil en selfs kwepers is voorberei vir gestoofde kwepers saam met die groenboontjie bredie. Sy oorweeg dit om ʼn gerasperde komkommerslaai daarby te maak om die smake te balanseer. Die asyn en vars gemaalde swartpeper sal die kwepers goed beklemtoon.

Die rustigheid van die ou plaaskombuis om haar streel haar denke. Die plaasgeluide wat in die verte klink, ʼn bron van stil genot vir haar

Die klank van ʼn bakkie wat nadergrom bring haar gedagtes terug na die hede en sy draai om, vee haar hande af aan die doekie wat aan haar voorskoot hang en stap agterdeur toe.

ʼn Klein warrelwind hardloop by die agterdeur in en gryp haar om die lyf. Opgewondenheid in elke sel van sy vierjarige wese. Woorde tuimel by sy mond uit soos hy vir haar in ononderbrokenheid van sy rivier-avontuur en klippies wat praat probeer vertel.

Nella lag en luister met gesigsuitdrukkings wat sy opgewondenheid na-aap.

Toe hy eindelik tussen sinne asemskep, maak sy hom stil, haar hande op sy skouers.

‘Was dit lekker?’ vra sy.

‘Ta` Nella, ta` Nella, hulle praat rêrig!’ beklemtoon hy met oopgerekte oë.

Die wonder van ontdekking blink in sy kinderoë.

‘Nou toe, Siena wag vir jou. Jy moet in die bad kom en skoon kom voor aandete. Oupa gaan netnou hier wees en jy weet hy hou niks van vuil kinders aan tafel nie. Roer jou!’ Sy tik hom speels op sy boud en hy hardloop in die gang af, terwyl hy hard na Siena roep om weereens sy storie te vertel.

Nella kyk na haar broer.

‘Koffie?’

Gawie knik en maak hom tuis by die tafel. Nella besig haarself met bekers en melk en sit dan ʼn skinkbord voor hom neer, alles binne bereik.

‘Klippe wat praat, né?’ por sy hom aan. ‘Klink of iemand ʼn avontuur gehad het.’

‘Mmm,’ antwoord hy nikseggends en glimlag vir haar oor die rand van die beker.

‘Boeta, moenie vir jou stug hou nie. Ek staan vasgekluister aan die stoof en kook julle kos, die minste wat jy kan doen is om my met ʼn storie of twee te vermaak!’

Haar kamstige knor ʼn onderstreping van die realitieit wat haar lewe geword het.

Hulle huishouding bestaan uit afvlerk-voëls dink hy, terwyl hy sy suster betrag. Sy wat kom help sorg het vir hom en Jan na die dood van haar eie man en kind in ʼn verpletterende motorongeluk. Sy pa, na aan aftrede het ook al sy geliefde vrou, hulle ma, aan die dood afgestaan. En dan hulle, die weggooi-man en -kind, afgeskryf soos ʼn nagedagte oor klatergoud en aansien.

‘Lyk my jy is net soos Jan, wil net stories hoor,’ terg Gawie haar.

Sy klik haar tong vir hom en por hom weer aan.

‘Moenie met my sukkel nie, Boeta! Uit daarmee. Waarvan praat die kind? En wie is die Voëltjie-tannie oor wie hy nie uitgepraat kan raak nie?

Gawie teug weer aan sy koffie, kies ʼn beskuit en dompel dit, sy hande rustig, ʼn glimlag om sy mondhoeke.

‘Haar naam is Ella.’

Nella kyk hom ooopmond aan. Die kripiese antwoord glad nie wat sy verwag het nie. Aan sy hele gesig en houding kan sy sien dat haar broer baie meer ingestel is op die impak wat die vrou op hom gehad het as wat hy wil voorgee.

‘En wie is Ella?’ poog sy om inligting uit hom te trek.

‘Ella is iemand wat nou deel van my lewe is,’ kondig hy aan.

Sy woorde nog steeds rustig, maar die bedoeling daarvan duidelik. Sy voorneme om haar voortaan by sy lewe in te sluit ʼn duidelike feit, al is dit ʼn splinternuwe realiteit.

Nella leun terug in haar stoel.

‘Boeta?’ vra sy. ‘Is jy seker?’ huiwer effe en vra, ‘en Jan?’

Gawie knik.

‘Ek het haar al baie in die dorp opgemerk maar onlangs eers met haar kontak gehad. Ek wil haar in my lewe insluit.’

Gawie se stelling is ʼn openbaring vir Nella. Al die rusies met Susan en die selfsugtigheid van haar gedrag het hom knoue toegedien oor die kort tydperk wat hulle bymekaar was.

Nella het tweedehands daarvan te hore gekom soos die werkers in die huis haar ingelig het, nadat sy ook hier kom bly het op versoek van haar pa en broer. Gawie het selde die onderwerp aangeroer, vir hom was dit in die verlede en hy het geen bedoeling gehad dat sy deel van sy daaglikse denke word nie. Soveel wou hy nie aan haar toegee nie. Alhoewel Gawie rustig is en nie om elke hoek raas en blaas vir die kleinste dingetjie nie, is hy ook nie iemand wat jy sonder handskoene moet aanpak nie.

Susan het haar misgis met hom en gedink sy kon hom beheer. Sy het egter haar rieme styfgeloop. Gawie het ʼn duidelike plan vir sy lewe gehad - om homself as prokureur te kwalifiseer was nooit die hoofdoel van sy bestaan nie, maar wel ʼn wel-oorweegde praktiese besluit sodat hy in die area kan praktiseer en beskikbaar kon wees om sy pa op die plaas by te staan.

ʼn Landelike praktyk sou hom toelaat om sy ure te bepaal, waarde by die gemeenskap te voeg en meer belangrik, deel van die familie-boerdery te wees. Terwyl sy pa nog aan die stuur van sake was wou hy nie inmeng nie, maar net beskikbaar wees vir bystand. Soos wat sy pa ouer raak sou hy dan in ʼn posisie wees om geleidelik meer van hulp te wees. Die omgewing en die mense was ook ʼn faktor in sy besluit.

Die gemeentskap het genoeg nood gehad vir iemand wat hulle wetlike sake kon hanteer en dus was dit vir hom ʼn handskoenpas-situasie. Susan het egter net die woord ‘prokureur’ in haar kop gehad en daarmee saam die opskrif van ‘vennoot in ʼn groot praktyk met baie aansien en status.’

Sy het haar kaarte goed gespeel om die sagmoedige mens te verlei en tot by die kansel te kry. Min het sy geweet dat sy sagmoedigheid ʼn keuse was, nie ʼn kraak in sy karakter nie. Onder die fasade van sagmoedigheid was ʼn persoon wat baie duidelike waardes gehad het met ʼn werkende morele kompas. Die kombinasie, baie vroue se droom. Daarby was die buitekant ʼn aantreklike pakket maar Susan het haar sleg misgis.

Nella weet dat Gawie eintlik sy hart op die kind verloor het en met hom ʼn diep band gesmee al was hy nog so jonk. Toe Susan eindelik ʼn nuwe slagoffer in die oë gekry het met die tipe vooruitsigte wat sy begeer het, was dit vir haar slegs ʼn oomblik se besluit om die kind wat sy as ʼn oorlas beskou het, by die man te los wat sy as lamsakkig en sonder ambisie bestempel het en die emosionele storms voor haar vertrek, was nog steeds ʼn onderwerp tussen die huishoudelike personeel.

Gawie het daarna nie weer belangstelling in ʼn vrou getoon nie. Sy suster wat haar gesin so tragies verloor het, het balans gebring in sy lewe. Die seuntjie het aan Gawie gekleef soos ʼn drenkeling en Gawie het hom eenvoudig by sy daaglikse take ingesluit.

Wanneer oningeligdes Jan se welvaart bespreek het, het hy hom rustig verskoon, Jan opgeraap en verder aangegaan met sy take vir die dag.

Hy het ʼn egskeiding aanhangig gemaak en gewag dat die saak afgehandel word. Susan se gulsigheid was die enigste oponthoud.

Nella kyk na haar broer se gesig. Dis selde dat sy sy uitdrukkings kan lees tensy hy besluit om haar meer te wys as wat net op sy gesig te siene is. Dit is egter vir haar duidelik dat wie ookal die vrou is wat hy ontmoet het, ʼn diepe indruk op hom en Jan gelaat het.

‘Is jy seker, Boeta?’ vra sy, haar stem stiller as gewoonlik.

Die skielike erns van die vraag duidelik in haar stem, asook die onuitgespreekte kommer.

‘So seker as wat enige iemand kan wees. Daar is altyd faktore wat tot aanpassings ly, maar ja, ek is seker sy is die vrou vir my.’

Gawie se stille aankondiging deurtrek van erns.

‘Dan sien ek uit daarna om haar te ontmoet.’

Nella begin die bekers bymekaarmaak, trek die tafeldoek reg en gaan draai weer by die potte op die stoof.

Gawie staan op, stap na haar toe en gee haar ʼn drukkie van agter af en druk ʼn soentjie op haar slaap.

‘Dankie Sus,’ sê hy.

Sonder enige verdere woorde loop hy gang af om te gaan stort en hom reg te kry vir aandete. Hy vertoef ʼn wyle in sy studeerkamer wat aangrensend is aan sy kamer, handel ʼn dokument of twee af en antwoord ʼn paar boodskappe. Wanneer sy lessenaar weer leeg is van die dringendste sake, wend hy hom tot die stort.

ʼn Halfuur later is hy vars aangetrek en het hom tuisgemaak op die stoep. Jan sit langs hom, ʼn ernstige trek op sy gesig.

‘Pappa?’ vra hy.

‘Ja, Janneman?’

‘Gaan die Voëltjie-Tannie my nuwe mamma wees?’ sy gesiggie ernstig, die koppie effens skeef gedraai, sy oë stip op Gawie.

‘Wil jy haar dan hê as ʼn mamma?’ vra Gawie, sy stem egalig.

‘Ja, Pappa. Sy weet van voëltjies wat moet vry wees en klippies wat kan praat. En sy het reën in botteltjies. Ek hou van haar.’

Sy stem baie ernstig soos hy al die punte aftik wat in haar guns tel. Duidelik het Ella ʼn indruk gelaat.

‘Dan moet ons seker maar probeer en kyk of ons haar kan kry om in te stem om jou mamma te wees.’

# Hoofstuk Vier

Die rivierbed wink speels deur die son se weerkaatsings op die water wat rustig daaroor vloei, gesels-gesels oor die spoelklippe, huiwer by die riete, troos die riviersand aan die wal by die inham, die riviersand ʼn ontdekkingsveld op sy eie. Hier en daar tekens van ʼn goggatjie, ʼn takkie of blaartjie en dan die water se rand wat lek-lek aan die sondeurdrenkte sand.

Ella sit plat op die sand, haar bene voor haar uitgestrek, hande wat draal oor die tekstuur om haar. Daar is ʼn bedding spoelklippes vlak langs haar en telkens streel sy met haar hand oor hulle, haal een nou van die eenkant en dan weer voort na haar soeke om nog een te kry wat haar goedkeuring wegdra.

‘Wat doen Tannie?’

Die kind se stem sny klokhelder deur haar denke en bring haar terug na die hede.

Verras kyk Ella op en merk die seuntjie van die vorige dag op the oorkant van die wal. Sy kyk rond maar sien nie sy pa naby nie. Sy frons effens en skerm haar oë teen die son met haar hand.

‘Is jy alleen hier, Janneman?’ vra sy. ‘Waar is jou pappa?’

‘Pappa kom nog, hy is daar doer onder,’ beduie he met ekstra beklemtoning op die doer.

‘Hoekom is julle hier Janneman?’ Vra Ella.

‘Pappa het goed kom soek in die rivier en ek stap saam met hom. Ek kan al lekker ver stap, Tannie. Ek hou daarvan om rivier toe te kom maar Pappa wil nie hê ek moet alleen kom nie.’

Heel ernstig gee hy die inligting deur soos ʼn wafferse klein grootmensie.

‘Wat maak Tannie nou?’ vra hy, sy koppie effens skeef gedraai terwyl hy haar betrag.

‘Ek luister na die klippies,’ antwoord Ella hom.

‘Wat sê hulle, Tannie? Kan ek ook luister?’ vra hy gretig.

‘As jy wil,’ nooi sy. ‘Ek kom jou gou haal. Wag vir my.’

Ella staan op en stof die sand van haar broek af. Sy stap in die water in en loop deur die vlak drif tot by die seuntjie. Sy tel hom op en swaai hom om na haar rug sodat sy hom kan abba.

‘Hou styf vas, seun.’

Ella draai om en stap terug na die sandbank waar sy hom laat sak en haar dan weer tuismaak op die sand langs hom.

Baie ernstig tel fy ʼn klippie op en hou dit teen sy oor. Hy luister met saamgepersde ogies.

‘Myne wil nie praat nie, Tannie’ sê hy na ʼn rukkie, teleurstelling in sy skouertjies.

‘Jy moet met jou vingers luister, nie jou ore nie, bokkie. Kom, ek leer jou.’

Ella wys vir hom hoe sy haar hande oor die klippe beweeg. Dan en wan hou sy van die tekstuur van ʼn klippie, tel dit dan op, vryf en vroetel therewith tussen haar vingerpunte. Wanneer niks haar pla nie, hou sy dit, maar wanneer die vorm nie reg voel in haar hand nie, sit sy dit neer.

Sy vertel vir hom van die rivier se strelings oor die klippies wat die growwe kolle al hoe gladder maak, die getuimel van die klippe wanneer die rivier afkom in vloed en die soorte klippe wat sy kan herken.

He luister grootoog. Sy kan sien hoe kou sy gedagtes aan die konsep. Dan met ʼn verbete trek om sy mond begin hy sy handjie ook oor die spoelklippe beweeg. Vat en vroetel, tel op en sit neer, tot hy met ʼn opgewonde kreet een omhoog hou.

‘Hierdie een, Tannie! Hierdie een praat.’

Ella lag saam met hom, pure vreugde op sy gesiggie.

Ongesiens het Gawie gearriveer en hom tuisgemaak op ʼn klip oorkant hulle. Hy het die hele interaksie tussen die twee sit en aanskou.

‘Pappa!’ roep Jan uit toe hy sy pa gewaar.

Ella kyk op, glimlag en gee ʼn vinnige waai met haar hand.

Gawie waai vir die twee en beduie dat hy oorkom. Hy trek sy skoene uit en stap deur die water na ihnen toe.

‘Julle lyk bedrywig,’ skerts he.

Janneman trek weg met ʼn opgewondenheid wat uit elke sel syfer. Die woorde tuimel oor mekaar, steek partykeer vas in sy vertelling en hardloop dan weer soos wilde perde oor die ooptes.

He eindig sy vertelling met ‘hulle praat regtig, Pappa!’

‘Mmm, ek dink jy gaan moontlik eendag belangstel in geologie!’

He vryf oor Jan se kuif.

‘Onverwags om jou hier raak te loop, maar lekker’ voeg hy by toe hy vir Ella kyk. ‘Wat maak jy vandag hier?’

‘Ek is besig om ʼn stel rune klippe by mekaar te maak.’

Haar vinger veer oor die klippies langs haar.

‘Ek hou van hierdie en soek nog ʼn paar voor ek genoeg sal hê om simbole op hulle te kerf.’

Haar antwoord vang opkant.

‘Runes? Soos in druïdes?’

‘Presies net so,’ is haar stil antwoord.

‘Hoekom?’ vra hy. Sy gesig oop, nie ʼn frons in sig nie. Slegs belangstelling.

‘Ek hou van simboliek en taal en stel belang in die oorsprong van geskrewe kommunikasie. Ek wil graag ʼn stel kerf en die rituele volg wat daarmee gepaardgaan om hulle energie te laai. Dus moet ek my wikkel voor die volgende volmaan.’ en glimlag vir hom.

‘Vind jy dit vreemd?’ en loer sylangs na hom, wikkel haar tone in die sand, glimlag vir Jan toe hy nog ʼn klippie vir haar aangee.

‘Ek vind dit interessant. Jou belangstellings, bedoel ek.’

Gawie se blik is reguit. ʼn Oomblik van erkenning hang tussen hulle. Die besef dat hulle meer wil weet, meer betrokke wil raak. Nou kan omdraai, dalk nie ʼn opsie veel later nie.

Ella kyk him stil aan.

‘Waar is Jan se ma?’

‘Ek weet nie. Sy het twee jaar gelede pad gevat met ʼn ander man toe ek nie haar drome wil verwesentlik nie. Ek neem aan hy was meer opwindend en ambisieus as ek. Sy het drome gehad van aansien en status en ek nie. Jan is haar kind uit haar eerste verhouding. Sy het hom ook gelos want dit het nie by die beeld gepas wat sy wou skep nie. Hy was onnodige bagasie vir haar.’

Ella se oë rus op die kind.

‘Onthou hy haar?’

‘He praat nie oor her nie, vra nie uit nie. My suster woon op die plaas by ons en help my met hom. Verder volg hy my orals waar ek gaan.’

Gawie se stem is rustig. ‘He is omring met mense wat hom liefhet en hom wil by hulle hȇ.’

Ella kyk af na haar hande.

‘Mis jy haar?’ sluier haar oë en luister met haar hele wese.

‘Ek mis wat kon gewees het. Ons het ontmoet toe ek geswot het. Sy was ʼn kelnerin met ʼn kind en geen duidelike toekoms nie. Ek het haar baie aande huistoe geneem. Sy het in die woonstel langs myne gewoon. Janneman so leer ken. He was toe nog in doeke.’

He tel ook ʼn klippie op en vryf dit tussen sy vingers.

‘Op ʼn stadium het dit sin gemaak. En Jan het diep in my hart gekruip. Soveel so dat ek nie die waarskuwingstekens betyds raakgesien het nie. Maar ten spyte daarvan, sal ek die ervaring weer herhaal. Vir hom. Om hom in my lewe te hê.’

Ella glimlag vir hom.

‘Alles kos iets, né?’ merk sy op. ‘Maar solank jy weet hoekom jy ʼn ding doen en okay is daarmee, dan maak alles sin, dink ek.’

‘Sy is al twee jaar weg. Ek het ʼn egskeidingsproses begin na sy weg is. Dit sloer nog.’

‘En jy?’ vra hy. ‘Kinders?’

‘Nee,’ haar se gesig skielik stil, heimwee in haar stem.

‘Is jy getroud?’ vra hy.

‘Ek was. Lank gelede. Te lank.’ Sy sug. ‘Ou dooie koeie in ou diep slote, ver in die verlede.’

Sy begin opstaan. He kom orent, help her. Haar hand rus in syne voor ʼn oomblik.

‘Ek sal moet aanstaltes maak. Ek verwag my vriendin. Sy sou al hier gewees het. Gaan jy inkom vir koffie?’ vra Ella en beduie na haar huis se kant toe.

‘Wil jy hê ek moet inkom vir koffie?’ vra Gawie, haar hand nog in syne.

Ella lig haar ken, stoot ʼn lastige haarsliet weg van haar oë.

‘Ja.’

Haar antwoord reguit, eenvoudig, meer as net ʼn woord.